Σε κατάσταση επιφυλακής βρίσκονται οι ελληνικές αλυσίδες σούπερ μάρκετ μετά το κύμα κυβερνοεπιθέσεων που έπληξε συστήματα εμπορικής ψύξης σε περισσότερα από 100 καταστήματα της Ευρώπης, απειλώντας με αλλοίωση ευπαθών προϊόντων μέσα σε λίγες ώρες. Παρότι στην Ελλάδα δεν έχει καταγραφεί μέχρι στιγμής κανένα περιστατικό, η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας (ΕΑΚ) έχει εντοπίσει πάνω από 300 ελεγκτές ψύξης στη χώρα, ενεργοποιώντας άμεσα οδηγίες θωράκισης προς την αγορά και σαφείς προειδοποιήσεις από τον ΕΦΕΤ.
Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο γενικός διευθυντής της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας (ΕΣΕ), Απόστολος Πεταλάς, διαβεβαιώνει ότι τα μέλη της Ένωσης έχουν λάβει έγκαιρα όλα τα τεχνικά μέτρα προστασίας.
«Από την πρώτη στιγμή που παρουσιάστηκαν τα περιστατικά στη Γαλλία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η Ένωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος, σε συνεργασία με ειδικούς σε θέματα κυβερνοασφάλειας αλλά και την Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας, προσδιορίσαμε τα τεχνικά στοιχεία του προβλήματος και ενημερώσαμε όλα τα μέλη της ΕΣΕ για το πρόβλημα και τους τρόπους αντιμετώπισης» υπογραμμίζει ο κ. Πεταλάς και συμπληρώνει «μέχρι σήμερα που μιλάμε δεν έχει προκύψει κανένα θέμα στα σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα».
Ο ίδιος επισημαίνει ότι οι συγκεκριμένες επιθέσεις διαφέρουν από τις κλασικές υποθέσεις λύτρων: «Στις συγκεκριμένες περιπτώσεις, στόχος είναι η απόλυτη καταστροφή. Αυτό είναι ανησυχητικό και μάς προβληματίζει πολύ».
Η παρέμβαση του ΕΦΕΤ
Με επιστολή της (3/11/2026) προς τον πρόεδρο της ΕΣΕ, Ιωάννη Μασούτη, η ΕΑΚ ενημέρωσε για επιθέσεις τη νύχτα 1–2 Νοεμβρίου 2026 σε καταστήματα σε Βέλγιο, Λουξεμβούργο, Σουηδία, Ιρλανδία και Εσθονία. Η κατασκευάστρια εταιρεία Danfoss επιβεβαίωσε ότι στοχοποιήθηκαν κυρίως παλαιότερα μοντέλα εκτός υποστήριξης, ενώ στην ελληνική αγορά έχουν εντοπιστεί πάνω από 300 ελεγκτές (Danfoss, Copeland/Dixell, Carel κ.ά.).
Οι συστάσεις που διαβιβάστηκαν άμεσα στις επιχειρήσεις περιλαμβάνουν:
Αποσύνδεση από το δημόσιο διαδίκτυο και απομακρυσμένη πρόσβαση αποκλειστικά μέσω VPN με πολυπαραγοντική αυθεντικοποίηση.
Αλλαγή προεπιλεγμένων κωδικών και εγκατάσταση όλων των διαθέσιμων ενημερώσεων ασφαλείας.
Αντικατάσταση εξοπλισμού που δεν υποστηρίζεται πλέον από τον κατασκευαστή.
Άμεση εφαρμογή των μέτρων από τους εξωτερικούς συνεργάτες εγκατάστασης και συντήρησης.
Η μη συμμόρφωση ενέχει κίνδυνο απώλειας νωπών και κατεψυγμένων τροφίμων μέσα σε μία νύχτα ή ακόμη και πρόκλησης πυρκαγιάς. Από την πλευρά του, ο ΕΦΕΤ υπενθυμίζει ότι η διατήρηση της ψυκτικής αλυσίδας είναι αδιαπραγμάτευτη: «Εφόσον υπάρχει πιθανότητα η διακοπή της ψύξης να έχει επηρεάσει την ασφάλεια των τροφίμων, οι εν λόγω επιχειρήσεις οφείλουν να αποσύρουν τα συγκεκριμένα προϊόντα από την αγορά», ενώ σε περίπτωση κυβερνοεπίθεσης οφείλουν να ενημερώνουν τον Φορέα.
Συγκέντρωση στον κλάδο και πιέσεις στις τιμές
Πέρα από τις ψηφιακές απειλές, το οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων εισέρχεται σε φάση ανακατατάξεων, όπως αποτυπώνεται στις πρόσφατες εξαγορές (13 καταστήματα της ENA Cash&Carry από τη The Mart του Ομίλου Σκλαβενίτη και της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός από τη Δ. Μασούτης).
Στην ετήσια συνέντευξη Τύπου της ΕΣΕ, ο Γιάννης Μασούτης προέβλεψε ότι η συγκέντρωση θα συνεχιστεί λόγω υψηλών λειτουργικών δαπανών και χαμηλών περιθωρίων: «Το μόνο σίγουρο είναι πως σε δύο χρόνια οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ θα είναι λιγότερες». Στο ίδιο μήκος κύματος, ο αντιπρόεδρος της ΕΣΕ και επικεφαλής της METRO ΑΕΒΕ, Αριστοτέλης Παντελιάδης, σημείωσε ότι για να είναι βιώσιμο το μοντέλο του κλάδου απαιτείται περιθώριο κέρδους προ φόρων κοντά στο 3% — στόχος που κρίνεται από τη διαχείριση κόστους και την εμπορική πολιτική και όχι αυτομάτως από τις εξαγορές.
Δεν διαφαίνεται πάντως γενικευμένο κύμα ανατιμήσεων, ωστόσο καταγράφονται πιέσεις στα γαλακτοκομικά (λόγω κόστους αιγοπρόβειου γάλακτος), στα ζυμαρικά και τα δημητριακά (λόγω σιταριού), ενώ από τις αρχές Δεκεμβρίου αναμένονται αυξήσεις στην μπύρα. Για το 2027 οι εκτιμήσεις παραμένουν ρευστές εξαιτίας γεωπολιτικών και ενεργειακών παραγόντων.
Ο πληθωρισμός τροφίμων τον Οκτώβριο διαμορφώθηκε στο 0,53% στα σούπερ μάρκετ (στοιχεία ΙΕΛΚΑ), έναντι 2,1% της ΕΛΣΤΑΤ και 1,60% της Eurostat, με τις προσφορές της περιόδου 2023–2025 να φτάνουν περίπου τα 5 δισ. ευρώ.
Το 2025 ο κύκλος εργασιών ανήλθε στα 13,6 δισ. ευρώ, τα λειτουργικά έξοδα στα 3,4 δισ. ευρώ και τα προ φόρων κέρδη στα 189 εκατ. ευρώ (περιθώριο 1,39%). Οι επενδύσεις έφτασαν τα 660 εκατ. ευρώ το 2025 (3,8 δισ. ευρώ στη δεκαετία 2015–2025), ενώ ο κλάδος απασχολεί 125.000 εργαζομένους σε πάνω από 3.800 καταστήματα, συνεισφέροντας το 5,6% του ΑΕΠ.