Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα ευρήματα της νεότερης αξιολόγησης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (EEA), η οποία τοποθετεί 14 ελληνικές αστικές περιοχές στο χειρότερο 30% των ευρωπαϊκών πόλεων όσον αφορά την ποιότητα του αέρα. Η σχετική μελέτη αποτυπώνει την περίοδο 2024-2025 και συσχετίζει την έκθεση των πολιτών σε επικίνδυνους ρύπους με τον αυξημένο εκτιμώμενο κίνδυνο θνησιμότητας.
Η αξιολόγηση των επιστημόνων βασίστηκε στις συγκεντρώσεις τριών βασικών επιβαρυντικών παραγόντων: των λεπτών αιωρούμενων σωματιδίων (PM₂.₅), του διοξειδίου του αζώτου (NO₂) και του όζοντος (O₃).
Στο «κόκκινο» Ιωάννινα, Αθήνα και Θεσσαλονίκη
Η εικόνα διαγράφεται ιδιαίτερα αρνητική για τα μεγάλα αστικά κέντρα και την περιφέρεια, καθώς έξι ελληνικές πόλεις κατατάσσονται στο χειρότερο 10% ολόκληρης της Ευρώπης και δέκα στο χειρότερο 20% (σε σύνολο 761 πόλεων που εξετάστηκαν).
- Ιωάννινα: Καταγράφουν τη χειρότερη επίδοση στη χώρα, ευρισκόμενα στην 754η θέση (μόλις επτά θέσεις πριν το τέλος της ευρωπαϊκής λίστας).
- Αθήνα & Θεσσαλονίκη: Ακολουθούν σε πολύ χαμηλές θέσεις, καταλαμβάνοντας την 745η και την 729η θέση αντίστοιχα.
- Θεσσαλία: Η Λάρισα βρίσκεται στην 726η θέση, τα Τρίκαλα στην 697η και ο Βόλος στην 654η θέση.
- Χανιά: Παρά το γεγονός ότι καταγράφουν την καλύτερη επίδοση εντός συνόρων, παραμένουν χαμηλά στην ευρωπαϊκή κατάταξη, στην 540ή θέση.
Οι επιπτώσεις των ρύπων στην ανθρώπινη υγεία
Η παρατεταμένη έκθεση στους συγκεκριμένους ρύπους αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία. Ειδικότερα:
- Σωματίδια PM₂.₅: Εισχωρούν βαθιά στο αναπνευστικό σύστημα, αυξάνοντας τις πιθανότητες εκδήλωσης καρδιολογικών και αναπνευστικών παθήσεων.
- Διοξείδιο του Αζώτου (NO₂): Εκλύεται κυρίως από τις καύσεις της οδικής κυκλοφορίας στα πυκνοδομημένα κέντρα.
- Όζον (O₃): Παράγεται μέσω φωτοχημικών διεργασιών στην ατμόσφαιρα.
Στην ελληνική επικράτεια, η ατμοσφαιρική επιβάρυνση πυροδοτείται επιπλέον από την οικιακή θέρμανση (με κύριο παράγοντα την καύση ξύλου), τις βιομηχανικές εκπομπές, καθώς και τη διασυνοριακή μεταφορά ρύπων.
Οι 14 ελληνικές πόλεις της ευρωπαϊκής λίστας
Οι αστικές περιοχές της Ελλάδας που περιλαμβάνονται στην έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος είναι οι εξής: Ιωάννινα, Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Λάρισα, Βόλος, Τρίκαλα, Σέρρες, Ηράκλειο, Πάτρα, Ξάνθη, Καβάλα, Κατερίνη, Καλαμάτα και Χανιά.
