Με το άρθρο 22 του ν. 5313/2026 (ΦΕΚ Α 102) που ψηφίστηκε στις 25-6-2026 ρυθμίστηκε η τμηματική καταβολή των οφειλών προς τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης (ΦΚΑ) σε 72 δόσεις. Εξάλλου, με το άρθρο 19 του ίδιου νόμου ρυθμίζονται σε 72 δόσεις χρέη προς την Εφορία.
Η ρύθμιση του άρθρου 22 του ν. 5313/2026 αφορά μόνο στον ΕΦΚΑ (ΚΕΑΟ/ΕΦΚΑ), στον οποίο, σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα στοιχεία, οφείλονται 51,78 δις € (στις 31-3-2026), σχεδόν το 1/4 του ελληνικού ΑΕΠ ενώ 300.000 αγρότες και ελεύθεροι επαγγελματίες αδυνατούν να συνταξιοδοτηθούν λόγω των χρεών τους στον ΕΦΚΑ. Ακολούθησαν κυβερνητικές δηλώσεις που διατυμπάνισαν πως η ανωτέρω ρύθμιση διευκολύνει και ανακουφίζει τους χιλιάδες οφειλέτες, αφού μπορούν να ενταχθούν στη ρύθμιση των 72 δόσεων και να τακτοποιήσουν τις οφειλές τους.
Εξάλλου ο ΕΦΚΑ στις 2-7-2026 εξέδωσε Δελτίο Τύπου καθώς και την υπ’αριθ. 15/2026 Εγκύκλιό του (αριθ.πρωτ. 1652876) προς τις Υπηρεσίες ΚΕΑΟ, με την οποία εξειδικεύτηκε το ανωτέρω άρθρο 22 του ν. 5313/2026.
Προς κατανόηση των ψηφισθέντων αναλύουμε την ανωτέρω ρύθμιση χρεών σε εννέα (9) ερωταπαντήσεις.
1. Ποιές οφειλές εντάσσονται στη νέα ρύθμιση;
Στη νέα ρύθμιση εντάσσονται οφειλές προς τον e-ΕΦΚΑ και τους λοιπούς Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης που αφορούν χρονικά διαστήματα έως και την 31η Δεκεμβρίου 2023 «που δεν τελούν κατά την 21η Απριλίου 2026 και δεν έχουν υπαχθεί έως και την ημερομηνία υποβολής της αίτησης σε καθεστώς ρύθμισης». Επίσης, στη νέα αυτή ρύθμιση μπορούν να υπαχθούν, μετά από επιλογή τού οφειλέτη, οφειλές που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της ρύθμισης και κατά την ημερομηνία τής αίτησης υπαγωγής βρίσκονται σε αναστολή πληρωμής.
Γίνεται αντιληπτό ότι ο νόμος αποκλείει όσους είχαν ήδη προχωρήσει σε ρύθμιση των οφειλών τους. Οι συγκεκριμένοι οφειλέτες δεν μπορούν να ενταχθούν εφόσον είχαν ενεργή ρύθμιση στις 21-4-2026 ή έχουν υπαγάγει τις συγκεκριμένες οφειλές τους σε άλλη ρύθμιση μέχρι την ημερομηνία υποβολής τής αίτησης.
2. Ποιές είναι οι προϋποθέσεις υπαγωγής στη ρύθμιση;
Για την υπαγωγή στη ρύθμιση των 72 δόσεων πρέπει:
α) οι οφειλές να αφορούν χρονικό διάστημα μέχρι 31-12-2023 που δεν ήταν ρυθμισμένες στις 21-4-2026 και δεν υπήχθησαν σε καθεστώς ρύθμισης έως και την ημερομηνία υποβολής τής αίτησης που θα κατατεθεί.
β) ο οφειλέτης κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης υπαγωγής στη ρύθμιση να μην έχει άλλες οφειλές ή οι οφειλές του, στο σύνολό τους, να τακτοποιούνται κατά νόμιμο τρόπο. Επομένως, εφόσον κατά την υποβολή τής αίτησης υπάρχουν οφειλές εκτός ρύθμισης μετά την 1-1-2024, πρέπει και αυτές να υπαχθούν σε πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων.
Εκτός της ρύθμισης, σύμφωνα με τη βούληση του νομοθέτη, δυστυχώς βρίσκονται και όσοι έχουν οφειλές που δημιουργήθηκαν από 1-1-2024 και μετά, εφόσον αυτές δεν έχουν εξοφληθεί ή δεν έχουν υπαχθεί στην πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων. Τούτο σημαίνει ότι χιλιάδες επαγγελματίες μπορεί να πληρούν όλες τις προϋποθέσεις για να υπαχθούν στις 72 δόσεις, αλλά τελικά δεν εντάσσονται στη ρύθμιση επειδή υπάρχουν μεταγενέστερες ληξιπρόθεσμες οφειλές.
