Σε φάση έντονης αβεβαιότητας και υποτροπής εισέρχονται οι διμερείς σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Η αμερικανική διοίκηση κλιμακώνει την οικονομική τακτική της, προειδοποιώντας διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα με άμεσες κυρώσεις εάν διατηρήσουν συναλλαγές με το ιρανικό τραπεζικό σύστημα. Από την πλευρά της, η Τεχεράνη απαντά σε ιδιαίτερα αυστηρό τόνο, με τον πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν να ξεκαθαρίζει ότι οποιαδήποτε προσπάθεια διαλόγου στερείται πλέον νοήματος.
Στο στόχαστρο της Ουάσιγκτον τα διεθνή τραπεζικά κανάλια
Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ξεκαθάρισε ότι δεν θα υπάρξει καμία προειδοποίηση για ξένες τράπεζες που διευκολύνουν την πρόσβαση του Ιράν στις διεθνείς αγορές. Σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, η Τεχεράνη αξιοποιεί «παράλληλες χρηματοπιστωτικές διαδρομές» για να παρακάμψει τους υφιστάμενους περιορισμούς, γεγονός που οδηγεί τις ΗΠΑ σε διεύρυνση των μέτρων.
Τα νέα οικονομικά αντίμετρα δεν περιορίζονται μόνο στον τραπεζικό τομέα, αλλά επεκτείνονται:
- Στον τομέα των κρυπτονομισμάτων
- Στις διεθνείς μεταφορές και τη βιομηχανία
- Σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα τρίτων χωρών, όπως στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Τουρκία, που κατηγορούνται για διευκόλυνση ιρανικών κεφαλαίων.
Πεζεσκιάν: «Μας επιτέθηκαν τρεις φορές μετά από συνομιλίες»
Η αντίδραση της ιρανικής ηγεσίας ήταν άμεση και καταγγελτική. Ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν τόνισε ότι οι διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ είναι παντελώς ανώφελες, υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη δέχθηκε στρατιωτικά πλήγματα τρεις διαφορετικές φορές αμέσως μετά την ολοκλήρωση διπλωματικών επαφών. Παράλληλα, επισήμανε ότι δεν είναι δυνατόν να διεξαχθεί ουσιαστική συζήτηση όσο η Ουάσιγκτον ασκεί στρατιωτική πίεση, επιβάλλει κυρώσεις και αθετεί τις δεσμεύσεις της.
Η παρούσα κρίση συμπληρώνει περισσότερους από επτά μήνες από την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων στα τέλη Φεβρουαρίου. Η απάντηση του Ιράν με το κλείσιμο στο Στενό του Ορμούζ και τα πλήγματα σε συμμάχους του Κόλπου προκάλεσαν παγκόσμιες αναταράξεις στις τιμές της ενέργειας.
Παρά τις προσπάθειες αμβλύνσεων -όπως η εκεχειρία του Απριλίου, το μνημόνιο του Ιουνίου και οι επαφές στον ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο- τα κύρια σημεία τριβής παραμένουν ακανθώδη. Στα τέλη Σεπτεμβρίου στη Νέα Υόρκη, η ιρανική πλευρά πρότεινε την πλήρη επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ εντός επτά ημερών, με αντάλλαγμα την άρση των αμερικανικών κυρώσεων. Ωστόσο, ο Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε την πρόταση, διατηρώντας ανοιχτή μόνο τη δυνατότητα μελλοντικών έμμεσων συνομιλιών, χωρίς να αποκλείει το ενδεχόμενο νέων στρατιωτικών δράσεων.
Στο ίδιο μήκος κύματος εκπέμπει και η ιρανική διπλωματία. Ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, απευθυνόμενος σε ξένους διπλωμάτες, διαμήνυσε ότι δεν υφίσταται στρατιωτική ή εκβιαστική λύση μέσω κυρώσεων, παρά μόνο ένας ισότιμος και δίκαιος διάλογος. Ωστόσο, διατύπωσε σαφή προειδοποίηση πως, εάν επιλεγεί εκ νέου η οδός της στρατιωτικής αναμέτρησης, η απάντηση του Ιράν θα είναι συντριπτικά ισχυρότερη από τις προηγούμενες.
