Νέα δεδομένα για εργαζόμενους στα νοσοκομεία, τα Κέντρα Υγείας και το ΕΚΑΒ φέρνει η εφαρμογή της νέας ρύθμισης για την υπαγωγή συγκεκριμένων ειδικοτήτων του Δημοσίου στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα (ΒΑΕ).
Η εγκύκλιος του υπουργείου Εργασίας με αριθμό πρωτοκόλλου 21633/31.07.2026 δίνει οδηγίες στον e-ΕΦΚΑ για την εφαρμογή του άρθρου 40 του ν. 5316/2026. Η διάταξη αφορά εργαζόμενους που υπάγονται στη συνταξιοδοτική προστασία του Δημοσίου και απασχολούνται αποκλειστικά σε συγκεκριμένες ειδικότητες.
Ποιοι εργαζόμενοι στο Δημόσιο εντάσσονται στα Βαρέα και Ανθυγιεινά
Η ρύθμιση αφορά προσωπικό των νοσοκομείων και των Κέντρων Υγείας του ΕΣΥ, καθώς και του ΕΚΑΒ, στις ειδικότητες:
- νοσηλευτές
- βοηθοί νοσηλευτών
- οδηγοί ασθενοφόρων
- βοηθοί ασθενοφόρων – διασώστες
Η υπαγωγή στο καθεστώς των ΒΑΕ για την κύρια ασφάλιση δεν γίνεται αυτόματα. Ο εργαζόμενος πρέπει να υποβάλει αίτηση στην αρμόδια υπηρεσία εκκαθάρισης μισθοδοσίας του φορέα όπου υπηρετεί. Με την επιλογή υπαγωγής στην κύρια ασφάλιση, η υπαγωγή στην επικουρική ασφάλιση καθίσταται υποχρεωτική.
Η νομοθεσία προβλέπει αποκλειστική προθεσμία έξι μηνών από την έναρξη ισχύος της σχετικής διάταξης. Εκπρόθεσμες αιτήσεις δεν γίνονται δεκτές. Η υπαγωγή στα ΒΑΕ ξεκινά από την πρώτη ημέρα του μεθεπόμενου μήνα από εκείνον κατά τον οποίο υποβλήθηκε η αίτηση.
Οι πρόσθετες εισφορές στα ΒΑΕ
Η ένταξη στο καθεστώς των Βαρέων και Ανθυγιεινών συνοδεύεται από πρόσθετη ειδική εισφορά.
Για την κύρια σύνταξη προβλέπεται πρόσθετη εισφορά 3,60%, η οποία επιμερίζεται ως εξής:
- 2,20% για τον εργαζόμενο,
- 1,40% για τον εργοδότη.
Για την επικουρική ασφάλιση η πρόσθετη εισφορά ανέρχεται σε 2%:
- 1,25% καταβάλλεται από τον εργαζόμενο,
- 0,75% από τον εργοδότη.
Η βασική αλλαγή αφορά τις συντάξεις και συγκεκριμένα το όριο ηλικίας για τη θεμελίωση δικαιώματος. Οι εργαζόμενοι που καλύπτονται από τη ρύθμιση μπορούν να λάβουν πλήρη κύρια σύνταξη στα 62, εφόσον πληρούν συγκεκριμένες ασφαλιστικές προϋποθέσεις.
Απαιτούνται συνολικά:
- τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης,
- από αυτά, τουλάχιστον 12 έτη αποκλειστικής απασχόλησης στις συγκεκριμένες ειδικότητες,
- τουλάχιστον 3 έτη απασχόλησης μέσα στα τελευταία 17 έτη πριν από τη συμπλήρωση του 62ου έτους ή πριν από την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης.
Με τη συγκεκριμένη διάταξη ενοποιούνται οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης των συγκεκριμένων εργαζομένων του Δημοσίου με εκείνες αντίστοιχων ειδικοτήτων που ασφαλίζονταν στο πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και υπάγονταν στο καθεστώς των Βαρέων και Ανθυγιεινών.
Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα αναγνώρισης με εξαγορά προηγούμενου πραγματικού χρόνου απασχόλησης στις συγκεκριμένες ειδικότητες. Η ρύθμιση μπορεί να αξιοποιηθεί για τη συμπλήρωση των απαιτούμενων 12 ετών απασχόλησης, καθώς και της προϋπόθεσης των τριών ετών μέσα στην τελευταία 17ετία.
Για κάθε μήνα που αναγνωρίζεται, ο ασφαλισμένος καταβάλλει το σύνολο της πρόσθετης ειδικής εισφοράς ΒΑΕ που αντιστοιχεί τόσο στον ίδιο όσο και στον εργοδότη, για κύρια και επικουρική ασφάλιση.
Η εξόφληση μπορεί να γίνει είτε εφάπαξ είτε σε δόσεις, ο αριθμός των οποίων αντιστοιχεί στους μήνες που αναγνωρίζονται. Μετά την εξόφληση, η αρμόδια υπηρεσία μισθοδοσίας εκδίδει σχετική βεβαίωση, η οποία τοποθετείται στον υπηρεσιακό φάκελο του εργαζομένου.
