Κάθε χρόνο, καθώς πλησιάζει η επέτειος της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, επανέρχονται οι γνωστοί ισχυρισμοί των νοσταλγών της δικτατορίας ότι οι νεκροί του Νοεμβρίου του 1973 αποτελούν κατασκευή. Ένα από τα αγαπημένα τους επιχειρήματα είναι η ιστορία της «Ηλένιας», μιας υποτιθέμενης νεκρής της εξέγερσης Πολυτεχνείου, η οποία αποδείχθηκε ότι δεν υπήρξε ποτέ.
Η ιστορία ξεκινά τον Νοέμβριο του 1974, στην πρώτη επέτειο της εξέγερσης. Ένας νεαρός σπουδαστής, ο Γιάννης Ηλιόπουλος, παρουσίασε τη φωτογραφία μιας νεαρής γυναίκας, υποστηρίζοντας ότι ήταν η αρραβωνιαστικιά του, η οποία είχε εξαφανιστεί κατά τα γεγονότα του Πολυτεχνείου. Η εικόνα προκάλεσε συγκίνηση και η υποτιθέμενη αγνοούμενη αντιμετωπίστηκε ως ένα ακόμη θύμα της δικτατορικής καταστολής.
Σύντομα, όμως, αποκαλύφθηκε ότι η εικόνα δεν απεικόνιζε κάποια αγνοούμενη. Προερχόταν από διαφήμιση σαμπουάν της εταιρείας Breck. Το πορτρέτο είχε φιλοτεχνήσει ο ζωγράφος Νίκολας Ίγκον, με μοντέλο τη Νεοζηλανδή Νάνσι Κρίντλαντ. Ο Ηλιόπουλος οδηγήθηκε στη Δικαιοσύνη και στις 18 Φεβρουαρίου 1975 καταδικάστηκε σε οκτώ μήνες φυλάκιση με αναστολή για διασπορά ψευδών ειδήσεων (Τάσος Κωστόπουλος, Αστυνομία και «άκρα» στη Μεταπολίτευση. Η έκθεση Γκίκα (1976) και άλλα ντοκουμέντα, Εφημερίδα των Συντακτών, σ. 93).
Η «Ηλένια» ήταν μια κατασκευασμένη ιστορία. Το ερώτημα, ωστόσο, είναι πώς και από ποιους αξιοποιήθηκε πολιτικά.
Η υπόθεση λειτούργησε προβοκατόρικα, καθώς η αποκάλυψη μιας ανύπαρκτης νεκρής μετατράπηκε σε επιχείρημα αμφισβήτησης όλων των νεκρών. Η λογική είναι απλή: αφού αποδείχθηκε ψευδής μία περίπτωση, επιχειρείται να παρουσιαστούν ως ψευδείς όλες οι υπόλοιπες.
Οι νεκροί της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, όμως, δεν αποτελούν αντικείμενο εικασιών. Η ιστορική έρευνα του Λεωνίδα Καλλιβρετάκη, στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, κατέγραψε 24 πλήρως τεκμηριωμένες περιπτώσεις θυμάτων της καταστολής. Ανάμεσά τους ο 17χρονος μαθητής Διομήδης Κομνηνός, που σκοτώθηκε από πυροβολισμό στις 16 Νοεμβρίου 1973. Πρόκειται για ανθρώπους με ονοματεπώνυμο, ηλικία, οικογένεια και τεκμηριωμένες συνθήκες θανάτου.
