Τι λένε οι τοίχοι ενός σχολείου; Ποιες σκέψεις, συναισθήματα και εμπειρίες κρύβονται πίσω από ένα σύνθημα, μια ζωγραφιά ή ένα σημείωμα; Και ποιο μήνυμα θα ήθελαν οι ίδιοι οι μαθητές και οι μαθήτριες να αφήσουν στον σχολικό τους χώρο;
Με κεντρικό σύνθημα «Και τα σχολεία έχουν μιλιά…», το 1ο Πανελλήνιο Μαθητικό Συνέδριο Schoolscape: Μηνύματα στο σχολικό τοπίο προσκαλεί τη μαθητική κοινότητα να παρατηρήσει, να ερευνήσει και να ερμηνεύσει τα μηνύματα που συναντά καθημερινά στο σχολείο, αλλά και να δημιουργήσει τα δικά της.
Το συνέδριο θα πραγματοποιηθεί στις 9 και 10 Απριλίου 2027, στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Συνδιοργανώνεται από την Επιστημονική Ένωση «Νέα Παιδεία», το Τμήμα Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας του ΑΠΘ, το Εργαστήριο Εκπαιδευτικής Καινοτομίας του Ιονίου Πανεπιστημίου και το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διαπολιτισμική Επικοινωνία» του ΑΠΘ.
Οι μαθητικές φωνές στο επίκεντρο
Με αφετηρία τους δύο διαγωνισμούς Schoolscape που πραγματοποιήθηκαν κατά τις σχολικές χρονιές 2024–2025 και 2025–2026, το συνέδριο διευρύνει τον διάλογο για τη σχέση ανάμεσα στον σχολικό χώρο και τη μαθητική κοινότητα.
Στο επίκεντρο βρίσκονται τα μη θεσμοθετημένα γλωσσικά και άλλα σημειωτικά μηνύματα: graffiti, συνθήματα, ζωγραφιές, στιχάκια, σύμβολα και άλλες παρεμβάσεις που εμφανίζονται στο σχολείο χωρίς επίσημη έγκριση και αποτυπώνουν τη μαθητική παρουσία.
Οι μαθητές και οι μαθήτριες καλούνται να αναλάβουν τον ρόλο του ερευνητή και της ερευνήτριας, εξετάζοντας ποιος «μιλά» μέσα από αυτά τα μηνύματα, σε ποιον απευθύνεται και τι επιδιώκει να εκφράσει. Παράλληλα, θα διερευνήσουν πώς οι γλωσσικές και οπτικές επιλογές συνδέονται με ταυτότητες, σχέσεις, στάσεις, αλλά και ζητήματα συμπερίληψης ή αποκλεισμού.
Ποιοι μπορούν να συμμετάσχουν
Το συνέδριο απευθύνεται σε μαθητές και μαθήτριες Γυμνασίων και Λυκείων της Ελλάδας, της Κύπρου και των σχολείων της Ομογένειας, με τη στήριξη ενός ή περισσότερων υπεύθυνων εκπαιδευτικών όλων των ειδικοτήτων.
Η συμμετοχή είναι δωρεάν, χωρίς κόστος εγγραφής, ενώ η σύνθεση και το μέγεθος κάθε μαθητικής ομάδας καθορίζονται από το σχολείο. Σε όλους τους συμμετέχοντες μαθητές και εκπαιδευτικούς θα δοθούν βεβαιώσεις συμμετοχής.
Για τους ανήλικους μαθητές και τις ανήλικες μαθήτριες απαιτείται έγγραφη συναίνεση γονέα ή κηδεμόνα, με μέριμνα των υπεύθυνων εκπαιδευτικών.
Από την παρατήρηση στη δημιουργία: Τι θα παρουσιάσουν οι ομάδες
Κάθε μαθητική ομάδα καλείται να οργανώσει την εργασία της γύρω από δύο αλληλένδετα μέρη:
- Παρουσίαση, ερμηνεία και αξιολόγηση μηνυμάτων του σχολικού τοπίου. Οι μαθητές επιλέγουν ένα ή περισσότερα μη θεσμοθετημένα μηνύματα, εξετάζουν τη μορφή, το περιεχόμενο και τη θέση τους και εξηγούν γιατί τους εκφράζουν, τους αρέσουν, τους προβληματίζουν ή θα ήθελαν να τα αλλάξουν.