3. Πως και πού υποβάλλεται η αίτηση για την υπαγωγή στη ρύθμιση;
Η αίτηση για την υπαγωγή στη ρύθμιση υποβάλλεται ηλεκτρονικά, μέχρι 31-12-2026, μέσω των ηλεκτρονικών υπηρεσιών του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ) για οφειλές στον e-ΕΦΚΑ (πλην αυτών του πρώην Ναυτικού Απομαχικού Ταμείου-ΝΑΤ) και για βεβαιωμένες οφειλές στο ΚΕΑΟ και στους λοιπούς ΦΚΑ για τις οποίες η αρμοδιότητα είσπραξης ανήκει κατά νόμο αποκλειστικά στο ΚΕΑΟ.
4. Ποιοί είναι οι ειδικότεροι όροι ρύθμισης;
Μετά από αίτηση του οφειλέτη, οι οφειλές δύναται να υπαχθούν σε ρύθμιση τμηματικής καταβολής σε έως και 72 μηνιαίες δόσεις, με ελάχιστο ποσό μηνιαίας δόσης ύψους τριάντα (30) ευρώ.
Η υπαχθείσα στη ρύθμιση οφειλή κεφαλαιοποιείται και η βασική οφειλή επιβαρύνεται από την ημερομηνία υπαγωγής (αντί τόκων, πρόσθετων τελών και προσαυξήσεων λόγω μη εμπρόθεσμης καταβολής) με τόκο που υπολογίζεται με βάση το επιτόκιο της παρ. 8 της υποπαρ. ΙΑ 1. της παρ. ΙΑ του άρθρου πρώτου του ν. 4152/2013, όπως ισχύει, περί της πάγιας ρύθμισης των οφειλόμενων εισφορών στους ΦΚΑ. Η καθυστέρηση καταβολής δόσης της ρύθμισης συνεπάγεται την επιβάρυνση αυτής με τη μηνιαία προσαύξηση της υποπερ. α) της περ. 7 της υποπαρ. ΙΑ1 της παρ. ΙΑ του άρθρου πρώτου του ν. 4152/2013.
5. Πώς ολοκληρώνεται η υπαγωγή στη ρύθμιση;
Η υπαγωγή του οφειλέτη στη ρύθμιση αυτή ολοκληρώνεται με την καταβολή της 1ης δόσης, η οποία καταβάλλεται μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του μήνα που υποβλήθηκε η αίτηση. Οι επόμενες δόσεις τής ρύθμισης καταβάλλονται έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα κάθε επόμενου μήνα καταβολής τής 1ης δόσης.
Με την απόφαση υπαγωγής στη ρύθμιση καθορίζονται το ποσό κάθε δόσης, ο αριθμός των δόσεων και κάθε άλλο σχετικό θέμα. Για την καταβολή των δόσεων δεν απαιτείται ιδιαίτερη ειδοποίηση του οφειλέτη. Κατ’ εξαίρεση, με την υποβολή από τον οφειλέτη αίτησης υπαγωγής στη ρύθμιση, τα αποδιδόμενα ποσά από πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης λαμβάνονται υπόψη και για την κάλυψη της 1ης δόσης της ρύθμισης, εφόσον εισπράττονται εμπρόθεσμα και δεν πιστώνονται διαφορετικά κατά τις κείμενες διατάξεις.
6. Ποιός είναι ο τόκος πρόωρης εξόφλησης της ρύθμισης;
Σε περίπτωση πρόωρης εξόφλησης του συνόλου του υπολοίπου τής ρυθμισμένης οφειλής με οποιονδήποτε τρόπο, ήτοι με καταβολή από τον οφειλέτη ή μέσω διοικητικών ή αναγκαστικών μέτρων είσπραξης, ο οφειλέτης επιβαρύνεται με τον τόκο που αναλογεί στον αριθμό δόσεων που τελικά διαμορφώνεται κατά την ημερομηνία εξόφλησης της ρύθμισης, λαμβάνοντας υπόψη την ημερομηνία υπαγωγής σε αυτή.
7. Ποιά είναι τα «ευεργετήματα» υπαγωγής στη ρύθμιση;
Εφόσον τηρούνται όλοι οι όροι υπαγωγής στη ρύθμιση, παρέχονται στον οφειλέτη τα εξής «ευεργετήματα»:
α) χορηγείται στον οφειλέτη αποδεικτικό ασφαλιστικής ενημερότητας
β) αναστέλλεται η ποινική δίωξη για το αδίκημα του άρθρου 1 του α.ν. 86/1967 για όσο χρονικό διάστημα διαρκεί η ρύθμιση ενώ, σε περίπτωση ολοσχερούς εξόφλησης, το αξιόποινο εξαλείφεται.
γ) αναστέλλεται η εκτέλεση ποινής που έχει επιβληθεί. Εάν έχει αρχίσει η εκτέλεσή της, η ποινή διακόπτεται.
δ) αναστέλλεται η συνέχιση της διαδικασίας τής αναγκαστικής εκτέλεσης επί κινητών ή ακινήτων. Εάν ο οφειλέτης απωλέσει το ευεργέτημα της ρύθμισης (αναλύεται παρακάτω), τα μέτρα που έχουν ανασταλεί συνεχίζονται.
ε) αναστέλλεται ο χρόνος παραγραφής των ρυθμιζόμενων οφειλών.
