Tην ενίσχυση της νομικής προστασίας εκπαιδευτικών και διευθυντών σχολείων ζητά η Ο.Λ.Τ.Ε.Ε., με αφορμή περιστατικά ατυχημάτων και προβλήματα στις σχολικές εγκαταστάσεις.
Η Ομοσπονδία επισημαίνει ότι οι εκπαιδευτικοί δεν μπορούν να επωμίζονται ευθύνες χωρίς την απαραίτητη θεσμική και νομική υποστήριξη.
Ολόκληρη η ανακοίνωση:
Η Ο.Λ.Τ.Ε.Ε. επανέρχεται σε ένα σοβαρό ζήτημα που απασχολεί ολοένα και περισσότερο τους εκπαιδευτικούς και τους Διευθυντές των σχολικών μονάδων, στην ανάγκη ουσιαστικής νομικής και υπηρεσιακής προστασίας τους για περιστατικά που προκύπτουν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.
Οι εκπαιδευτικοί βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή και καλούνται να διαχειριστούν καταστάσεις που συχνά ξεπερνούν τον παιδαγωγικό τους ρόλο. Συγκρούσεις με μαθητές και γονείς, περιστατικά βίας, εφημερίες και ζητήματα ασφάλειας, κάπνισμα, καταλήψεις, βανδαλισμοί και φθορές, τεχνικές βλάβες, ατυχήματα, ελλείψεις προσωπικού και ακάλυπτες διδακτικές ώρες αποτελούν πλέον μέρος της καθημερινότητας του σχολείου.
Τα πρόσφατα περιστατικά έρχονται να μας υπενθυμίσουν με τον πιο δύσκολο τρόπο πόσο μεγάλη είναι η ευθύνη που αναλαμβάνει καθημερινά ο εκπαιδευτικός. Περιστατικά πτώσης σοβάδων και αντικειμένων σε σχολικές εγκαταστάσεις καταδεικνύουν ότι μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα ο εκπαιδευτικός μπορεί να κληθεί να λάβει αποφάσεις που αφορούν ακόμη και την προστασία της ανθρώπινης ζωής.
Το ζήτημα των ελέγχων, της συντήρησης και της ασφάλειας της σχολικής στέγης δεν μπορεί να κρύβεται κάτω από το χαλί. Ιδιαίτερη ανησυχία είχε προκαλέσει στην Ομοσπονδία η περίπτωση του ΕΠΑΛ Βρυσών Χανίων, όπου σχολικός πίνακας έπεσε κατά τη διάρκεια του μαθήματος και τραυμάτισε εκπαιδευτικό. Παρόλο που η Διεύθυνση του σχολείου είχε ήδη προβεί σε έγγραφες αναφορές προς τις αρμόδιες υπηρεσίες σχετικά με προβλήματα των εγκαταστάσεων, η Διευθύντρια καλείται σήμερα να αντιμετωπίσει διαδικασία που συνδέεται με το συγκεκριμένο ατύχημα.
Το περιστατικό αυτό δημιουργεί ένα εύλογο ερώτημα: «μέχρι πού φτάνει η ευθύνη ενός Διευθυντή όταν έχει επισημάνει ένα πρόβλημα και η αρμοδιότητα ελέγχου ή αποκατάστασής του ανήκει σε άλλη υπηρεσία;»
Ο Διευθυντής έχει την ευθύνη να μεριμνά για την εύρυθμη λειτουργία της σχολικής μονάδας, να καταγράφει τους κινδύνους που διαπιστώνει και να ενημερώνει τις αρμόδιες υπηρεσίες. Δεν είναι, όμως, μηχανικός, τεχνικός ασφαλείας, ηλεκτρολόγος ή εργολάβος. Δεν διαθέτει τα μέσα για να πιστοποιήσει την ασφάλεια ενός σχολικού κτιρίου και να εκτελέσει τις αναγκαίες εργασίες αποκατάστασης.
Παράλληλα, η Ομοσπονδία γίνεται αποδέκτης αναφορών για πιέσεις προς Διευθυντές σχολικών μονάδων, όταν αυτοί αναδεικνύουν προβλήματα σχολικής στέγης, ζητούν την αποκατάστασή τους ή επιμένουν στην ανάληψη ευθύνης από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Οι Διευθύνσεις Εκπαίδευσης οφείλουν να στηρίζουν διοικητικά τις σχολικές μονάδες και να συνεργάζονται με τους Δήμους και τις αρμόδιες τεχνικές υπηρεσίες για την έγκαιρη αντιμετώπιση των προβλημάτων.
