Νέες ρυθμίσεις για τη γονική άδεια και την άδεια φροντιστή προωθεί το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, με στόχο να διευκολύνει τους εργαζόμενους που προσπαθούν να συνδυάσουν τις επαγγελματικές τους υποχρεώσεις με τη φροντίδα των παιδιών και της οικογένειάς τους.
Στο επίκεντρο των αλλαγών βρίσκεται η δυνατότητα ευκολότερης χορήγησης γονικής άδειας για περισσότερα παιδιά, η απλοποίηση των διαδικασιών για ζευγάρια που εργάζονται στην ίδια επιχείρηση, αλλά και η διευκόλυνση εργαζομένων που χρειάζεται να φροντίσουν συγγενείς ή πρόσωπα με σοβαρά προβλήματα υγείας.
Παράλληλα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η οικονομική ενίσχυση που προβλέπεται για τη γονική άδεια, καθώς οι δύο πρώτοι μήνες επιδοτούνται από τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ).
Γονική άδεια τεσσάρων μηνών για κάθε παιδί
Με βάση το ισχύον πλαίσιο που περιγράφει το δημοσίευμα, κάθε εργαζόμενος γονέας δικαιούται γονική άδεια διάρκειας τεσσάρων μηνών για κάθε παιδί, έως τη συμπλήρωση του όγδοου έτους της ηλικίας του.
Το δικαίωμα είναι ατομικό, γεγονός που σημαίνει ότι μπορεί να αξιοποιηθεί ξεχωριστά από κάθε γονέα, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις.
Ωστόσο, για τη χορήγηση γονικής άδειας για διαφορετικό παιδί προβλέπεται κατά κανόνα να μεσολαβήσει διάστημα ενός έτους πραγματικής απασχόλησης στον ίδιο εργοδότη από τη λήξη της προηγούμενης άδειας.
Η αλλαγή που προωθείται από το υπουργείο αφορά ακριβώς αυτή την υποχρεωτική αναμονή. Στόχος είναι να μπορούν οι γονείς να ζητούν άδεια για το επόμενο παιδί χωρίς να χρειάζεται να περιμένουν να συμπληρωθεί ένας επιπλέον χρόνος εργασίας.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για οικογένειες με παιδιά μικρής ηλικίας, καθώς θα μπορούσε να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στον προγραμματισμό της φροντίδας τους.
Σημαντικό: Η προωθούμενη αλλαγή αφορά τον τρόπο και τον χρόνο αξιοποίησης της άδειας και όχι την αύξηση της διάρκειάς της, η οποία παραμένει στους τέσσερις μήνες ανά γονέα και ανά παιδί.
Τι ισχύει για γονείς που εργάζονται στην ίδια επιχείρηση
Παρεμβάσεις σχεδιάζονται και για τα ζευγάρια που απασχολούνται στον ίδιο εργοδότη.
Με τη διαδικασία που περιγράφεται στο δημοσίευμα, οι δύο εργαζόμενοι γονείς καλούνται να συνεννοηθούν και να υποβάλουν κοινή δήλωση, προσδιορίζοντας ποιος θα λάβει πρώτος τη γονική άδεια και για ποιο χρονικό διάστημα.
Οι νέες ρυθμίσεις αποσκοπούν στην απλοποίηση αυτής της διαδικασίας, ώστε να μειωθούν τα διοικητικά εμπόδια και να διευκολυνθεί ο οικογενειακός προγραμματισμός.
Για τους γονείς που εργάζονται στον ίδιο χώρο, η δυνατότητα καλύτερου συντονισμού των αδειών μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη, ειδικά όταν υπάρχουν αυξημένες ανάγκες φροντίδας στο σπίτι.
Άδεια φροντιστή: Ποιοι μπορούν να τη λάβουν
Διαφορετική από τη γονική άδεια είναι η άδεια φροντιστή, η οποία αφορά εργαζόμενους που χρειάζεται να υποστηρίξουν συγγενικό τους πρόσωπο ή άτομο που κατοικεί στο ίδιο νοικοκυριό και αντιμετωπίζει σοβαρό ιατρικό πρόβλημα.
Σύμφωνα με το πλαίσιο που παρουσιάζεται στο δημοσίευμα, προβλέπονται έως πέντε εργάσιμες ημέρες άδειας ανά ημερολογιακό έτος, χωρίς αποδοχές, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Μέχρι σήμερα, για τη συγκεκριμένη άδεια απαιτείται να έχει συμπληρωθεί εξάμηνη απασχόληση στον ίδιο εργοδότη. Το υπουργείο προωθεί την κατάργηση αυτής της προϋπόθεσης, προκειμένου οι εργαζόμενοι να μπορούν να ανταποκρίνονται ευκολότερα σε έκτακτες ανάγκες φροντίδας.
