Τι έχουν δείξει οι έρευνες
Η πιθανή σχέση μεταξύ γαλακτοκομικών προϊόντων και καρκίνου του προστάτη έχει εξεταστεί σε αρκετές επιδημιολογικές μελέτες. Συνολικά, ορισμένες αναλύσεις έχουν εντοπίσει μια μικρή αύξηση του σχετικού κινδύνου όσο αυξάνεται η κατανάλωση γαλακτοκομικών, γάλακτος και τυριού. Ωστόσο, τα αποτελέσματα δεν είναι απόλυτα ομοιόμορφα και δεν αποδεικνύουν ότι η κατανάλωση γαλακτοκομικών προκαλεί τη νόσο.
Ερευνητικό ενδιαφέρον έχει συγκεντρώσει ιδιαίτερα το γάλα. Σε διάφορες μελέτες έχει παρατηρηθεί συσχέτιση ανάμεσα στην υψηλότερη κατανάλωση γαλακτοκομικών και τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του προστάτη, ενώ τα ευρήματα για προϊόντα όπως το γιαούρτι και το τυρί εμφανίζονται σε ορισμένες περιπτώσεις λιγότερο σαφή.
Παράλληλα, έχει εξεταστεί και η σχέση της κατανάλωσης γαλακτοκομικών με την εξέλιξη της νόσου και τη θνησιμότητα. Και σε αυτή την περίπτωση, ορισμένες μελέτες έχουν καταγράψει υψηλότερο κίνδυνο σε άνδρες με μεγαλύτερη κατανάλωση συγκεκριμένων γαλακτοκομικών προϊόντων.
Τα στοιχεία αυτά, ωστόσο, πρέπει να ερμηνεύονται με προσοχή, καθώς πρόκειται κυρίως για παρατηρησιακές έρευνες. Η διατροφή αποτελεί μόνο έναν από τους πολλούς παράγοντες που μπορεί να σχετίζονται με τον κίνδυνο καρκίνου του προστάτη.
Στο επίκεντρο οι φυτικές τροφές
Το ενδιαφέρον των ερευνητών δεν αφορά μόνο τα τρόφιμα που ενδέχεται να συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο, αλλά και το κατά πόσο ένα διατροφικό πρότυπο με περισσότερες φυτικές τροφές μπορεί να σχετίζεται με καλύτερα αποτελέσματα.
Φρούτα, λαχανικά, όσπρια και δημητριακά ολικής άλεσης αποτελούν βασικά συστατικά διατροφικών προτύπων με υψηλότερη περιεκτικότητα σε φυτικές τροφές. Νεότερες μελέτες έχουν εξετάσει τη σχέση αυτών των διατροφικών επιλογών τόσο με την εμφάνιση όσο και με την εξέλιξη του καρκίνου του προστάτη.
Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2024 και περιέλαβε 2.062 άνδρες με μη μεταστατικό καρκίνο του προστάτη, η υψηλότερη πρόσληψη φυτικών τροφών μετά τη διάγνωση συσχετίστηκε με χαμηλότερο κίνδυνο εξέλιξης της νόσου. Οι ερευνητές κατέγραψαν 47% χαμηλότερο κίνδυνο εξέλιξης στους άνδρες με την υψηλότερη βαθμολογία στο συνολικό φυτικό διατροφικό πρότυπο σε σύγκριση με εκείνους με τη χαμηλότερη. Πρόκειται, ωστόσο, για παρατηρησιακή μελέτη και όχι για απόδειξη αιτιώδους σχέσης.
Άλλες έρευνες έχουν επίσης εξετάσει συγκεκριμένες ομάδες φυτικών τροφών. Για παράδειγμα, σε μελέτη ανδρών που είχαν ήδη διαγνωστεί με μη μεταστατικό καρκίνο του προστάτη, η υψηλότερη κατανάλωση σταυρανθών λαχανικών συσχετίστηκε με χαμηλότερο κίνδυνο εξέλιξης της νόσου.
Δεν υπάρχει ένα μόνο «καλό» ή «κακό» τρόφιμο
Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι η συζήτηση γύρω από τον καρκίνο του προστάτη και τη διατροφή είναι πιο σύνθετη από την απλή κατηγοριοποίηση ενός τροφίμου ως «καλού» ή «κακού».
Η ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό, οι γενετικοί παράγοντες, το σωματικό βάρος, η συνολική ποιότητα της διατροφής και άλλες συνήθειες του τρόπου ζωής συνυπολογίζονται στον κίνδυνο.
Έτσι, το ερευνητικό ενδιαφέρον στρέφεται όλο και περισσότερο στο συνολικό διατροφικό πρότυπο. Μια διατροφή που περιλαμβάνει περισσότερα λαχανικά, φρούτα, όσπρια και δημητριακά ολικής άλεσης αποτελεί αντικείμενο μελέτης για τη σχέση της με την υγεία του προστάτη, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μπορεί να αντικαταστήσει την ιατρική παρακολούθηση ή ότι ένα συγκεκριμένο τρόφιμο μπορεί από μόνο του να προλάβει ή να θεραπεύσει τον καρκίνο.
Για τους άνδρες, επομένως, το βασικό μήνυμα από τα διαθέσιμα δεδομένα αφορά περισσότερο τη συνολική ποιότητα της διατροφής παρά την απόλυτη αποφυγή μιας συγκεκριμένης κατηγορίας τροφίμων.
