«Και εσύ λαέ βασανισμένε μην ξεχνάς τον φασισμό». Με αυτόν τον εμβληματικό στίχο στα χείλη, ο Νίκος Ξυλούρης, η Μαρία Φαραντούρη και ο Αντώνης Καλογιάννης έδωσαν το δικό τους συγκλονιστικό παρών στην πρώτη επέτειο από την εξέγερση του Πολυτεχνείου, στις 17 Νοεμβρίου 1974.
Έναν ακριβώς χρόνο μετά τα γεγονότα του Νοέμβρη, οι τρεις σπουδαίοι ερμηνευτές βρέθηκαν στα σκαλιά του Πολυτεχνείου, πλαισιωμένοι από χιλιάδες φοιτητές και απλούς πολίτες. Παίρνοντας διαδοχικά το μικρόφωνο ο ένας από τον άλλον, ερμήνευσαν με πάθος το τραγούδι «Μην ξεχνάς τον Ωρωπό», το οποίο είχε συνθέσει ο Μίκης Θεοδωράκης την περίοδο της κράτησής του στις φυλακές Ωρωπού.
Πώς εντοπίστηκε το σπάνιο ασπρόμαυρο φιλμ στο υπόγειο του κτιρίου Τοσίτσα
Το ανεκτίμητης αξίας ιστορικό ντοκουμέντο δόθηκε για πρώτη φορά στη δημοσιότητα από τη Σχολή Αρχιτεκτόνων (15.11.2026). Ανάμεσα στις σκηνές που καταγράφουν τον παλμό εκείνης της πρώτης επετείου, ξεχωρίζει η στιγμή που οι τρεις -νεαροί τότε- θρύλοι της ελληνικής μουσικής ενώνουν τις φωνές τους ενάντια στη χούντα και τον φασισμό (στο σημείο 06:12 του βίντεο).
Το διάρκειας 9 λεπτών φιλμ προκαλεί ανατριχίλα, μεταφέροντας τον θεατή στην Αθήνα της Μεταπολίτευσης, εκεί όπου φοιτητές, ολόκληρες οικογένειες και ηλικιωμένοι συγκεντρώνονταν μαζικά για να αποτίσουν φόρο τιμής στους νεκρούς του Πολυτεχνείου και στον αγώνα για τη Δημοκρατία.Καθώς οι κορυφαίοι ερμηνευτές καταθέτουν την ψυχή τους, μια ατελείωτη λαοθάλασσα έξω από τα κάγκελα παρακολουθεί σιωπηλή και συγκινημένη τα τραγούδια της ελευθερίας.
Όπως γνωστοποίησε η Σχολή μέσα από ανάρτησή της στα κοινωνικά δίκτυα, το αδημοσίευτο μέχρι σήμερα αρχειακό υλικό εντοπίστηκε τυχαία σε μπομπίνες στο υπόγειο του κτιρίου Τοσίτσα, ενώ η επεξεργασία και το μοντάζ πραγματοποιήθηκαν στα εργαστήρια της Σχολής σε συνεργασία με την ΕΡΤ.
«Δώρο από την Ιστορία προς την Ιστορία για τη φετινή επέτειο», τονίζεται χαρακτηριστικά στην ανάρτηση.
