Ένα «παράθυρο» ευκαιρίας για χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων ανοίγει με τη νέα δράση «Ανακαίνιση Κατοικίας», η οποία υπόσχεται επιχορηγήσεις που φτάνουν έως και το 95% του κόστους των εργασιών και ανώτατο ποσό ενίσχυσης τις 36.000 ευρώ.
Η δημοσίευση του Οδηγού Εφαρμογής δεν σημαίνει ακόμη έναρξη αιτήσεων, αλλά σηματοδοτεί την περίοδο προετοιμασίας για όσους θέλουν να επωφεληθούν. Στόχος του προγράμματος είναι αφενός η ενεργειακή και αισθητική αναβάθμιση του παλαιού οικιστικού αποθέματος, αφετέρου η αύξηση της προσφοράς ακινήτων προς ενοικίαση, ώστε να συγκρατηθούν οι τιμές.
Για τον λόγο αυτό, οι κλειστές κατοικίες που θα ανακαινιστούν για να διατεθούν στην αγορά θα πρέπει να εκμισθωθούν υποχρεωτικά για τουλάχιστον 5 έτη.
Η δράση, συνολικού προϋπολογισμού 480 εκατ. ευρώ, συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και το Ελληνικό Δημόσιο, μέσω του Προγράμματος «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» και των 13 Περιφερειακών Προγραμμάτων του ΕΣΠΑ 2021-2027.
Οι «παγίδες» και οι προϋποθέσεις
Πριν από την υποβολή της αίτησης, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να «καθαρίσουν» τυχόν εκκρεμότητες νομιμότητας των ακινήτων τους (αυθαιρεσίες, τακτοποιήσεις) και να εξασφαλίσουν τις απαραίτητες συναινέσεις από συνιδιοκτήτες, εφόσον υπάρχουν. Η διαδικασία θα γίνει ηλεκτρονικά μέσω του ΤΕΕ, σε δύο φάσεις, με προτεραιότητα στις κλειστές κατοικίες.
Βασική καινοτομία του προγράμματος είναι η «ενεργειακή θωράκιση»: κάθε έργο πρέπει να οδηγεί σε αναβάθμιση τουλάχιστον μίας ενεργειακής κατηγορίας, όπως θα πιστοποιείται από το πρώτο και το δεύτερο Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ).
Πώς θα πάρετε επιδότηση έως 36.000 ευρώ
1. Οι δικαιούχοι
Φυσικά πρόσωπα που διαθέτουν, πλήρη κυριότητα ή επικαρπία τουλάχιστον 20% για κλειστές κατοικίες ή πλήρη κυριότητα, επικαρπία ή ψιλή κυριότητα σε ανοικτή κατοικία που αποτελεί κύρια κατοικία τους.
2. Εισοδηματικές κατηγορίες
Προβλέπονται δύο εισοδηματικές κατηγορίες. Η πρώτη «Κατηγορία Ι» αφορά άγαμους με εισόδημα έως 18.000 ευρώ και έγγαμους έως 25.000 ευρώ, ενώ η δεύτερη «Κατηγορία ΙΙ» περιλαμβάνει άγαμους με εισόδημα έως 25.000 ευρώ και έγγαμους έως 35.000 ευρώ, με το ανώτατο όριο και στις δύο κατηγορίες να αυξάνεται κατά 5.000 ευρώ για κάθε παιδί. Τα ποσοστά της επιχορήγησης αλλάζουν ανάλογα την κατηγορία και τα χαμηλότερα εισοδήματα της «Κατηγορίας Ι» λαμβάνουν 80%, ενώ όσοι ανήκουν στην «Κατηγορία ΙΙ» θα έχουν 70%.
3. Ποσοστά επιχορήγησης
Το βασικό ποσοστό επιχορήγησης 80% για την Κατηγορία Ι και 70% για την Κατηγορία ΙΙ αυξάνεται με προσαύξηση +5% για κάθε μία από τις ειδικές περιπτώσεις που αφορούν ακίνητα σε ορεινές ή νησιωτικές περιοχές, καθώς και δικαιούχους που είναι μονογονεϊκές οικογένειες, τρίτεκνοι ή πολύτεκνοι, ή Ατομα με Αναπηρία (ΑμεΑ) σε ιδιοκατοικούμενη κατοικία. Σε κάθε περίπτωση, η συνολική ενίσχυση μετά τις προσαυξήσεις δεν μπορεί να ξεπεράσει το ανώτατο όριο της μέγιστης επιχορήγησης, το οποίο διαμορφώνεται στο 95% για την Κατηγορία Ι και στο 85% για την Κατηγορία ΙΙ.
