Η συχνή κατανάλωση ορισμένων τροφίμων με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό European Journal of Nutrition.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι γυναίκες που κατανάλωναν περισσότερες από δύο μερίδες ζαχαρούχων τροφίμων την εβδομάδα, όπως δημητριακά με ζάχαρη και παγωτό, εμφάνιζαν 28% υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου του μαστού, συγκριτικά με εκείνες που τα κατανάλωναν λιγότερο από μία φορά τον μήνα.
Ωστόσο, οι επιστήμονες διευκρινίζουν ότι πρόκειται για συσχέτιση και όχι για απόδειξη ότι η ζάχαρη προκαλεί από μόνη της καρκίνο.
Ο καρκίνος του μαστού παραμένει μία από τις συχνότερες μορφές καρκίνου παγκοσμίως. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), το 2024 περίπου 2,4 εκατομμύρια γυναίκες διαγνώστηκαν με τη νόσο, ενώ 694.000 έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας της.
Τι έδειξε η έρευνα σε περισσότερες από 92.000 γυναίκες
Οι επιστήμονες ανέλυσαν δεδομένα από περισσότερες από 92.000 γυναίκες ηλικίας 40 έως 69 ετών, οι οποίες συμμετείχαν μεταξύ 2004 και 2013 στην κορεατική μελέτη Health Examinees-Gem (HEXA-G), στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος Korean Genome and Epidemiology Study (KoGES).
Οι συμμετέχουσες συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια σχετικά με τις διατροφικές τους συνήθειες, καταγράφοντας, μεταξύ άλλων, τη συχνότητα κατανάλωσης τροφίμων με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη.
Τα αποτελέσματα ανέδειξαν σημαντική συσχέτιση μεταξύ της συχνότερης κατανάλωσης τέτοιων τροφίμων και του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του μαστού.
Ο Ρίτσαρντ Ράιτερμαν (Richard Reitherman), ακτινολόγος και ιατρικός διευθυντής του MemorialCare Breast Center στην Καλιφόρνια, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα, εξήγησε στο Medical News Today ότι η εμφάνιση της νόσου εξαρτάται από έναν σύνθετο συνδυασμό γενετικών, περιβαλλοντικών και συμπεριφορικών παραγόντων.
Σύμφωνα με τον ίδιο, επιστημονικά δεδομένα υποστηρίζουν ότι η ζάχαρη ενδέχεται να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη διαφόρων μορφών καρκίνου, μεταξύ των οποίων του μαστού, του παχέος εντέρου και του παγκρέατος.
Ειδικότερα, μια διατροφή πλούσια σε σακχαρόζη και φρουκτόζη ενδέχεται να ενεργοποιεί φλεγμονώδεις και μεταβολικούς μηχανισμούς, επηρεάζοντας τον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός διαχειρίζεται τα σάκχαρα και τα λιπίδια, ακόμη και ανεξάρτητα από την παχυσαρκία.
Η παχυσαρκία αποτελεί αυτοτελή παράγοντα κινδύνου για αρκετές μορφές καρκίνου, αλλά και για καρδιαγγειακά νοσήματα.
Ο ειδικός υπογράμμισε την ανάγκη περαιτέρω έρευνας για την ακριβέστερη αξιολόγηση των παραγόντων κινδύνου και την ανάπτυξη αποτελεσματικών προγραμμάτων ενημέρωσης που θα διευκολύνουν την υιοθέτηση υγιεινότερων διατροφικών συνηθειών.
Γιατί η ζάχαρη των φρούτων δεν συνδέθηκε με αυξημένο κίνδυνο
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της μελέτης αφορά τα φυσικά σάκχαρα των φρούτων.
Παρότι η μεγαλύτερη ποσότητα σακχάρων στη διατροφή των συμμετεχουσών προερχόταν από τα φρούτα, η κατανάλωσή τους δεν συνδέθηκε με αύξηση του κινδύνου καρκίνου του μαστού.
Η Μονίκ Ρίτσαρντ (Monique Richard), διαιτολόγος-διατροφολόγος και ιδιοκτήτρια του Nutrition-In-Sight, η οποία δεν συμμετείχε στη μελέτη, εξήγησε ότι υπάρχει ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στα φυσικά σάκχαρα των τροφίμων και στην πρόσθετη ζάχαρη που περιέχεται συχνά σε επεξεργασμένα προϊόντα.