Η αλλαγή αυτή αφορά ιδιαίτερα όσους βρίσκονται αντιμέτωποι με απρόβλεπτες οικογενειακές υποχρεώσεις και χρειάζονται χρόνο για να στηρίξουν έναν άνθρωπο του περιβάλλοντός τους.
Επίδομα γονικής άδειας: Πώς προκύπτουν τα 1.840 ευρώ
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία για τους εργαζόμενους γονείς είναι η οικονομική ενίσχυση που καταβάλλεται κατά τη διάρκεια της γονικής άδειας.
Από τους τέσσερις μήνες που δικαιούται κάθε γονέας για κάθε παιδί, οι δύο πρώτοι επιδοτούνται από τη ΔΥΠΑ με ποσό ίσο με τον εκάστοτε κατώτατο μισθό, εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις.
Με βάση το ποσό των 920 ευρώ που αναφέρεται στο δημοσίευμα ως κατώτατος μηνιαίος μισθός από την 1η Απριλίου 2026, η βασική επιδότηση διαμορφώνεται ως εξής:
- Πρώτος μήνας: 920 ευρώ.
- Δεύτερος μήνας: 920 ευρώ.
- Συνολική βασική επιδότηση: 1.840 ευρώ.
Στο ποσό αυτό δεν περιλαμβάνονται οι αναλογίες δώρων εορτών και επιδόματος άδειας, οι οποίες υπολογίζονται σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διατάξεις.
Οι υπόλοιποι δύο μήνες της γονικής άδειας δεν επιδοτούνται από τη ΔΥΠΑ με βάση τη συγκεκριμένη ρύθμιση, εκτός εάν ισχύει κάποια ευνοϊκότερη πρόβλεψη.
Μπορούν να λάβουν επίδομα και οι δύο γονείς;
Ναι. Καθώς η γονική άδεια αποτελεί ατομικό δικαίωμα, κάθε γονέας μπορεί να αξιοποιήσει τη δική του άδεια, εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις.
Έτσι, για ένα παιδί, οι δύο γονείς μπορούν να λάβουν συνολικά έως οκτώ μήνες γονικής άδειας. Με βάση το ποσό της επιδότησης που αναφέρεται παραπάνω, η συνολική βασική ενίσχυση μπορεί να φτάσει τα 3.680 ευρώ για τους δύο γονείς, χωρίς τις πρόσθετες αναλογίες.
Η γονική άδεια μπορεί να χορηγηθεί συνεχόμενα, τμηματικά ή με ευέλικτο τρόπο, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.
Πώς γίνεται η αίτηση για τη γονική άδεια
Για τη χορήγηση της γονικής άδειας, ο εργαζόμενος υποβάλλει αίτηση στον εργοδότη του, γραπτώς ή ηλεκτρονικά, προσδιορίζοντας το χρονικό διάστημα κατά το οποίο επιθυμεί να απουσιάσει.
Κατά κανόνα, η αίτηση πρέπει να κατατεθεί τουλάχιστον έναν μήνα πριν από την έναρξη της άδειας, εκτός εάν συντρέχουν έκτακτοι λόγοι που δικαιολογούν διαφορετική αντιμετώπιση.
Σε περίπτωση που ο εργοδότης ζητήσει αναβολή λόγω σοβαρής διατάραξης της λειτουργίας της επιχείρησης, οφείλει να αιτιολογήσει εγγράφως την απόφασή του, σύμφωνα με όσα προβλέπει το σχετικό πλαίσιο.
Για την καταβολή της επιδότησης απαιτούνται, επίσης, οι προβλεπόμενες δηλώσεις στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ και η υποβολή της σχετικής αίτησης στη ΔΥΠΑ.
Τι πρέπει να προσέξουν οι εργαζόμενοι γονείς
Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να διακρίνουν τις αλλαγές που βρίσκονται υπό προώθηση από τις διατάξεις που ήδη ισχύουν. Η κατάργηση της ετήσιας αναμονής για άδεια επόμενου παιδιού και η αλλαγή της προϋπόθεσης προϋπηρεσίας για την άδεια φροντιστή παρουσιάζονται ως σχεδιαζόμενες παρεμβάσεις και δεν πρέπει να θεωρούνται αυτομάτως εφαρμοστέες πριν από την επίσημη θεσμοθέτησή τους.
Πριν από την υποβολή αίτησης, οι εργαζόμενοι μπορούν να ενημερώνονται από το τμήμα προσωπικού της επιχείρησής τους, τη ΔΥΠΑ ή τις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Εργασίας για τις ισχύουσες προϋποθέσεις, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και το ύψος της επιδότησης.
Οι σχεδιαζόμενες αλλαγές έχουν ως βασικό στόχο να διευκολύνουν την ισορροπία ανάμεσα στην εργασία και την οικογενειακή ζωή, δίνοντας στους γονείς και στους εργαζόμενους φροντιστές μεγαλύτερη ευελιξία στην αντιμετώπιση των καθημερινών αναγκών.
