Χιλιάδες ασφαλισμένοι του πρώην ΤΣΜΕΔΕ μπορούν να προχωρήσουν στη συνταξιοδότηση αξιοποιώντας τις ισχύουσες διατάξεις του e-ΕΦΚΑ, ακόμη και μέσω αναγνώρισης πλασματικών ετών ασφάλισης. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, περίπου 30.000 μηχανικοί, αρχιτέκτονες, τοπογράφοι και άλλοι ασφαλισμένοι του πρώην ταμείου έχουν τη δυνατότητα να θεμελιώσουν άμεσα συνταξιοδοτικό δικαίωμα.
Την ίδια ώρα, η δυνατότητα συνέχισης της επαγγελματικής δραστηριότητας μετά τη συνταξιοδότηση, χωρίς περικοπή της σύνταξης, έχει αλλάξει τα δεδομένα για πολλούς ελεύθερους επαγγελματίες, οι οποίοι μπορούν πλέον να συνδυάζουν εργασία και συνταξιοδοτικές αποδοχές.
Οι επιλογές για έξοδο στη σύνταξη
Οι ασφαλισμένοι του πρώην ΤΣΜΕΔΕ μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με τρεις βασικούς τρόπους, ανάλογα με την ηλικία και τον συνολικό χρόνο ασφάλισης.
Η πρώτη δυνατότητα αφορά την πλήρη σύνταξη στα 67 έτη, με ελάχιστη προϋπόθεση τα 15 χρόνια ασφάλισης. Για τους άνδρες, ο απαιτούμενος χρόνος μπορεί να συμπληρωθεί και μέσω αναγνώρισης της στρατιωτικής θητείας, ενώ για τις γυναίκες απαιτούνται 15 χρόνια πραγματικής ασφάλισης.
Η δεύτερη επιλογή είναι η πλήρης σύνταξη στα 62 έτη με 40 χρόνια ασφάλισης. Η 40ετία μπορεί να προκύψει από πραγματικό ασφαλιστικό χρόνο, από πλασματικά έτη ή από συνδυασμό των δύο, επιτρέποντας την έξοδο πέντε χρόνια νωρίτερα από το γενικό όριο ηλικίας.
Για όσους ασφαλίστηκαν για πρώτη φορά μετά την 1η Ιανουαρίου 1993 προβλέπεται και η δυνατότητα μειωμένης σύνταξης στα 62, αρκεί να έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης και 750 ημέρες εργασίας κατά την τελευταία πενταετία πριν από την υποβολή της αίτησης. Η μείωση εφαρμόζεται μόνο στο ποσό της εθνικής σύνταξης, ενώ η ανταποδοτική καταβάλλεται χωρίς περικοπή.
Καθοριστικό ρόλο στη θεμελίωση του δικαιώματος παίζουν τα πλασματικά έτη, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη συμπλήρωση του απαιτούμενου ασφαλιστικού χρόνου. Μεταξύ των περιόδων που αναγνωρίζονται περιλαμβάνονται η στρατιωτική θητεία, ο χρόνος σπουδών, ο χρόνος τέκνων, τα κενά ασφάλισης και ορισμένες περιπτώσεις επιδοτούμενης ανεργίας.
Το κόστος εξαγοράς διαφοροποιείται ανάλογα με το ασφαλιστικό καθεστώς κάθε ασφαλισμένου και μπορεί να καταβληθεί εφάπαξ, σε δόσεις ή να παρακρατηθεί από τη μελλοντική σύνταξη.
Τι ισχύει για όσους συνεχίζουν να εργάζονται
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές των τελευταίων ετών είναι ότι οι συνταξιούχοι ελεύθεροι επαγγελματίες μπορούν να συνεχίσουν να εργάζονται χωρίς να χάνουν μέρος της σύνταξής τους.
Οι ασφαλισμένοι του πρώην ΤΣΜΕΔΕ έχουν πλέον τη δυνατότητα να διατηρούν ενεργή την επαγγελματική τους δραστηριότητα, να αναλαμβάνουν μελέτες ή τεχνικά έργα και παράλληλα να λαμβάνουν το 100% της σύνταξής τους, καταβάλλοντας μόνο τον προβλεπόμενο πόρο υπέρ του e-ΕΦΚΑ.
Πώς διαμορφώνεται η σύνταξη
Η κύρια σύνταξη αποτελείται από την εθνική και την ανταποδοτική σύνταξη. Η πρώτη διαμορφώνεται σήμερα περίπου στα 446 ευρώ για όσους πληρούν τις προϋποθέσεις πλήρους θεμελίωσης, ενώ η δεύτερη υπολογίζεται με βάση τις συντάξιμες αποδοχές και τα συνολικά χρόνια ασφάλισης. Στον υπολογισμό λαμβάνονται υπόψη οι ασφαλιστικές κατηγορίες που ίσχυαν έως το 2016, το εισοδηματικό σύστημα εισφορών της περιόδου 2017-2019, καθώς και οι ασφαλιστικές κατηγορίες που εφαρμόζονται από το 2020.
Πότε συμφέρει η αποχώρηση
Σύμφωνα με ειδικούς στην κοινωνική ασφάλιση, η παραμονή στην εργασία μετά τη συμπλήρωση των 40 ετών ασφάλισης δεν οδηγεί πάντοτε σε σημαντικά υψηλότερη σύνταξη. Παρότι οι συντελεστές αναπλήρωσης αυξάνονται έως τη 40ετία, μετά το συγκεκριμένο όριο η επιπλέον ανταποδοτικότητα είναι συνήθως περιορισμένη σε σχέση με το κόστος των ασφαλιστικών εισφορών.
Για τον λόγο αυτό, αρκετοί ασφαλισμένοι επιλέγουν να καταθέσουν αίτηση συνταξιοδότησης μόλις θεμελιώσουν το σχετικό δικαίωμα, συνεχίζοντας παράλληλα την επαγγελματική τους δραστηριότητα με βάση το ισχύον πλαίσιο του e-ΕΦΚΑ.
