Τι προβλέπει ο νέος ΚΟΚ
Ο ΚΟΚ, ο οποίος θεσπίστηκε με τον Ν. 5209/2025, περιλαμβάνει ειδική πρόβλεψη για τη συμπεριφορά των οδηγών. Σύμφωνα με το άρθρο 16, οι οδηγοί οφείλουν να αντιμετωπίζουν με ευγένεια τους πεζούς και τους υπόλοιπους χρήστες του δρόμου.
Η ίδια υποχρέωση αφορά και επαγγελματίες οδηγούς, όπως εκείνους των ταξί, των λεωφορείων, των μέσων μαζικής μεταφοράς και των τουριστικών οχημάτων απέναντι στους επιβάτες.
Η συγκεκριμένη διάταξη τέθηκε σε εφαρμογή από τον Σεπτέμβριο του 2025 και εξακολουθεί να ισχύει.
Πόσο είναι το πρόστιμο
Η παραβίαση της υποχρέωσης ευγενικής συμπεριφοράς εντάσσεται στην κατηγορία Ε2-Α και παράλληλα στην κατηγορία Σ.
Για τον οδηγό αυτό σημαίνει διοικητικό πρόστιμο 150 ευρώ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 40 ημέρες.
Για τη συγκεκριμένη παράβαση δεν προβλέπεται αφαίρεση των πινακίδων κυκλοφορίας ή της άδειας κυκλοφορίας του οχήματος.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ΚΟΚ δεν περιλαμβάνει έναν συγκεκριμένο κατάλογο με χειρονομίες ή λέξεις που απαγορεύονται. Επομένως, δεν σημαίνει ότι κάθε λογομαχία ή κάθε χειρονομία οδηγεί αυτόματα σε πρόστιμο.
Καθοριστικό ρόλο έχουν οι πραγματικές συνθήκες του περιστατικού και ο τρόπος με τον οποίο εκδηλώθηκε η συμπεριφορά. Μια έντονα προσβλητική ή επιθετική ενέργεια μπορεί, ανάλογα με την περίπτωση, να θεωρηθεί παραβίαση της υποχρέωσης που θέτει ο ΚΟΚ.
Δεν χρειάζεται να έχει γίνει ατύχημα
Ένα ακόμη στοιχείο που χρειάζεται προσοχή είναι ότι η επιβολή της διοικητικής κύρωσης δεν προϋποθέτει τροχαίο.
Με άλλα λόγια, δεν είναι απαραίτητο να έχει υπάρξει σύγκρουση, τραυματισμός ή υλική ζημιά. Εφόσον διαπιστωθεί η συγκεκριμένη αντικοινωνική συμπεριφορά, μπορεί να επιβληθεί η προβλεπόμενη διοικητική ποινή.
Η υπόθεση μπορεί να φτάσει και στο δικαστήριο
Οι συνέπειες, όμως, δεν περιορίζονται απαραίτητα στον ΚΟΚ. Αν μια συμπεριφορά περιλαμβάνει προσβολή της τιμής ενός άλλου ανθρώπου, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις μπορεί να εξεταστεί και ως εξύβριση σύμφωνα με το άρθρο 361 του Ποινικού Κώδικα.
Η απλή εξύβριση προβλέπει φυλάκιση έως έξι μήνες ή χρηματική ποινή. Όταν η πράξη τελείται δημόσια, η προβλεπόμενη ποινή μπορεί να φτάσει έως και τον έναν χρόνο φυλάκισης ή να επιβληθεί χρηματική ποινή.
Ωστόσο, το γεγονός ότι ένα περιστατικό πραγματοποιείται στον δρόμο δεν σημαίνει αυτομάτως ότι χαρακτηρίζεται ως δημόσια εξύβριση. Για τον χαρακτηρισμό εξετάζονται οι ακριβείς συνθήκες, ο τόπος, η παρουσία τρίτων και ο τρόπος με τον οποίο έγινε η προσβολή.
Για την ποινική διαδικασία σχετικά με την εξύβριση απαιτείται έγκληση από το πρόσωπο που θεωρεί ότι προσβλήθηκε, ενώ προβλέπεται συγκεκριμένη προθεσμία για την υποβολή της.
Και οι απειλές έχουν συνέπειες
Ακόμη σοβαρότερη μπορεί να γίνει μια αντιπαράθεση όταν οι βρισιές συνοδεύονται από απειλές.
Εφόσον τα λόγια ή οι πράξεις ενός οδηγού συνιστούν απειλή βίας ή άλλης παράνομης πράξης και προκαλούν φόβο ή ανησυχία, μπορεί να εξεταστεί και η εφαρμογή των σχετικών διατάξεων του Ποινικού Κώδικα.
Παράλληλα, το πρόσωπο που υπέστη την προσβολή μπορεί, ανάλογα με την υπόθεση, να αναζητήσει προστασία και μέσω της αστικής δικαιοσύνης, ζητώντας μεταξύ άλλων την αποκατάσταση της προσβολής ή χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη.
Η επιθετικότητα στον δρόμο δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο
Η ένταση μεταξύ οδηγών αποτελεί πρόβλημα σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2026 για λογαριασμό της Fondation VINCI Autoroutes και πραγματοποιήθηκε από την Ipsos bva σε 12.100 ανθρώπους από 11 ευρωπαϊκές χώρες κατέγραψε αρκετές μορφές επιθετικής οδικής συμπεριφοράς.
Σχεδόν οι μισοί συμμετέχοντες δήλωσαν ότι έχουν βρίσει άλλον οδηγό, ενώ σημαντικό ποσοστό ανέφερε ότι χρησιμοποιεί υπερβολικά την κόρνα, κινείται πολύ κοντά σε όχημα που τον ενοχλεί ή έχει κατέβει από το αυτοκίνητο για να αντιπαρατεθεί με άλλον οδηγό.
Το πρόβλημα, βέβαια, δεν περιορίζεται στις πιθανές νομικές συνέπειες. Ο θυμός πίσω από το τιμόνι μπορεί να οδηγήσει σε απότομους ελιγμούς, επικίνδυνη οδήγηση, απόσπαση της προσοχής και επιθετική καταδίωξη ενός άλλου οχήματος.
Η ψυχραιμία είναι η καλύτερη επιλογή
Μια διαφωνία στον δρόμο μπορεί να ξεκινήσει από κάτι ασήμαντο και να εξελιχθεί πολύ γρήγορα. Για αυτό, η αποφυγή της αντιπαράθεσης είναι η ασφαλέστερη επιλογή.
Ο οδηγός καλό είναι να μην απαντά σε προκλήσεις, να κρατά απόσταση από το άλλο όχημα και να αποφεύγει να σταματήσει για να συνεχίσει τη λογομαχία.
Σε περίπτωση που η κατάσταση γίνει απειλητική, είναι προτιμότερο να κατευθυνθεί σε φωτεινό και πολυσύχναστο σημείο ή κοντά σε αστυνομική υπηρεσία και να ζητήσει βοήθεια μέσω των αρμόδιων αρχών.
Τελικά, η ψυχραιμία στους ελληνικούς δρόμους δεν είναι μόνο θέμα savoir-vivre. Με τον νέο ΚΟΚ, η επιθετική συμπεριφορά μπορεί να έχει και συγκεκριμένο νομικό κόστος, ενώ σε σοβαρότερες περιπτώσεις μια λογομαχία μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε ποινική ή αστική διαδικασία.
