Κοκκινάκη Υπατία Έντονο προβληματισμό προκάλεσαν στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης οι ιδιωτικές τοποθετήσεις του πρωθυπουργού της Σλοβακίας, Ρόμπερτ Φίτσο, σχετικά με πρόσφατη συνάντησή του με τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ. Σύμφωνα με πέντε Ευρωπαίους διπλωμάτες που ενημερώθηκαν για τις συζητήσεις, ο Φίτσο μετέφερε σε ομολόγους του ότι έμεινε σοκαρισμένος από την ψυχική κατάσταση του Αμερικανού προέδρου.
Όπως αναφέρουν δύο από τις ίδιες πηγές, ο Σλοβάκος πρωθυπουργός εξέφρασε ανησυχία για την «ψυχολογική κατάσταση» του Τραμπ, περιγράφοντας την εικόνα που αποκόμισε από την κατ’ ιδίαν συνάντησή τους ως «επικίνδυνη». Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στις 17 Ιανουαρίου στο Mar-a-Lago, την ιδιωτική κατοικία του Αμερικανού προέδρου στη Φλόριντα.
Οι αναφορές του Φίτσο έγιναν, σύμφωνα με τις ίδιες διπλωματικές πηγές, στις Βρυξέλλες, στις 22 Ιανουαρίου, στο περιθώριο έκτακτης συνόδου κορυφής της ΕΕ. Η σύνοδος είχε συγκληθεί με αντικείμενο τις διατλαντικές σχέσεις, έπειτα από τις δηλώσεις Τραμπ για ενδεχόμενη κατάληψη της Γροιλανδίας.
Η συγκεκριμένη ανταλλαγή απόψεων δεν πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των επίσημων εργασιών, αλλά σε άτυπη, κλειστή σύσκεψη μεταξύ περιορισμένου αριθμού ηγετών και ανώτερων αξιωματούχων της Ένωσης. Κανένας από τους διπλωμάτες που μίλησαν στο POLITICO δεν ήταν παρών στη συζήτηση, ωστόσο, όπως ανέφεραν, ενημερώθηκαν ξεχωριστά από ηγέτες που συμμετείχαν άμεσα, λίγο μετά την ολοκλήρωσή της.
Όλοι οι διπλωμάτες μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας, καθώς πρόκειται για εμπιστευτικές συνομιλίες μεταξύ αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων. Προέρχονται από τέσσερις διαφορετικές κυβερνήσεις της ΕΕ, ενώ ο πέμπτος είναι ανώτερος αξιωματούχος ευρωπαϊκού θεσμού. Όλοι δήλωσαν ότι δεν γνωρίζουν τι ακριβώς ειπώθηκε κατά τη συνάντηση Τραμπ–Φίτσο και προκάλεσε την αντίδραση του Σλοβάκου πρωθυπουργού.
Οι τοποθετήσεις του Φίτσο αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς συγκαταλέγεται στους πιο φιλοτραμπικούς ηγέτες της Ευρώπης. Μετά τη συνάντηση στο Mar-a-Lago, ανήρτησε βίντεο στον προσωπικό του λογαριασμό στο Facebook, προβάλλοντας τη σχέση του με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, ενώ έχει κατ’ επανάληψη ταχθεί υπέρ των θέσεων της Ουάσινγκτον, ιδίως στο ζήτημα του πολέμου στην Ουκρανία. Πριν από έναν χρόνο, μιλώντας στο Συνέδριο Συντηρητικής Πολιτικής Δράσης, είχε δηλώσει προς το αμερικανικό κοινό ότι «ο πρόεδρός σας προσφέρει μεγάλη υπηρεσία στην Ευρώπη».
Ένας από τους Ευρωπαίους διπλωμάτες ανέφερε ότι ο Φίτσο εμφανίστηκε «τραυματισμένος» από τη συνάντηση, μεταφέροντας ότι χαρακτήρισε τον Τραμπ «εκτός εαυτού», αποδίδοντας τη διατύπωση σε ηγέτη που συμμετείχε άμεσα στη συζήτηση.
