Ο Κολ ήταν επικεφαλής της κυβέρνησης της Δυτικής Γερμανίας την περίοδο κατά την οποία η χώρα επανενώθηκε με την πρώην Ανατολική Γερμανία σε ενιαίο κράτος, την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας το 1990.
Μαζί με τον σοσιαλιστή πρόεδρο της Γαλλίας Φρανσουά Μιτεράν θεωρούνται οι δύο αρχιτέκτονες της Συνθήκης του Μάαστριχτ, με την εφαρμογή της οποίας η πάλαι ποτέ ΕΟΚ μετατράπηκε στη σύγχρονη Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι πρώην πρόεδροι των ΗΠΑ, Τζορτζ Μπους ο πρεσβύτερος και Μπιλ Κλίντον, είχαν χαρακτηρίσει τον Χέλμουτ Κολ ως την μεγαλύτερη ηγετική προσωπικότητα στην Ευρώπη στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα.
Το 1998, όταν η Χριστιανική Ένωση (CDU/CSU) έχασε την εξουσία από τη συμμαχία Σοσιαλδημοκρατών - Πράσινων υπό τον Γκέρχαρντ Σρέντερ, ο Κολ παραιτήθηκε από την ηγεσία της CDU και αντικαταστάθηκε από τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε.
