Τα πρώτα λεπτά μπορούν να κάνουν τη διαφορά
Σε περίπτωση καρδιακής ανακοπής, ο χρόνος είναι ιδιαίτερα κρίσιμος. Η άμεση έναρξη καρδιοπνευμονικής αναζωογόνησης (ΚΑΡΠΑ) από έναν εκπαιδευμένο πολίτη μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στην επιβίωση του ασθενούς μέχρι να φτάσει στο σημείο η εξειδικευμένη ιατρική βοήθεια.
Καρδιακές ανακοπές μπορεί να συμβούν καθημερινά σε οποιοδήποτε σημείο, από τα μεγάλα αστικά κέντρα μέχρι απομακρυσμένες περιοχές και δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς. Στα πρώτα λεπτά ενός τέτοιου περιστατικού, είναι δύσκολο να θεωρείται δεδομένο ότι θα υπάρχει γιατρός ή άλλος επαγγελματίας υγείας κοντά στον ασθενή.
Σε αυτό το χρονικό διάστημα, ένας πολίτης που γνωρίζει πώς να εφαρμόσει ΚΑΡΠΑ μπορεί να αποτελέσει τον κρίσιμο κρίκο της αλυσίδας επιβίωσης.
Για τον λόγο αυτό, η ΕΚΕ θεωρεί βασική προτεραιότητα τη διεύρυνση της εκπαίδευσης των πολιτών στην καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση και στην έγκαιρη αντιμετώπιση μιας καρδιακής ανακοπής.
Η εκπαίδευση στην ΚΑΡΠΑ πρέπει να γίνει μέρος της καθημερινότητας
Η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία, σε συνεργασία με το European Resuscitation Council, έχει αναπτύξει εδώ και δύο δεκαετίες προγράμματα εκπαίδευσης και πιστοποίησης στην ΚΑΡΠΑ για επαγγελματίες υγείας αλλά και απλούς πολίτες.
Η ΕΚΕ υπογραμμίζει ότι η γνώση της ΚΑΡΠΑ δεν θα πρέπει να περιορίζεται στους επαγγελματίες του χώρου της υγείας. Αντίθετα, στόχος είναι να αποκτήσει ευρύτερη διάδοση και να ενταχθεί στην καθημερινή κουλτούρα της κοινωνίας.
Ήδη έχουν γίνει ορισμένα σημαντικά βήματα σε θεσμικό επίπεδο. Μεταξύ άλλων, έχει θεσπιστεί η υποχρεωτική εκπαίδευση των προπονητών στην ΚΑΡΠΑ βάσει του Ν. 4809/2021, ενώ ο Ν. 5239/2025 προβλέπει εκπαίδευση του προσωπικού σε επιχειρήσεις που απασχολούν περισσότερους από 50 εργαζομένους.
Παράλληλα, από το 2017 εφαρμόζονται ο υποχρεωτικός προαγωνιστικός έλεγχος με ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ), καθώς και η Κάρτα Αθλητή.
Ωστόσο, σύμφωνα με την ΕΚΕ, απαιτείται περαιτέρω ενίσχυση των δράσεων πρόληψης και άμεσης αντιμετώπισης, ώστε η γνώση της ΚΑΡΠΑ να γίνει κτήμα όσο το δυνατόν μεγαλύτερου μέρους του πληθυσμού.
Οι έξι βασικοί άξονες της εθνικής στρατηγικής
Η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία προτείνει η Εθνική Στρατηγική Πρόληψης και Αντιμετώπισης του Αιφνίδιου Καρδιακού Θανάτου να στηριχθεί σε έξι βασικές κατευθύνσεις:
Πρόληψη από μικρή ηλικία
Έμφαση στην ενίσχυση της πρωτοβάθμιας καρδιολογικής φροντίδας, καθώς και στην προληπτική εξέταση και, όπου απαιτείται, στον προαγωνιστικό έλεγχο.
Περισσότεροι πολίτες εκπαιδευμένοι στην ΚΑΡΠΑ
Στόχος είναι η συστηματική εκπαίδευση του πληθυσμού στην καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση, αλλά και στην έγκαιρη και σωστή χρήση Αυτόματων Εξωτερικών Απινιδωτών.
Έγκαιρος εντοπισμός των ατόμων που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε οικογένειες στις οποίες υπάρχει ιστορικό αιφνίδιου καρδιακού θανάτου ή κληρονομικών καρδιοπαθειών. Αντίστοιχα, εξειδικευμένη αξιολόγηση μπορεί να χρειάζονται ασθενείς με στεφανιαία νόσο, μυοκαρδίτιδα και άλλες καρδιακές παθήσεις.
Αξιοποίηση των σύγχρονων επιστημονικών εργαλείων
Το οικογενειακό ιστορικό θα πρέπει να αξιοποιείται αποτελεσματικότερα, ενώ ο γενετικός έλεγχος και η γενετική συμβουλευτική θα πρέπει να είναι διαθέσιμα όταν υπάρχει σχετική ιατρική ένδειξη, σε συνεργασία με εξειδικευμένα κέντρα.
Καλύτερη συνεργασία μεταξύ των υπηρεσιών υγείας
Απαραίτητη θεωρείται η στενότερη σύνδεση της πρωτοβάθμιας καρδιολογικής φροντίδας με τα εξειδικευμένα τριτοβάθμια κέντρα, παράλληλα με τη συνεχή επιμόρφωση των επαγγελματιών υγείας.
Ενεργή συμμετοχή της κοινωνίας
Η αντιμετώπιση του αιφνίδιου καρδιακού θανάτου απαιτεί συνεργασία όχι μόνο των υγειονομικών φορέων αλλά και των συλλόγων ασθενών, των οικογενειών, των αθλητικών και εκπαιδευτικών οργανισμών και γενικότερα των κοινωνικών και θεσμικών φορέων.
Κάλεσμα για άμεσες πρωτοβουλίες
Η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία ζητά από την Πολιτεία και όλους τους αρμόδιους φορείς να ανοίξει άμεσα ένας ουσιαστικός διάλογος για τη διαμόρφωση μιας Εθνικής Στρατηγικής Πρόληψης και Αντιμετώπισης του Αιφνίδιου Καρδιακού Θανάτου.
Η αξιοποίηση της σύγχρονης επιστημονικής γνώσης, η ενίσχυση της πρόληψης και κυρίως η εκπαίδευση περισσότερων πολιτών στην ΚΑΡΠΑ μπορούν να αποτελέσουν σημαντικά εργαλεία για την ταχύτερη αντιμετώπιση μιας καρδιακής ανακοπής και τη βελτίωση των πιθανοτήτων επιβίωσης.
