Το ποσοστό αναπηρίας που πιστοποιείται από το Κέντρο Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕΠΑ) αποτελεί καθοριστικό παράγοντα τόσο για τη θεμελίωση δικαιώματος σε σύνταξη αναπηρίας όσο και για το ποσό που λαμβάνει ο ασφαλισμένος.
Για τη χορήγηση σύνταξης λόγω αναπηρίας απαιτείται, κατά γενικό κανόνα, πιστοποιημένο ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 50%, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται και οι απαραίτητες ασφαλιστικές προϋποθέσεις.
Το δικαίωμα συνταξιοδότησης εξαρτάται από την ασφαλιστική κατηγορία, την αιτία της αναπηρίας και τον χρόνο ασφάλισης, ενώ το ΚΕΠΑ καθορίζει το ποσοστό και τη διάρκεια της αναπηρίας και, όπου απαιτείται, το ποσοστό ασφαλιστικής αναπηρίας.
Συντάξεις αναπηρίας: Πώς διαμορφώνεται το ποσό ανάλογα με το ποσοστό
Σύμφωνα με τον e-ΕΦΚΑ, το ποσοστό αναπηρίας επηρεάζει άμεσα το ύψος της εθνικής σύνταξης, με τρεις διαφορετικές κλίμακες:
- Αναπηρία 80% και άνω: Καταβάλλεται ολόκληρο το ποσό της εθνικής σύνταξης.
- Αναπηρία από 67% έως 79,99%: Η εθνική σύνταξη μειώνεται κατά 25%.
- Αναπηρία από 50% έως 66,99%: Η εθνική σύνταξη μειώνεται κατά 50%
Οι συγκεκριμένες μειώσεις αφορούν το εθνικό τμήμα της σύνταξης και δεν εφαρμόζονται με τον ίδιο τρόπο στο ανταποδοτικό μέρος.
Από την 1η Ιανουαρίου 2026, το πλήρες ποσό της εθνικής σύνταξης λόγω αναπηρίας διαμορφώνεται στα 402,19 ευρώ.
Επομένως, ασφαλισμένος με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 80% μπορεί να λάβει ολόκληρο το ποσό της εθνικής σύνταξης, ενώ για χαμηλότερα ποσοστά εφαρμόζονται οι προβλεπόμενες περικοπές.
ΚΕΠΑ: Πότε απαιτείται επανεξέταση για τη σύνταξη αναπηρίας
Καθοριστική σημασία για τη συνέχιση της συνταξιοδοτικής παροχής έχει και η διάρκεια ισχύος της πιστοποίησης αναπηρίας. Η γνωμάτευση του ΚΕΠΑ μπορεί να εκδίδεται για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα ή να ισχύει επ' αόριστον, όταν πρόκειται για ορισμένες μη αναστρέψιμες παθήσεις.
Στις περιπτώσεις πιστοποίησης ορισμένου χρόνου, ο ασφαλισμένος πρέπει να προχωρήσει στη διαδικασία επανεξέτασης πριν από τη λήξη της.
Ειδικότερα, η αίτηση παράτασης μπορεί να υποβληθεί κατά το τελευταίο τετράμηνο πριν από τη λήξη της ισχύουσας Γνωστοποίησης Αποτελέσματος Πιστοποίησης Αναπηρίας.
Παράλληλα, προκειμένου να συνεχιστεί η καταβολή της σύνταξης μέχρι να ολοκληρωθεί η νέα κρίση του ΚΕΠΑ, απαιτείται να ακολουθηθεί και η προβλεπόμενη διαδικασία παράτασης προς τον e-ΕΦΚΑ.
Πότε αυξάνεται ή μειώνεται η σύνταξη αναπηρίας
Κατά την επανεξέταση από το ΚΕΠΑ, το ποσοστό αναπηρίας μπορεί να παραμείνει αμετάβλητο, να αυξηθεί ή να μειωθεί. Εάν το νέο ποσοστό είναι υψηλότερο και ο ασφαλισμένος μετακινηθεί σε μεγαλύτερη κλίμακα αναπηρίας, ενδέχεται να αυξηθεί και το ποσό της εθνικής σύνταξης.
Αντίθετα, εάν το ποσοστό μειωθεί, μπορεί να περιοριστεί το ποσό της παροχής.
Σε περίπτωση που το νέο ποσοστό αναπηρίας υποχωρήσει κάτω από το ελάχιστο απαιτούμενο όριο, υπάρχει ακόμη και το ενδεχόμενο διακοπής του συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
Επιδείνωση της υγείας: Πότε μπορεί να ζητηθεί νέα εξέταση
Δυνατότητα επανεξέτασης προβλέπεται και όταν παρουσιάζεται επιδείνωση της ήδη πιστοποιημένης πάθησης ή εμφανίζεται νέα πάθηση.
Κατά κανόνα, η σχετική αίτηση μπορεί να υποβληθεί εφόσον έχουν περάσει τουλάχιστον έξι μήνες από την έκδοση της ισχύουσας πιστοποίησης και μέχρι τέσσερις μήνες πριν από τη λήξη της.
Ωστόσο, προβλέπονται συγκεκριμένες εξαιρέσεις, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και περιπτώσεις νοσηλείας.
Το ποσοστό αναπηρίας αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για το ύψος και τη διατήρηση της σύνταξης, καθώς ακόμη και μια μικρή μεταβολή του μπορεί να οδηγήσει σε διαφορετική κλίμακα υπολογισμού της εθνικής σύνταξης ή να επηρεάσει τη συνέχιση της καταβολής της.
