Λεωνίδας Βουρλιώτης 
Μια από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις στις φετινές Πανελλήνιες Εξετάσεις, η οποία αναμένεται να αποτυπωθεί ανάγλυφα στη διαμόρφωση για τις Βάσεις 2026, εντοπίζεται στα θέματα του μαθήματος της Φυσικής.
Η φετινή εξεταστική διαδικασία κατέγραψε μια σαφή ανατροπή, καθώς οι θεματοδότες επέλεξαν να κινηθούν μακριά από την πεπατημένη των υπερβολικά εξεζητημένων ασκήσεων των προηγούμενων ετών, παρουσιάζοντας ένα δοκίμιο με εξαιρετική ισορροπία. Τα θέματα δεν περιλάμβαναν ακραίες κατασκευές, αλλά απαιτούσαν από τους υποψηφίους βαθιά κατανόηση, μεθοδικότητα, συνδυαστική σκέψη και σωστή διαχείριση του χρόνου.
Για πρώτη φορά μετά από μεγάλο χρονικό διάστημα, ο δημόσιος διάλογος δεν περιστρέφεται γύρω από ασκήσεις που εξουθένωσαν τους μαθητές, αλλά εστιάζει στην ουσιαστική αξιολόγηση των φυσικών αρχών.
Η Ένωση Ελλήνων Φυσικών εξέδωσε θετική αποτίμηση για το γραπτό, υπογραμμίζοντας ότι οι διατυπώσεις ήταν σαφείς, συμβατές με τις οδηγίες του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής και εναρμονισμένες με τη σχολική πραγματικότητα.
Επιπλέον, ο χρόνος κρίθηκε επαρκής και η ύλη καλύφθηκε με ισορροπημένο τρόπο. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό ήταν το Θέμα Γ, το οποίο εισήγαγε σε εκτεταμένο βαθμό στοιχεία Σύγχρονης Φυσικής και αποδείχθηκε απόλυτα προσβάσιμο για τους καλά προετοιμασμένους μαθητές. Στον αντίποδα, το Θέμα Δ λειτούργησε ως το βασικό εργαλείο για τη βαθμολογική διαβάθμιση, επιτρέποντας στους άριστους να ξεχωρίσουν, χωρίς όμως να προκαλέσει τη γενικευμένη κατάρρευση των γραπτών.
Σε δήλασή του στο Dnews, ο Δρ. Διδακτικής της Φυσικής και Γενικός Γραμματέας της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών, Κώστας Βουρλιάς, επεσήμανε «τα θέματα ήταν εξορθολογισμένα, απλά και βατά. Σε καμία περίπτωση δεν συγκρίνονται με εκείνα περασμένων ετών που είχαμε παράπονα για τον βαθμό δυσκολίας, ούτε είναι εξεζητημένα. Είναι θέματα που μπορεί να ανταποκριθεί ο μαθητής του δημόσιου σχολείου. Θέματα που θα μπορεί να αντιμετωπίσει ο καλά διαβασμένος μαθητής σε ένα απομακρυσμένο χωριό της Ελλάδος, ο οποίος έχει ως μόνη βοήθεια τον καθηγητή του, το σχολικό βιβλίο, και τα ψηφιακά βοηθήματα. Μακάρι κάθε χρόνο να έχουμε αντίστοιχης φιλοσοφίας θέματα.»
Το μήνυμα επιστροφής στην κανονικότητα και η Σύγχρονη Φυσική
Η εκπαιδευτική κοινότητα συμφωνεί ότι η φετινή θεματοδοσία επιβράβευσε τη συστηματική μελέτη και την ικανότητα εφαρμογής της θεωρίας, αποφεύγοντας τις τεχνητές παγίδες και τις ασάφειες. Οι καλά προετοιμασμένοι μαθητές κατάφεραν να ανταποκριθούν χωρίς προβλήματα στα πρώτα ζητούμενα, ενώ οι υψηλές βαθμολογίες κρίθηκαν σταδιακά στα πιο απαιτητικά υποερωτήματα.
Η Τίνα Νάντσου, Διδάκτωρ του Τμήματος Φυσικής του ΕΚΠΑ και εκπαιδευτικός, προχώρησε σε μια αναλυτική αποτίμηση μέσω ανάρτησής της, τονίζοντας τη σημασία που είχε η πλήρης ενσωμάτωση της Σύγχρονης Φυσικής μέσω ενός ολόκληρου θέματος. Αυτό σηματοδοτεί μια στροφή προς την ουσία της επιστήμης και όχι προς τις μαθηματικές ασκήσεις τεχνικής δεξιοτεχνίας. Στο κείμενό της αναφέρει χαρακτηριστικά «για χρόνια λέγαμε ότι στις Πανελλήνιες εξετάσεις κυριαρχούσαν ασκήσεις-κατασκευές χωρίς ουσιαστικό φυσικό νόημα.
