Νέα πίεση στην αγορά της φέτας προκαλεί η συρρίκνωση του ζωικού κεφαλαίου και η περιορισμένη διαθεσιμότητα πρόβειου γάλακτος, την ώρα που η ζήτηση από το εξωτερικό παραμένει ισχυρή. Εκτιμήσεις της αγοράς ανεβάζουν την τιμή ακόμη και στα 17 ευρώ το κιλό, χωρίς ωστόσο αυτό να αποτελεί μέχρι στιγμής επίσημη πρόβλεψη για το σύνολο της λιανικής αγοράς.
Η κρίση που έχει προκαλέσει η ευλογιά των αιγοπροβάτων περνά πλέον από τους στάβλους και τις κτηνοτροφικές μονάδες στα τυροκομεία και, σταδιακά, στα ράφια των καταστημάτων.
Η φέτα βρίσκεται στο επίκεντρο της πίεσης, καθώς η παραγωγή της εξαρτάται άμεσα από το ελληνικό αιγοπρόβειο γάλα. Με μικρότερο ζωικό κεφάλαιο, περιορισμένη παραγωγή πρώτης ύλης και υψηλή ζήτηση από τις αγορές του εξωτερικού, οι ισορροπίες στον κλάδο γίνονται ολοένα πιο δύσκολες.
Ο πρόεδρος της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Φέτας, Μιχάλης Σαράντης, μιλώντας στο συνέδριο του Πανελληνίου Συνδέσμου Εξαγωγέων, εκτίμησε ότι η τιμή της φέτας θα μπορούσε να κινηθεί προς τα 17 ευρώ το κιλό, έναντι περίπου 12-13 ευρώ που ανέφερε ως σημερινό επίπεδο αναφοράς. Παράλληλα, έκανε λόγο για αύξηση περίπου 7% στις εξαγωγές φέτας μέσα στο 2026.
Το πρόβλημα ξεκινά από το πρόβειο γάλα
Η σημαντικότερη πίεση δεν προέρχεται αυτή τη φορά τόσο από την ενέργεια ή τις συσκευασίες, αλλά από την ίδια την πρώτη ύλη.
Η θανάτωση εκατοντάδων χιλιάδων αιγοπροβάτων στο πλαίσιο των μέτρων αντιμετώπισης της ευλογιάς έχει περιορίσει την παραγωγική βάση της ελληνικής κτηνοτροφίας. Λιγότερα ζώα σημαίνουν μικρότερη διαθέσιμη ποσότητα γάλακτος και, επομένως, αυξημένο ανταγωνισμό μεταξύ των τυροκομικών επιχειρήσεων για την εξασφάλισή του.
Η κατάσταση έχει ιδιαίτερη σημασία για τη φέτα, καθώς δεν πρόκειται για προϊόν στο οποίο η βιομηχανία μπορεί απλώς να αντικαταστήσει την πρώτη ύλη με φθηνότερο εισαγόμενο αγελαδινό γάλα.
Η Φέτα ΠΟΠ παράγεται σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές από γάλα προβάτων και αιγών που συνδέονται με την ελληνική παραγωγική και γεωγραφική ζώνη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι η αυθεντική Φέτα ΠΟΠ παράγεται από γάλα αυτόχθονων φυλών αιγοπροβάτων, ενώ απαιτείται και περίοδος ωρίμανσης τουλάχιστον δύο μηνών.
Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε έλλειψη γάλακτος σήμερα δεν μπορεί να αναπληρωθεί άμεσα με περισσότερο τελικό προϊόν αύριο.
Σχεδόν 489.000 θανατώσεις στα επίσημα στοιχεία του ΥΠΑΑΤ
Το μέγεθος του πλήγματος στην ελληνική κτηνοτροφία αποτυπώνεται στα στοιχεία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Στην επίσημη ενημέρωση της 26ης Μαΐου 2026, το ΥΠΑΑΤ κατέγραφε συνολικά 2.172 επιβεβαιωμένα κρούσματα ευλογιάς, σε 2.681 εκτροφές, καθώς και 488.754 θανατώσεις αιγοπροβάτων λόγω της νόσου.
Ο αριθμός των περίπου 600.000 χαμένων ζώων, που αναφέρεται στη δημόσια συζήτηση του Σεπτεμβρίου, προέρχεται από εκτίμηση του προέδρου της ΕΔΟΦ και δεν πρέπει να συγχέεται με τον παραπάνω επίσημο αριθμό θανατώσεων του υπουργείου. Ο Μιχάλης Σαράντης εκτίμησε παράλληλα ότι ο πραγματικός αριθμός των προβάτων στην Ελλάδα βρίσκεται πλέον κάτω από τα 8 εκατομμύρια.
Η διάκριση είναι σημαντική, καθώς το συνολικό παραγωγικό πλήγμα μπορεί να περιλαμβάνει περισσότερους παράγοντες από τις υποχρεωτικές θανατώσεις εξαιτίας της ευλογιάς.
Γιατί η αποκατάσταση του ζωικού κεφαλαίου δεν γίνεται από τη μία ημέρα στην άλλη
Η αντικατάσταση εκατοντάδων χιλιάδων παραγωγικών ζώων αποτελεί ιδιαίτερα σύνθετη διαδικασία.