Δεν είναι δυνατόν οι Διευθυντές των σχολείων να βρίσκονται αντιμέτωποι με καταγγελίες, προκαταρκτικές εξετάσεις ή ποινικές διαδικασίες για γεγονότα που συνδέονται με την άσκηση των καθηκόντων τους και να αναγκάζονται να απουσιάζουν από την υπηρεσία, να διαθέτουν πολύτιμο προσωπικό και οικογενειακό χρόνο, να υφίστανται την ψυχολογική επιβάρυνση μιας τέτοιας διαδικασίας, να αναζητούν μόνοι τους νομική συνδρομή και να επωμίζονται το σχετικό οικονομικό κόστος, χωρίς ουσιαστική υπηρεσιακή υποστήριξη.
Το άρθρο 52 του ν. 4674/2020, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 52 του ν. 4735/2020 και τροποποιήθηκε μεταγενέστερα, προβλέπει, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, νομική υποστήριξη υπαλλήλων του δημόσιου τομέα σε ποινικές υποθέσεις που συνδέονται με την άσκηση των καθηκόντων τους. . Η ύπαρξη όμως της νομοθετικής πρόβλεψης πρέπει να μεταφράζεται και σε έγκαιρη και ουσιαστική προστασία στην πράξη.
Για τους λόγους αυτούς, η Ο.Λ.Τ.Ε.Ε. ζητά από το Υπουργείο:
- Την ουσιαστική εφαρμογή και τη θεσμική διεύρυνση του πλαισίου νομικής υποστήριξης, ώστε να διασφαλίζεται αποτελεσματική προστασία των εκπαιδευτικών και των Διευθυντών για υποθέσεις που προκύπτουν κατά την άσκηση των υπηρεσιακών τους καθηκόντων, με ιδιαίτερη μέριμνα για την κάλυψη των αναγκών των αναπληρωτών εκπαιδευτικών, οι οποίοι δεν πρέπει να στερούνται ουσιαστικής προστασίας λόγω της εργασιακής τους σχέσης.
- Τη δυνατότητα άμεσης νομικής συμβουλευτικής υποστήριξης από την πρώτη στιγμή ενός σοβαρού υπηρεσιακού περιστατικού.
- Τη σαφή οριοθέτηση και αποτύπωση των αρμοδιοτήτων και των ευθυνών της σχολικής μονάδας, του Διευθυντή, των Διευθύνσεων Εκπαίδευσης, των Δήμων και των αρμόδιων τεχνικών υπηρεσιών σε θέματα σχολικής στέγης, ασφάλειας εγκαταστάσεων, τεχνικών ελέγχων και αποκατάστασης βλαβών.
- Τη διενέργεια τακτικών και έκτακτων τεχνικών ελέγχων των σχολικών εγκαταστάσεων από τις αρμόδιες υπηρεσίες, καθώς και την έγκαιρη αποκατάσταση των επικίνδυνων βλαβών.
- Τη διασφάλιση της υπηρεσιακής προστασίας των εκπαιδευτικών και των Διευθυντών από πιέσεις ή δυσμενή μεταχείριση, όταν καταγράφουν, αναφέρουν εγγράφως ή επιμένουν στην αντιμετώπιση προβλημάτων που αφορούν την ασφάλεια μαθητών και εργαζομένων, καθώς και την έμπρακτη υποστήριξή τους από τις αρμόδιες εκπαιδευτικές αρχές.
Οι εκπαιδευτικοί δεν ζητούν ασυλία ούτε απαλλαγή από τις ευθύνες που πραγματικά τους αναλογούν. Ζητούν σαφείς κανόνες, καθορισμένα όρια αρμοδιοτήτων, ουσιαστική διοικητική υποστήριξη και αποτελεσματική νομική προστασία, ώστε να μπορούν να ασκούν απρόσκοπτα το έργο τους, χωρίς να επωμίζονται ευθύνες που ανήκουν σε άλλους φορείς.
Η ασφάλεια των σχολείων δεν διασφαλίζεται με τη σιωπή απέναντι στα προβλήματα ούτε με τη μετακύλιση των ευθυνών στον Διευθυντή ή στον εκπαιδευτικό που βρίσκεται καθημερινά στον χώρο του σχολείου.
Ο τελευταίος κρίκος της διοικητικής αλυσίδας δεν μπορεί να επωμίζεται αυτομάτως το βάρος ευθυνών που ανήκουν σε άλλους φορείς, ιδίως όταν έχει εγκαίρως αναφέρει τον κίνδυνο και έχει ενεργήσει στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του.
