Μπορεί μια αιμοληψία να γίνει χωρίς ο επαγγελματίας υγείας να κρατά τη βελόνα; Πλέον, ναι. Ο αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) έδωσε το «πράσινο φως» στο πρώτο αυτόνομο ρομποτικό σύστημα που μπορεί να πραγματοποιεί αιμοληψία από το χέρι ασθενούς, ανοίγοντας έναν νέο δρόμο για την αξιοποίηση των ρομπότ στην καθημερινή ιατρική φροντίδα.
Η συσκευή, που έχει αναπτυχθεί από την ολλανδική εταιρεία Vitestro, χρησιμοποιεί υπέρυθρο φως, υπερηχογραφική απεικόνιση και τεχνολογία Doppler για να εντοπίζει την κατάλληλη φλέβα και να ξεχωρίζει τις φλέβες από τις αρτηρίες.
Από τον εντοπισμό της φλέβας μέχρι το επίθεμα
Αφού εντοπίσει φλέβα που πληροί τα απαραίτητα κριτήρια ασφαλείας, το ρομπότ αναλαμβάνει σχεδόν ολόκληρη τη διαδικασία. Εφαρμόζει την περίδεση στο χέρι, προετοιμάζει το δέρμα, εισάγει τη βελόνα, αλλάζει τα σωληνάρια συλλογής αίματος και στη συνέχεια αποσύρει και απορρίπτει τη βελόνα.
Και δεν σταματά εκεί: τοποθετεί ακόμη και το επίθεμα στο σημείο της αιμοληψίας.
Αν, αντίθετα, δεν εντοπίσει φλέβα που να θεωρείται κατάλληλη και ασφαλής, δεν προχωρά στην παρακέντηση.
Παρά τον υψηλό βαθμό αυτονομίας του συστήματος, ο άνθρωπος παραμένει παρών. Η τεχνολογία προορίζεται για ενήλικες σε εξωνοσοκομειακές δομές και κάθε διαδικασία πραγματοποιείται υπό την επίβλεψη εκπαιδευμένου επαγγελματία αιμοληψίας. Μάλιστα, ο ίδιος επαγγελματίας μπορεί να επιβλέπει έως και τρεις συσκευές ταυτόχρονα.
94,5% επιτυχία με την πρώτη προσπάθεια
Η έγκριση του FDA βασίστηκε και σε κλινικά δεδομένα από πολυκεντρική μελέτη σε 1.633 άτομα, σε τρεις εξωνοσοκομειακές μονάδες αιμοληψίας στην Ολλανδία.
Όταν το ρομπότ εντόπιζε κατάλληλη φλέβα και προχωρούσε στην παρακέντηση, η αιμοληψία ολοκληρωνόταν επιτυχώς με την πρώτη προσπάθεια στο 94,5% των περιπτώσεων.
Το ποσοστό παρέμενε υψηλό ακόμη και σε ανθρώπους που δήλωναν ότι έχουν δύσκολη φλεβική πρόσβαση, φτάνοντας το 92,7%.
Παράλληλα, σύμφωνα με τα δεδομένα που αξιολογήθηκαν, οι ανεπιθύμητες ενέργειες που συνδέθηκαν με τη συσκευή ήταν σπάνιες και ήπιες.
Αν ο ασθενής κουνηθεί, το ρομπότ σταματά
Η ασφάλεια αποτελεί βασικό μέρος της λειτουργίας του συστήματος. Διαθέτει αισθητήρες που μπορούν να διακόψουν τη διαδικασία και να ειδοποιήσουν τον επόπτη εάν εντοπιστεί κάποια μη ασφαλής συνθήκη.
Σε περίπτωση που ο ασθενής κινηθεί υπερβολικά κατά τη διάρκεια της αιμοληψίας, η διαδικασία σταματά, περιορίζοντας τον κίνδυνο τραυματισμού.
Δεν αντικαθιστά τον επαγγελματία – αλλά αλλάζει τον ρόλο του
Η συγκεκριμένη τεχνολογία δεν σημαίνει ότι οι επαγγελματίες υγείας βγαίνουν από την εξίσωση. Αντίθετα, ο ρόλος τους μετατρέπεται από εκτελεστικός σε εποπτικό.
Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία στις ΗΠΑ καταγράφεται έλλειψη εκπαιδευμένων επαγγελματιών αιμοληψίας, γεγονός που μπορεί να προκαλεί καθυστερήσεις στην εξυπηρέτηση ασθενών.
Η εξέλιξη, επομένως, δεν αφορά μόνο ένα πιο «έξυπνο» μηχάνημα για την αιμοληψία. Δείχνει ότι η ρομποτική περνά σταδιακά από τα χειρουργεία και τις σύνθετες ιατρικές πράξεις στις πιο συνηθισμένες διαδικασίες της καθημερινής φροντίδας.
Και κάπως έτσι, η βελόνα που μέχρι σήμερα κρατούσε αποκλειστικά ανθρώπινο χέρι, περνά πλέον —υπό επίβλεψη— και στα «χέρια» ενός ρομπότ.
