Σύμφωνα με δημοσίευμα του StudyFinds, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Τορόντο και το Rotman Research Institute του Baycrest εξέτασαν τη σχέση ανάμεσα στα χαρακτηριστικά της ομιλίας και τις γνωστικές αλλαγές που εμφανίζονται με την ηλικία.
Στην έρευνα συμμετείχαν 125 υγιείς ενήλικες, ηλικίας από 18 έως 85 ετών, με στόχο να διαπιστωθεί ποια χαρακτηριστικά του λόγου συνδέονται περισσότερο με τη γνωστική λειτουργία.
Η ταχύτητα της ομιλίας μπορεί να αποκαλύψει περισσότερα από τις παύσεις
Για τις ανάγκες της μελέτης, οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε ένα ειδικά σχεδιασμένο τεστ κατονομασίας εικόνων, στο οποίο έπρεπε να αναγνωρίζουν και να λένε όσο το δυνατόν γρηγορότερα τις λέξεις που αντιστοιχούσαν σε συγκεκριμένες εικόνες.
Παράλληλα, οι επιστήμονες κατέγραψαν την ομιλία τους, ζητώντας τους να περιγράψουν σύνθετες εικόνες και σκηνές. Στη συνέχεια, ανέλυσαν τις ηχογραφήσεις και αξιολόγησαν διάφορες γνωστικές λειτουργίες, όπως η προσοχή και η ικανότητα διαχείρισης περισπασμών.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ούτε ο αριθμός ούτε η διάρκεια των παύσεων κατά τη διάρκεια της ομιλίας συνδέονταν από μόνα τους με τη γνωστική επίδοση.
Αντίθετα, μεγαλύτερη σημασία φάνηκε να έχει ο συνολικός ρυθμός ομιλίας. Με άλλα λόγια, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το ενδιαφέρον δεν πρέπει να επικεντρώνεται αποκλειστικά στις στιγμές κατά τις οποίες κάποιος δυσκολεύεται να θυμηθεί μια λέξη, αλλά και στο κατά πόσο μιλά πιο αργά σε ολόκληρη τη διάρκεια μιας συζήτησης.
Τι έδειξε η έρευνα για την ανάκληση των λέξεων
Όπως παρουσιάζεται στη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Aging, Neuropsychology, and Cognition, η ταχύτητα με την οποία οι συμμετέχοντες αναγνώριζαν και ονόμαζαν τις εικόνες συνδεόταν με τη φυσική ροή της ομιλίας τους.
Συγκεκριμένα, όσοι μπορούσαν να ανακαλέσουν γρηγορότερα τις κατάλληλες λέξεις κατά τη διάρκεια του τεστ είχαν επίσης πιο γρήγορο και ομαλό λόγο όταν περιέγραφαν τις σύνθετες σκηνές.
Ο Δρ. Jed Meltzer, ερευνητής στο Baycrest και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, επισημαίνει ότι η ταχύτητα της ομιλίας θα μπορούσε να αποτελέσει ένα επιπλέον στοιχείο στις αξιολογήσεις της γνωστικής λειτουργίας.
Η συγκεκριμένη παράμετρος δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί από μόνη της για τη διάγνωση κάποιας νευρολογικής πάθησης. Θα μπορούσε, ωστόσο, να συμβάλει στην αναγνώριση πρώιμων αλλαγών, εφόσον αξιολογείται μαζί με άλλες γνωστικές λειτουργίες.
Οι ερευνητές εκτιμούν, επίσης, ότι η μέτρηση του χρόνου που απαιτείται για την ανάκληση μιας λέξης ενδέχεται να προσφέρει περισσότερες πληροφορίες από τα παραδοσιακά τεστ, στα οποία αξιολογείται κυρίως αν κάποιος δίνει σωστή ή λανθασμένη απάντηση.
Πότε η δυσκολία στην ομιλία χρειάζεται προσοχή
Το περιστασιακό ξέχασμα μιας λέξης δεν αποτελεί από μόνο του ένδειξη άνοιας. Μπορεί να συμβεί σε οποιαδήποτε ηλικία και να σχετίζεται με την κούραση, το άγχος, την έλλειψη ύπνου ή την προσωρινή διάσπαση της προσοχής.
Υπάρχουν, ωστόσο, ορισμένες αλλαγές που αξίζει να αξιολογούνται από ειδικό, ιδιαίτερα όταν εμφανίζονται συστηματικά και γίνονται εντονότερες με την πάροδο του χρόνου.
Πιο συγκεκριμένα, χρειάζεται προσοχή όταν:
Η δυσκολία στην ανάκληση λέξεων εμφανίζεται όλο και συχνότερα.
Οι παύσεις και οι διακοπές στη συζήτηση γίνονται πιο έντονες.
Ο λόγος γίνεται συνολικά πιο αργός και λιγότερο ομαλός σε σχέση με το παρελθόν.
Υπάρχει δυσκολία στην ολοκλήρωση προτάσεων ή στην έκφραση απλών σκέψεων.
Τα προβλήματα στην επικοινωνία αρχίζουν να επηρεάζουν τις καθημερινές δραστηριότητες.
Οι αλλαγές γίνονται αντιληπτές και από το οικογενειακό ή φιλικό περιβάλλον.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι οι δυσκολίες αυτές δεν εμφανίζονται μεμονωμένα, αλλά αποτελούν μέρος μιας γενικότερης και προοδευτικής αλλαγής στη γνωστική λειτουργία.
Εάν παρατηρούνται τέτοιες μεταβολές, είναι σημαντικό να ζητείται ιατρική αξιολόγηση, ώστε να διερευνηθούν τα πιθανά αίτια.
Μπορεί η πιο αργή ομιλία να προβλέψει την άνοια;
Παρά τα ενδιαφέροντα ευρήματα, οι επιστήμονες διευκρινίζουν ότι η συγκεκριμένη έρευνα δεν αποδεικνύει πως η επιβράδυνση της ομιλίας αποτελεί απαραίτητα προειδοποιητικό σημάδι μελλοντικής γνωστικής έκπτωσης ή άνοιας.
Για να διαπιστωθεί αν οι αλλαγές στον ρυθμό ομιλίας προηγούνται πράγματι της εμφάνισης γνωστικών προβλημάτων, απαιτούνται μεγαλύτερες έρευνες που θα παρακολουθούν τους ίδιους ανθρώπους για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Μέσα από τέτοιες διαχρονικές μελέτες θα μπορέσουν οι επιστήμονες να εξετάσουν αν η επιβράδυνση στην ανάκληση λέξεων εμφανίζεται πριν από άλλες ενδείξεις γνωστικής εξασθένησης και αν μπορεί να αξιοποιηθεί ως αξιόπιστος δείκτης έγκαιρης ανίχνευσης.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι το περιστασιακό ξέχασμα μιας λέξης δεν αποτελεί λόγο ανησυχίας. Εκείνο που χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή είναι η σταδιακή και αισθητή αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο κάποιος μιλά και επικοινωνεί, ιδιαίτερα όταν αυτή συνοδεύεται από άλλες δυσκολίες στην καθημερινότητά του.
