Ένα από τα ερωτήματα που απασχολούν εδώ και χρόνια τους επιστήμονες είναι γιατί η ρευματοειδής αρθρίτιδα δεν προσβάλλει όλες τις αρθρώσεις με τον ίδιο τρόπο. Νέα έρευνα του Kennedy Institute δείχνει ότι η απάντηση μπορεί να βρίσκεται πολύ νωρίτερα απ’ όσο θεωρούσαμε, ακόμη και στην εμβρυϊκή ανάπτυξη.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Nature Immunology, δείχνει ότι ορισμένες αρθρώσεις έχουν από την αρχή διαφορετική κυτταρική και δομική οργάνωση, γεγονός που ενδέχεται να τις καθιστά πιο ευάλωτες στη φλεγμονή αργότερα στη ζωή.
Τι ανακάλυψαν οι ερευνητές
Οι επιστήμονες συνέκριναν δύο τύπους αρθρώσεων στα δάχτυλα: τις εγγύς μεσοφαλαγγικές (PIP), οι οποίες προσβάλλονται συχνά από τη ρευματοειδή αρθρίτιδα, και τις άπω μεσοφαλαγγικές (DIP), που συνήθως παραμένουν ανεπηρέαστες.
Οι PIP αρθρώσεις παρουσίαζαν περισσότερο αρθρικό ιστό και μεγαλύτερο αριθμό ενός συγκεκριμένου τύπου κυττάρων, των PI16+ ινοβλαστών. Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο ήταν ότι αυτές οι διαφορές υπήρχαν ήδη πριν από τη γέννηση.
Οι ινοβλάστες αποτελούν βασικά κύτταρα του συνδετικού ιστού και στον αρθρικό υμένα συμβάλλουν στη διατήρηση της ομαλής λειτουργίας της άρθρωσης. Στη ρευματοειδή αρθρίτιδα, όμως, μπορούν να αποκτήσουν παθολογικές ιδιότητες και να ενισχύσουν τη φλεγμονώδη διαδικασία.
Η άρθρωση μπορεί να «προετοιμάζει» το έδαφος
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η εμφάνιση της νόσου δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το ανοσοποιητικό σύστημα. Σημαντικό ρόλο ενδέχεται να παίζουν και τα ίδια τα χαρακτηριστικά της άρθρωσης, όπως η κυτταρική σύνθεση, η δομή των ιστών και οι τοπικές συνθήκες.
Χρησιμοποιώντας προηγμένες τεχνικές, μεταξύ άλλων ανάλυση σε επίπεδο μεμονωμένων κυττάρων και τρισδιάστατη απεικόνιση, οι ερευνητές δημιούργησαν έναν λεπτομερή χάρτη της ανάπτυξης των αρθρώσεων των δακτύλων.
Όταν οι PI16+ ινοβλάστες εκτέθηκαν σε φλεγμονώδη ερεθίσματα, παρουσίασαν διαφορετικές αντιδράσεις σε σχέση με άλλους ινοβλάστες, γεγονός που ενισχύει την υπόθεση ότι μπορεί να συμμετέχουν στο γιατί ορισμένες αρθρώσεις γίνονται πιο ευάλωτες.
Τι μπορεί να σημαίνει για τις θεραπείες
Η νέα μελέτη δεν σημαίνει ότι η ρευματοειδής αρθρίτιδα «προκαλείται» από την εμβρυϊκή ανάπτυξη. Δείχνει, όμως, ότι η ευαισθησία μιας άρθρωσης μπορεί να έχει αναπτυξιακές ρίζες και ότι το τοπικό περιβάλλον της ενδέχεται να καθορίζει σε ποιο σημείο θα εκδηλωθεί η νόσος.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο σχηματίζονται και λειτουργούν οι αρθρικοί ιστοί θα μπορούσε στο μέλλον να οδηγήσει σε πιο στοχευμένες θεραπείες, με στόχο όχι μόνο την καταστολή της φλεγμονής αλλά και την αποκατάσταση της φυσιολογικής λειτουργίας των ίδιων των ιστών.
