Το «σύνδρομο άρρωστου κτιρίου»
Ο όρος «σύνδρομο άρρωστου κτιρίου» χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια σειρά συμπτωμάτων που μπορεί να εμφανιστούν σε ανθρώπους οι οποίοι περνούν πολλές ώρες σε συγκεκριμένους εσωτερικούς χώρους.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο πονοκέφαλος, η ζάλη, η βουλωμένη μύτη ή η καταρροή, ο επίμονος βήχας, τα δερματικά εξανθήματα, η δυσκολία στη συγκέντρωση και το αίσθημα κόπωσης.
Το φαινόμενο παρατηρείται συχνά σε εργαζόμενους σε γραφεία, ωστόσο δεν περιορίζεται στους χώρους εργασίας. Μπορεί να αφορά οποιονδήποτε παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα σε κλιματιζόμενα κτίρια, μεταξύ άλλων και σε νοσοκομεία.
Μία από τις πιθανές αιτίες είναι η κακή λειτουργία ή η ανεπαρκής συντήρηση των συστημάτων κλιματισμού. Όταν μια μονάδα δεν λειτουργεί σωστά, μπορεί να απελευθερώνει στον αέρα ουσίες και μικροοργανισμούς που υπό φυσιολογικές συνθήκες θα παρέμεναν παγιδευμένοι στο σύστημα.
Παράλληλα, η πλημμελής συντήρηση μπορεί να επιτρέψει σε ορισμένα βακτήρια να αναπτυχθούν και να αποτελέσουν πηγή σοβαρών λοιμώξεων.
Η νόσος των Λεγεωνάριων
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το βακτήριο Legionella pneumophila, το οποίο προκαλεί τη νόσο των Λεγεωνάριων, μια λοίμωξη που προσβάλλει τους πνεύμονες.
Η μετάδοση γίνεται όταν κάποιος εισπνεύσει μικροσκοπικά σταγονίδια νερού που περιέχουν το συγκεκριμένο βακτήριο. Η Legionella ευνοείται από υγρά περιβάλλοντα και μπορεί να αναπτυχθεί σε εγκαταστάσεις όπως τα τζακούζι και ορισμένα συστήματα κλιματισμού.
Τα περιστατικά συνδέονται συνήθως με κοινόχρηστους χώρους, όπως ξενοδοχεία, νοσοκομεία και γραφεία, όταν έχει υπάρξει μόλυνση στο δίκτυο νερού.
Η νόσος μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα παρόμοια με εκείνα της πνευμονίας, όπως βήχα, δύσπνοια, πόνο στο στήθος και πυρετό, αλλά και γενικότερα συμπτώματα που θυμίζουν γρίπη. Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως μέσα σε διάστημα 2 έως 14 ημερών μετά την έκθεση στο βακτήριο.
Μύκητες και άλλοι μικροοργανισμοί
Η σκόνη και η υγρασία που συσσωρεύονται στο εσωτερικό ενός συστήματος κλιματισμού μπορούν να δημιουργήσουν κατάλληλες συνθήκες για την ανάπτυξη και άλλων παθογόνων μικροοργανισμών.
Έρευνες σε συστήματα κλιματισμού νοσοκομείων έχουν εντοπίσει διάφορα είδη μυκήτων, μεταξύ των οποίων Aspergillus, Penicillium, Cladosporium και Rhizopus. Οι συγκεκριμένοι μύκητες μπορούν να συγκεντρώνονται κυρίως στα υγρά σημεία των συστημάτων εξαερισμού.
Ο Aspergillus, για παράδειγμα, μπορεί να προκαλέσει σοβαρές λοιμώξεις, μεταξύ άλλων πνευμονία και αποστήματα σε διάφορα όργανα, όπως οι πνεύμονες, ο εγκέφαλος, το ήπαρ, ο σπλήνας και τα νεφρά. Μπορεί επίσης να προσβάλει το δέρμα, εγκαύματα και πληγές.
Οι μυκητιασικές λοιμώξεις συχνά εκδηλώνονται με αναπνευστικά συμπτώματα, όπως επίμονο βήχα ή συριγμό, ενώ μπορεί να συνοδεύονται από πυρετό, δύσπνοια, κόπωση και ανεξήγητη απώλεια βάρους.
Όταν το κλιματιστικό λειτουργεί υπέρ μας
Το κλιματιστικό, ωστόσο, δεν αποτελεί αποκλειστικά πιθανή πηγή προβλημάτων. Όταν οι μονάδες συντηρούνται και απολυμαίνονται σωστά, μπορούν σε ορισμένες περιπτώσεις να συμβάλουν και στον περιορισμό της μετάδοσης ιών.
Σύμφωνα με έρευνες, καλά συντηρημένα και απολυμασμένα συστήματα κλιματισμού μπορούν να μειώσουν τα επίπεδα ορισμένων κοινών ιών που κυκλοφορούν στον αέρα, μεταξύ των οποίων και ο κορονοϊός.
Επομένως, το ίδιο το κλιματιστικό δεν σημαίνει ότι θα προκαλέσει απαραίτητα ασθένεια. Σημαντικό ρόλο παίζουν η σωστή λειτουργία, ο καθαρισμός, η απολύμανση και η τακτική συντήρηση της μονάδας.