Ασκήσεις που συχνά δοκίμαζαν περισσότερο την αντοχή στην πίεση, την ταχύτητα και την εξοικείωση με μαθηματικά τρικ, παρά την πραγματική κατανόηση της Φυσικής. Θυμάμαι τι είχε γράψει πέρσι ο καθηγητής Φυσικής του Πανεπιστημίου του Λίβερπουλ, Christos Touramanis στο προφίλ μου: «Τα θέματα αυτά στις Πανελλήνιες εξετάσεις δεν εξετάζουν ούτε την κριτική σκέψη, ούτε τη βαθύτερη κατανόηση της φύσης. Αποτελούν διαγωνισμό δεξιοτεχνίας…» και επίσης: «Η σαφήνεια και καθαρότητα στις ερωτήσεις είναι απαιτούμενο στα θέματα που βάζουμε.
Τα άλλα είναι εκβιασμός της κοινωνίας ώστε να ακουμπάει τις οικονομίες της στα φροντιστήρια. Απωθεί τα παιδιά αφού εξαφανίζει την ομορφιά της Φυσικής κάτω από σχολαστικισμούς και βυζαντινισμούς.» Γι’ αυτό θεωρώ ότι τα φετινά θέματα σηματοδοτούν μια μεγάλη θετική αλλαγή. Μια αλλαγή που, αν συνεχιστεί, μπορεί να ξαναφέρει στο μάθημα της Φυσικής πολλά παιδιά που τα προηγούμενα χρόνια χάσαμε. Ποιος φταίει άραγε; Γιατί η Φυσική δεν είναι κυνήγι θησαυρού ούτε διαγωνισμός ψυχραιμίας, ούτε μαθηματική σπαζοκεφαλιά χωρίς κανένα φυσικό νόημα. Είναι τρόπος να καταλαβαίνεις τον κόσμο».
Πώς διαμορφώνονται οι βαθμολογίες και ο ρόλος-ρυθμιστής στις Βάσεις
Με βάση αυτά τα δεδομένα, οι πρώτες εκτιμήσεις συγκλίνουν στο ότι οι βαθμολογίες στη Φυσική θα παρουσιάσουν μια απόλυτα ομαλή και κανονικοποιημένη κατανομή. Η πλειοψηφία των καλά διαβασμένων υποψηφίων αναμένεται να συγκεντρωθεί γύρω από τον βαθμό 15. Το γεγονός αυτό αποδεικνύει ότι το διαγώνισμα ήταν προσβάσιμο, χωρίς ωστόσο να επιτρέπει την υπερβολική συσσώρευση αριστούχων. Τα πιο απαιτητικά υποερωτήματα στα θέματα Γ και Δ λειτούργησαν ως ένα δίκαιο φίλτρο, περιορίζοντας τα γραπτά που θα άγγιζαν το απόλυτο 20, εμποδίζοντας ταυτόχρονα και τη μαζική αποτυχία.
Παράλληλα, η βάση του 10 κρίνεται ως απόλυτα εφικτή για τους μαθητές που διέθεταν μια στοιχειώδη προετοιμασία. Αυτό ενισχύει την άποψη ότι η Φυσική φέτος δεν λειτούργησε ως εργαλείο ισοπέδωσης ή αποκλεισμού, αλλά ως ένας αντικειμενικός μηχανισμός διαβάθμισης των γνώσεων. Στο συνολικό τοπίο των Βάσεων 2026, το μάθημα της Φυσικής φαίνεται ότι θα λειτουργήσει ως ένας ισχυρός παράγοντας εξισορρόπησης.
Οι ελεγχόμενες επιδόσεις γύρω στο 15, ο περιορισμένος αλλά υπαρκτός αριθμός αριστούχων και η προσβάσιμη βάση συνθέτουν μια ρεαλιστική κλίμακα, καθιστώντας τη Φυσική έναν σταθερό ρυθμιστή των φετινών σχολών και όχι μια αιτία ακραίων αυξομειώσεων.
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Αναδρομικά έως 3.500 ευρώ και αυξήσεις συντάξεων: Ποιοι πληρώνονται
Πανελλήνιες 2026: Θέματα, Λύσεις, Αποτελέσματα και Bάσεις στο google