Παρά ταύτα, η δημόσια εικόνα που παρουσίασε ο ίδιος ο Σλοβάκος πρωθυπουργός μετά το ταξίδι του στις ΗΠΑ ήταν διαφορετική. Σε βίντεο που δημοσίευσε, υποστήριξε ότι η πρόσκληση στο Mar-a-Lago αποτελούσε ένδειξη «υψηλού σεβασμού και εμπιστοσύνης» από τον Αμερικανό πρόεδρο. Όπως ανέφερε, οι συνομιλίες πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο «άτυπων και ανοιχτών συνομιλιών» και επικεντρώθηκαν στην Ουκρανία, καθώς και στη θέση ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται σε «βαθιά κρίση».
Ο Φίτσο δεν έκανε καμία αναφορά, στο ίδιο βίντεο, στις δηλώσεις Τραμπ για τη Γροιλανδία ούτε στις κινήσεις του Αμερικανού προέδρου κατά του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, νωρίτερα μέσα στον Ιανουάριο. Υποστήριξε, πάντως, ότι η Ουάσινγκτον ζήτησε τη γνώμη του επειδή η Σλοβακία «δεν είναι παπαγάλος των Βρυξελλών».
Οι εκπρόσωποι του Σλοβάκου πρωθυπουργού δεν απάντησαν σε επανειλημμένα αιτήματα για σχολιασμό των πληροφοριών.
Από την πλευρά του Λευκού Οίκου, η εκπρόσωπος Άννα Κέλι απέρριψε κατηγορηματικά τις αναφορές, δηλώνοντας:
«Πρόκειται για απολύτως ψευδείς ειδήσεις από ανώνυμους Ευρωπαίους διπλωμάτες που προσπαθούν να φανούν σημαντικοί. Η συνάντηση στο Mar-a-Lago ήταν θετική και παραγωγική».
Ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης, που συμμετείχε στη συνάντηση και μίλησε επίσης ανώνυμα, ανέφερε ότι δεν υπήρξαν αμήχανες στιγμές ή παράξενες τοποθετήσεις. Όπως είπε, η συνάντηση, την οποία είχε ζητήσει ο ίδιος ο Φίτσο, ήταν ευχάριστη και φυσιολογική, ενώ περιλάμβανε και χαλαρές στιγμές, οι οποίες καταγράφηκαν από φωτογράφο του Λευκού Οίκου.
Ανεξάρτητα από τη συγκεκριμένη υπόθεση, η ανησυχία για τη συμπεριφορά του Αμερικανού προέδρου φαίνεται να εντείνεται στην Ευρώπη. Σύμφωνα με έκτο διπλωμάτη της ΕΕ, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προβληματίζονται όλο και περισσότερο για την «απρόβλεπτη συμπεριφορά» του Τραμπ, ενώ αξιωματούχος που συμμετέχει σε πολιτικές διεργασίες στις Βρυξέλλες σημείωσε ότι οι συζητήσεις για την υγεία του προέδρου των ΗΠΑ «γίνονται ολοένα και πιο συχνό θέμα συζήτησης σε όλα τα επίπεδα».
Ο ίδιος ο Τραμπ, 79 ετών, έχει επανειλημμένα απορρίψει οποιονδήποτε ισχυρισμό περί γνωστικών προβλημάτων, δηλώνοντας πρόσφατα στο New York Magazine ότι δεν πάσχει από Αλτσχάιμερ.
Στο μεταξύ, οι σχέσεις ΗΠΑ–ΕΕ παραμένουν τεταμένες. Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο Αμερικανός πρόεδρος απείλησε με επιβολή δασμών σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, συνδέοντας την απειλή με τη στάση τους απέναντι στις διεκδικήσεις του για τη Γροιλανδία.
Σε ομιλία του στο Νταβός, ο Τραμπ έκανε λόγο για «άμεσες διαπραγματεύσεις» σχετικά με το καθεστώς της Γροιλανδίας, αποκλείοντας ωστόσο τη στρατιωτική λύση:
«Πιθανότατα δεν θα πάρουμε τίποτα, εκτός αν αποφασίσω να χρησιμοποιήσω υπερβολική ισχύ και δύναμη, οπότε θα ήμασταν ειλικρινά ασταμάτητοι. Αλλά δεν θα το κάνω αυτό, εντάξει;»
Μετά τη σύνοδο κορυφής, ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν και ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς προειδοποίησαν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να μειώσει την εξάρτησή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες σε θέματα ασφάλειας. Στο ίδιο μήκος κύματος, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν άφησε να εννοηθεί ότι μια «σταθερή», αλλά «μη κλιμακούμενη» στάση απέναντι στον Τραμπ αποτελεί την πιο αποτελεσματική στρατηγική για την Ένωση.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