- Δημιουργία ενός δικού τους μηνύματος. Οι ομάδες παράγουν ένα γλωσσικό, οπτικό ή συνδυαστικό μήνυμα που θα ήθελαν να υπάρχει στο σχολείο τους και παρουσιάζουν τη σκέψη και τις επιλογές που οδήγησαν στη δημιουργία του.
Η παρουσίαση μπορεί να γίνει με ψηφιακές παρουσιάσεις, posters, βίντεο ή άλλες δημιουργικές μορφές έκφρασης, καθώς και με συνδυασμό τους. Η διάρκειά της ορίζεται σε 20 λεπτά: 15 λεπτά παρουσίαση και 5 λεπτά συζήτηση.
Επιμόρφωση και υποστήριξη για τους εκπαιδευτικούς
Για την προετοιμασία των μαθητικών ομάδων θα πραγματοποιηθούν δύο διαδικτυακές επιμορφωτικές συναντήσεις των υπεύθυνων εκπαιδευτικών με την επιστημονική και οργανωτική ομάδα του συνεδρίου.
Οι συναντήσεις θα καλύψουν το θεωρητικό και μεθοδολογικό πλαίσιο του Schoolscape, τους βασικούς άξονες προσέγγισης των μηνυμάτων και πρακτικές οδηγίες για την οργάνωση των εργασιών. Υποστήριξη και καθοδήγηση θα παρέχονται σε όλα τα στάδια της προετοιμασίας, ενώ οι ημερομηνίες των συναντήσεων θα ανακοινωθούν μετά την ολοκλήρωση των δηλώσεων συμμετοχής.
Στο πλαίσιο του συνεδρίου προβλέπεται επίσης περιήγηση στο γλωσσικό τοπίο του ΑΠΘ, με παρατήρηση και διερεύνηση μηνυμάτων στον πανεπιστημιακό χώρο. Οι συμμετέχοντες θα γνωρίσουν και το σχετικό ερευνητικό έργο για το γλωσσικό τοπίο της Θεσσαλονίκης.
Μετά το συνέδριο, οι ομάδες που το επιθυμούν θα μπορούν να υποβάλουν γραπτή εργασία για τον ψηφιακό τόμο Πρακτικών, με την καθοδήγηση των εκπαιδευτικών τους.
Δηλώσεις συμμετοχής και σημαντικές ημερομηνίες
Οι ενδιαφερόμενες σχολικές μονάδες δηλώνουν συμμετοχή ηλεκτρονικά, συμπληρώνοντας τα στοιχεία του σχολείου, τα ονοματεπώνυμα των μαθητών και μαθητριών και τα στοιχεία των υπεύθυνων εκπαιδευτικών.
Συμπληρώστε εδώ τη φόρμα συμμετοχής
Οι βασικές ημερομηνίες είναι:
- 16 Οκτωβρίου 2026: Έναρξη υποβολής συμμετοχών.
- 27 Νοεμβρίου 2026: Λήξη υποβολής συμμετοχών.
- 20 Μαρτίου 2027: Κατάθεση του έργου.
- 9–10 Απριλίου 2027: Διεξαγωγή του συνεδρίου στο ΑΠΘ.
- Έως 30 Ιουνίου 2027: Προαιρετική υποβολή πλήρων κειμένων για τα Πρακτικά, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα της πρόσκλησης.
Πληροφορίες και χρήσιμοι σύνδεσμοι
Για περισσότερες πληροφορίες, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν στα schoolscape2026@del.auth.gr και neapaideia.journal@gmail.com.
Περισσότερα για τους διοργανωτές και το Schoolscape:
- Επιστημονική Ένωση «Νέα Παιδεία»
- Τμήμα Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας ΑΠΘ
- ΠΜΣ «Διαπολιτισμική Επικοινωνία» ΑΠΘ
- Εργαστήριο Εκπαιδευτικής Καινοτομίας Ιονίου Πανεπιστημίου
- Ψηφιακή Έκθεση Schoolscape
Schoolscape: διαβάζουμε τις φωνές που υπάρχουν ήδη στο σχολείο και δημιουργούμε τις φωνές που θέλουμε να ακουστούν.