Δεν αρκεί η αγορά νέων προβάτων. Απαιτείται χρόνος για την αναπαραγωγή, την ανάπτυξη των νεαρών ζώων και την είσοδό τους στην παραγωγική διαδικασία, ενώ ταυτόχρονα οι μονάδες πρέπει να πληρούν αυστηρές προϋποθέσεις βιοασφάλειας ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος νέας εξάπλωσης της νόσου.
Σύμφωνα με την εκτίμηση του προέδρου της ΕΔΟΦ, μπορεί να χρειαστούν περίπου δύο χρόνια για να επιστρέψει η παραγωγή στα επίπεδα που βρισκόταν πριν από την κρίση της ευλογιάς. Ήδη, όπως ανέφερε, κτηνοτρόφοι διατηρούν περισσότερα αρνιά για την ανανέωση των κοπαδιών τους. (in.gr)
Εξετάζεται επίσης η δυνατότητα εισαγωγής ζώων, όμως η λύση αυτή απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή λόγω τόσο των κτηνιατρικών κανόνων όσο και των αυστηρών προδιαγραφών που συνοδεύουν τη Φέτα ΠΟΠ.
Οι εξαγωγές αυξάνουν την πίεση στην εγχώρια αγορά
Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά της εξίσωσης: η ζήτηση.
Η φέτα παραμένει ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα ελληνικά τρόφιμα διεθνώς. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τη χαρακτηρίζει ως κορυφαία ελληνική γεωγραφική ένδειξη και αναφέρει ότι αντιπροσωπεύει περίπου το 10% των ελληνικών εξαγωγών τροφίμων.
Όταν επομένως η διαθέσιμη πρώτη ύλη μειώνεται, αλλά οι παραγγελίες από το εξωτερικό εξακολουθούν να αυξάνονται, δημιουργείται ένας ιδιαίτερα πιεστικός συνδυασμός για την αγορά.
Σύμφωνα με τον Μιχάλη Σαράντη, οι εξαγωγές φέτας εμφανίζουν αύξηση περίπου 7% το 2026, ενώ τα αποθέματα των επιχειρήσεων βρίσκονται σε χαμηλά επίπεδα.
Το κρίσιμο ερώτημα για τους επόμενους μήνες είναι εάν η παραγωγή θα μπορέσει να καλύψει ταυτόχρονα τις ανάγκες της ελληνικής αγοράς και τις αυξανόμενες εξαγωγικές παραγγελίες χωρίς νέα σημαντική άνοδο των τιμών.
Τι σημαίνουν τα 17 ευρώ για τους καταναλωτές
Η αναφορά στα 17 ευρώ ανά κιλό θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως εκτίμηση παράγοντα της αγοράς και όχι ως ενιαία τιμή που έχει ήδη διαμορφωθεί σε όλα τα σούπερ μάρκετ.
Οι τελικές τιμές διαφέρουν ανάλογα με την εταιρεία, το σημείο πώλησης, τη συσκευασία, τις προσφορές και το είδος του προϊόντος.
Ωστόσο, εάν συνεχιστεί η άνοδος της τιμής του αιγοπρόβειου γάλακτος και παραμείνει περιορισμένη η προσφορά, οι πιέσεις είναι πιθανό να μεταφερθούν σταδιακά σε μεγαλύτερο μέρος της λιανικής αγοράς.
Μία τέτοια εξέλιξη μπορεί επίσης να οδηγήσει ορισμένα νοικοκυριά σε φθηνότερες κατηγορίες λευκών τυριών, κάτι που ήδη καταγράφεται ως τάση από παράγοντες του κλάδου.
Η κρίση της φέτας είναι τελικά κρίση της ελληνικής κτηνοτροφίας
Πίσω από την πιθανή ανατίμηση της φέτας βρίσκεται ένα βαθύτερο παραγωγικό πρόβλημα.
Η ευλογιά των αιγοπροβάτων επιδείνωσε τις πιέσεις σε έναν κλάδο που καλείται να αντιμετωπίσει την ανανέωση των κοπαδιών, το αυξημένο κόστος λειτουργίας, τις ανάγκες βιοασφάλειας και την ανάγκη προσέλκυσης νέων ανθρώπων στην κτηνοτροφία.
Η μεγάλη διεθνής ζήτηση για τη φέτα αποτελεί σημαντική ευκαιρία για τις ελληνικές εξαγωγές. Ταυτόχρονα, όμως, γίνεται πρόβλημα όταν η παραγωγική βάση δεν μπορεί να ακολουθήσει με τον ίδιο ρυθμό.
Γι’ αυτό και το ζήτημα των επόμενων μηνών δεν είναι μόνο πόσο θα κοστίσει η φέτα στο ράφι, αλλά κυρίως πόσο γρήγορα μπορεί να αποκατασταθεί η παραγωγή ελληνικού αιγοπρόβειου γάλακτος.
Από αυτήν την απάντηση θα εξαρτηθεί σε σημαντικό βαθμό εάν τα 15-16 ευρώ θα παραμείνουν μία δυσμενής εκτίμηση ή θα εξελιχθούν σε νέα πραγματικότητα για σημαντικό τμήμα της αγοράς.