4. Επιλέξιμες κατοικίες
Για να είναι επιλέξιμες, οι κατοικίες πρέπει να διαθέτουν οικοδομική άδεια έως τις 31/12/1990 και η επιφάνειά τους να μην υπερβαίνει τα 120 τ.μ., με το όριο αυτό να αυξάνεται έως τα 150 τ.μ. για τρίτεκνους και πολύτεκνους. Επιπλέον, βάσει του πρώτου Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (Α’ ΠΕΑ), το ακίνητο πρέπει να κατατάσσεται έως και την ενεργειακή κατηγορία Γ. Τέλος, βασική προϋπόθεση αποτελεί το να μην έχουν ενταχθεί μετά το 2020 σε παλαιότερα προγράμματα «Εξοικονομώ» ή στο πρόγραμμα «Ανακαινίζω-Νοικιάζω», εκτός αν εμπίπτουν σε συγκεκριμένες εξαιρέσεις που ορίζει ο οδηγός.
5. Επιλέξιμες εργασίες
Οι επιλέξιμες παρεμβάσεις του προγράμματος χωρίζονται σε δύο βασικούς άξονες, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα εργασιών. Στον τομέα της ανακαίνισης και επισκευής, χρηματοδοτούνται εργασίες σε μπάνια, κουζίνες και είδη υγιεινής, ηλεκτρολογικές και υδραυλικές εγκαταστάσεις, εσωτερικές πόρτες, δάπεδα, σοβάδες, χρωματισμοί, γυψοσανίδες, η ανακατασκευή κεραμοσκεπής, τα ενεργειακά τζάκια, καθώς και ειδικές παρεμβάσεις προσβασιμότητας για ΑμεΑ. Στον τομέα της ενεργειακής αναβάθμισης, οι επιλέξιμες δαπάνες περιλαμβάνουν την αντικατάσταση κουφωμάτων, θερμομόνωση, συστήματα σκίασης, μηχανικό αερισμό, εγκατάσταση αντλιών θερμότητας ή συστημάτων βιομάζας, ηλιακούς θερμοσίφωνες, καθώς και έξυπνα συστήματα (smart home) που συμβάλλουν στην εξοικονόμηση ενέργειας.
6. Ενεργειακή θωράκιση
Στις βασικές απαιτήσεις του προγράμματος περιλαμβάνεται η υποχρεωτική βελτίωση κατά τουλάχιστον μία ενεργειακή κατηγορία της κατοικίας, γεγονός που πιστοποιείται με τη σύγκριση του πρώτου και του δεύτερου Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) μετά την ολοκλήρωση των εργασιών. Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος με ισορροπημένο τρόπο, ο οδηγός επιβάλλει συγκεκριμένα ποσοστιαία όρια στον προϋπολογισμό του έργου. Πιο αναλυτικά, οι δαπάνες ενεργειακής αναβάθμισης (όπως θερμομόνωση ή αντλίες θερμότητας) πρέπει υποχρεωτικά να καλύπτουν από το 20% έως το 40% του συνολικού προϋπολογισμού της αίτησης. Αντίστοιχα, οι δαπάνες ανακαίνισης και επισκευής (όπως εργασίες σε μπάνια, κουζίνες ή δάπεδα) διαθέτουν μεγαλύτερη ευελιξία, καθώς έχουν τη δυνατότητα να αγγίξουν έως και το 80% του συνολικού κόστους των παρεμβάσεων. Με αυτόν τον τρόπο, διασφαλίζεται ότι κάθε ανακαίνιση θα συνοδεύεται απαρέγκλιτα από τη μείωση του ενεργειακού αποτυπώματος του κτιρίου.
Πέρα από το κόστος των κατασκευαστικών εργασιών (έως 300 ευρώ/τ.μ. και έως 36.000 ευρώ ανά κατοικία), το πρόγραμμα καλύπτει στο 100% υποστηρικτικές υπηρεσίες έως το ποσό των 2.500 ευρώ. Σε αυτές περιλαμβάνονται η έκδοση των ΠΕΑ, η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, η αμοιβή Τεχνικού Συμβούλου, τα έξοδα του Ελεγκτή Δόμησης και οι απαιτούμενες άδειες/μελέτες.
Οι ωφελούμενοι, ωστόσο, αναλαμβάνουν και βαριές υποχρεώσεις:
- Απαγόρευση Airbnb: Για τις κλειστές κατοικίες που θα διατεθούν προς ενοικίαση, απαγορεύεται ρητά η βραχυχρόνια μίσθωση για τουλάχιστον 5 χρόνια.
- Ανάρτηση συμβολαίου: Το μισθωτήριο πρέπει να αναρτηθεί στην πλατφόρμα της ΑΑΔΕ εντός 8 μηνών από την ολοκλήρωση του έργου.
- Διατήρηση χρήσης: Η δηλωμένη χρήση του ακινήτου (ιδιοκατοίκηση ή μακροχρόνια μίσθωση) πρέπει να διατηρηθεί για 5 έτη.
- Πρόστιμο μεταβίβασης: Οποιαδήποτε μεταβίβαση του ακινήτου εντός της πενταετίας συνεπάγεται την επιστροφή της επιχορήγησης.
Η προθεσμία ολοκλήρωσης κάθε έργου ορίζεται σε έως 18 μήνες από την απόφαση υπαγωγής και σε κάθε περίπτωση όχι πέραν της 31/12/2028. Για περισσότερες πληροφορίες και τα απαραίτητα έγγραφα, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επισκέπτονται την ιστοσελίδα του προγράμματος.