Τα ολόκληρα φρούτα περιέχουν φυτικές ίνες, βιταμίνες, μέταλλα, πολυφαινόλες και άλλες ευεργετικές φυτικές ουσίες. Επομένως, η επίδρασή τους στον οργανισμό δεν μπορεί να συγκριθεί απευθείας με εκείνη ενός υπερεπεξεργασμένου προϊόντος.
Ακόμη και όταν η φρουκτόζη των φρούτων έχει παρόμοια μοριακή δομή με εκείνη του βιομηχανικά παραγόμενου σιροπιού καλαμποκιού, το διατροφικό περιβάλλον στο οποίο βρίσκεται είναι διαφορετικό.
Η ειδικός τόνισε ότι δεν έχουν όλα τα τρόφιμα που περιέχουν ζάχαρη την ίδια μεταβολική επίδραση, καθώς καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν η συνολική διατροφή, η συχνότητα κατανάλωσης, το μέγεθος των μερίδων και η μεταβολική υγεία κάθε ανθρώπου.
«Ο οργανισμός ανταποκρίνεται στο σύνολο της διατροφής και όχι απλώς στην παρουσία ζάχαρης σε ένα τρόφιμο. Οι ακραίες αντιλήψεις δεν ωφελούν κανέναν», σημείωσε.
Πώς να μειώσετε τη ζάχαρη στην καθημερινή διατροφή
Για τον περιορισμό της πρόσθετης ζάχαρης, η Μονίκ Ρίτσαρντ προτείνει μικρές και σταδιακές αλλαγές στις καθημερινές διατροφικές συνήθειες, χωρίς αυστηρές απαγορεύσεις.
Συγκεκριμένα, συστήνει:
- Πιο θρεπτικό πρωινό: Αντί για καθημερινή κατανάλωση ζαχαρούχων δημητριακών, μπορούν να επιλέγονται εναλλακτικά βρόμη, γιαούρτι με λίγη ή καθόλου ζάχαρη, αυγά ή ψωμί ολικής άλεσης με βούτυρο ξηρών καρπών, φρούτα και τυρί cottage. Μούρα, σπόροι και ξηροί καρποί προσφέρουν επιπλέον φυτικές ίνες και ωφέλιμα λιπαρά.
- Περισσότερες φυτικές τροφές: Λαχανικά, φρούτα, όσπρια, ξηροί καρποί, σπόροι και δημητριακά ολικής άλεσης προσφέρουν πολύτιμα θρεπτικά συστατικά. Η ειδικός επισημαίνει ότι δεν πρέπει να αποκλείονται τα φρούτα εξαιτίας των φυσικών σακχάρων τους.
- Περιορισμό των ζαχαρούχων ποτών: Η αντικατάσταση αναψυκτικών και κοκτέιλ με νερό, ανθρακούχο νερό ή τσάι χωρίς ζάχαρη μπορεί να συμβάλει στη μείωση της πρόσληψης πρόσθετων σακχάρων.
- Σταδιακές αλλαγές χωρίς στερήσεις: Η ανάγνωση των ετικετών και ο εντοπισμός των βασικών πηγών πρόσθετης ζάχαρης μπορούν να βοηθήσουν στην υιοθέτηση συνηθειών που διατηρούνται μακροπρόθεσμα.
Η διαιτολόγος τονίζει ότι η αυστηρή αυτοκριτική, οι απαγορεύσεις και οι ενοχές γύρω από το φαγητό δεν βοηθούν στην προσπάθεια βελτίωσης της διατροφής.
Όπως υπενθυμίζει, το φαγητό δεν εξυπηρετεί μόνο τη θρέψη, αλλά συνδέεται επίσης με τον πολιτισμό, την ανθρώπινη επαφή, τη γιορτή και την απόλαυση.
«Υπάρχει χώρος για παγωτό, τούρτα γενεθλίων και τα αγαπημένα μας γλυκά δημητριακά. Προτιμώ να βοηθήσω κάποιον να διαμορφώσει μια ποικίλη, θρεπτική διατροφή που θα απολαμβάνει και θα μπορεί να διατηρήσει, παρά να του δημιουργήσω φόβο ή ενοχές γύρω από το φαγητό», εξήγησε.
«Ένα και μόνο τρόφιμο δεν καθορίζει την υγεία ενός ανθρώπου», κατέληξε.
