Γιατί σχεδόν 9 στους 10 ανθρώπους χρησιμοποιούν κυρίως το δεξί τους χέρι; Η απάντηση, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη, δεν κρύβεται στις συνήθειες ή την εκπαίδευση, αλλά στην ίδια την εξελικτική ιστορία του ανθρώπου.
Έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό PLOS Biology δείχνει ότι η επικράτηση της δεξιοχειρίας είναι αποτέλεσμα μιας μακράς εξελικτικής διαδικασίας, η οποία ξεκίνησε πριν από εκατομμύρια χρόνια και συνδέεται άμεσα με τη δίποδη βάδιση και τη σταδιακή ανάπτυξη του ανθρώπινου εγκεφάλου.
Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης μελέτησαν διαφορετικά είδη πιθήκων και ανθρωποειδών, συγκρίνοντάς τα με τον σύγχρονο άνθρωπο. Όπως διαπίστωσαν, τα περισσότερα πρωτεύοντα θηλαστικά δεν εμφανίζουν σαφή προτίμηση στη χρήση του δεξιού ή του αριστερού χεριού, σε αντίθεση με τον Homo sapiens, όπου η δεξιοχειρία κυριαρχεί. Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι πρώτοι πρόγονοι του ανθρώπου είχαν μόνο μια ήπια προτίμηση προς το δεξί χέρι. Με την πάροδο των εκατομμυρίων ετών, όμως, αυτή η τάση έγινε ολοένα και πιο έντονη, μέχρι να επικρατήσει σχεδόν καθολικά στον σύγχρονο άνθρωπο.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι καθοριστικό ρόλο έπαιξε η στιγμή που οι πρόγονοί μας άρχισαν να περπατούν μόνιμα στα δύο πόδια. Τα χέρια έπαψαν να χρησιμοποιούνται για τη μετακίνηση και «απελευθερώθηκαν» για πιο σύνθετες δραστηριότητες, όπως η κατασκευή εργαλείων, η μεταφορά αντικειμένων και οι κινήσεις ακριβείας. Παράλληλα, η αύξηση του μεγέθους και της πολυπλοκότητας του εγκεφάλου ενίσχυσε ακόμη περισσότερο αυτή την εξειδίκευση.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η περίπτωση του Homo floresiensis, ο οποίος διέθετε μικρότερο εγκέφαλο και πολύ πιο ασθενή προτίμηση προς το δεξί χέρι, γεγονός που υποδηλώνει ότι η δεξιοχειρία εξελίχθηκε σταδιακά και δεν εμφανίστηκε ταυτόχρονα σε όλα τα ανθρώπινα είδη.
Σύμφωνα με τον καθηγητή Τόμας Πούσελ, έναν από τους συγγραφείς της μελέτης, η κυριαρχία του δεξιού χεριού αποτελεί ένα ακόμη χαρακτηριστικό που αποκαλύπτει πώς η εξέλιξη διαμόρφωσε τον σύγχρονο άνθρωπο. Τα ευρήματα βοηθούν τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα ποια στοιχεία της συμπεριφοράς μας αποτελούν κοινή κληρονομιά με τους προγόνους μας και ποια αναπτύχθηκαν αποκλειστικά κατά την ανθρώπινη εξέλιξη.