8. Πότε χάνουν τη ρύθμιση οι οφειλέτες; Ποιές είναι οι συνέπειες;
Η ρύθμιση ακυρώνεται, με συνέπεια την υποχρεωτική άμεση καταβολή τού υπολοίπου των οφειλών, εάν ο οφειλέτης:
α) δεν καταβάλλει δύο (2) συνεχόμενες μηνιαίες δόσεις της ρύθμισης ή καθυστερήσει την καταβολή των δύο (2) τελευταίων δόσεων της ρύθμισης για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των δύο (2) μηνών.
β) δεν εξοφλεί ή δεν τακτοποιεί κατά νόμιμο τρόπο τις λοιπές οφειλές του προς τους ΦΚΑ καθ’ όλη τη διάρκεια της εν λόγω ρύθμιση.
9. Τί δικαιώματα έχουν οι ΦΚΑ και μετά την υπαγωγή στη ρύθμιση
Οι Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης δύνανται και μετά από την υπαγωγή τού οφειλέτη στη ρύθμιση και την τήρηση των όρων της:
α) να εγγράφουν υποθήκες σε περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη, συμπεριλαμβανομένων των συνυπόχρεων προσώπων ή των εγγυητών, εφόσον η οφειλή δεν είναι ασφαλισμένη
β) να μην χορηγούν αποδεικτικό ενημερότητας για τη μεταβίβαση ακινήτου ή τη σύσταση εμπράγματου δικαιώματος επ’ αυτού, ακόμη και αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις χορήγησης αυτού, εφόσον η οφειλή δεν είναι διασφαλισμένη σύμφωνα με την περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 25 του ν. 4611/2019
γ) να προβαίνουν σε συμψηφισμό των χρηματικών απαιτήσεων του οφειλέτη κατά του Δημοσίου και μέχρι του ύψους των οφειλών του, σύμφωνα με το άρθρο 75 του ΚΕΔΕ (ν. 4978/2022).
Να επανέλθουν άμεσα οι 120 δόσεις με «κούρεμα» τμήματος τής κύριας οφειλής και των προσαυξήσεων, με χαμηλό επιτόκιο!
Κατόπιν των ανωτέρω όρων και προϋποθέσεων είναι αμφίβολο για το εάν η ρύθμιση των οφειλών σε ΦΚΑ σε 72 δόσεις διευκολύνει μεγάλο αριθμό οφειλετών.
Οφείλουμε να θυμίσουμε ότι, επειδή οι προϋποθέσεις υπαγωγής στη ρύθμιση του ν. 5078/2023 έπρεπε να συντρέχουν σωρευτικά στο πρόσωπο κάθε ασφαλισμένου, τελικά ήταν λίγοι αυτοί που κατάφεραν να υπαχθούν, να ρυθμίσουν τα χρέη τους και να μπορέσουν να συνταξιοδοτηθούν.
Όπως και στον ν. 5078/2023, έτσι και στον πρόσφατα ψηφισθέντα ν. 5313/2026 (άρθρο 22) υπάρχουν παράμετροι που είτε αποκλείουν μεγάλο αριθμό οφειλετών είτε τους αποθαρρύνουν να αιτηθούν υπαγωγή στη ρύθμιση.
Όπως έχουμε διατυπώσει και σε τηλεοπτικές μας εμφανίσεις, το ζήτημα των οφειλών στον ΕΦΚΑ έχει αναχθεί σε σπουδαίο κοινωνικό ζήτημα αφού οι περισσότεροι οφειλέτες χάνουν σημαντικό χρόνο ασφαλιστικού βίου που θα ήταν χρήσιμος για θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος ή χάνουν χρήματα από την τελικώς καταβαλλόμενη σύνταξη λόγω τής αναγκαστικής επιλογής τής 1ης ασφαλιστικής κατηγορίας με χαμηλότερες εισφορές.
Γι’αυτό, προκειμένου να αντιμετωπιστεί το μεγάλο οικονομικό αδιέδοτο τόσο των ασφαλισμένων οφειλετών επαγγελματιών και αγροτών όσο και του ΕΦΚΑ, απαιτείται:
- Διαγραφή τουλάχιστον των παλαιών οφειλών και όλων των προσαυξήσεων
- Αύξηση του ισχύοντος πλαφόν από τα 30.000 € ή τα 10.000 € αντίστοιχα για μη μισθωτούς και αγροτεί, στο ύψος των 50.000 € για ΟΛΕΣ τις κατηγορίες των οφειλετών και
- Επαναφορά τής ρύθμισης των 120 δόσεων για όλες τις οφειλές (παλαιές-νέες) προς τον ΕΦΚΑ, με χαμηλό επιτόκιο.
Μόνον έτσι χιλιάδες οφειλέτες, αρκετοί εκ των οποίων είναι υπερήλικες, θα μπορέσουν σήμερα να φτάσουν στον στόχο τής πολυπόθητης σύνταξης.
Αλέξης Π. Μητρόπουλος
Καθηγητής-Πρόεδρος ΕΝΥΠΕΚΚ
