Πόση καφεΐνη θεωρείται ασφαλής
Σύμφωνα με επιστημονική ανακοίνωση της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας, η πρόσληψη έως και 400 mg καφεΐνης ημερησίως θεωρείται ασφαλής για τους περισσότερους ενήλικες. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί περίπου σε τρία έως πέντε φλιτζάνια καφέ των 240 ml, χωρίς πρόσθετη ζάχαρη, σιρόπια ή άλλα συστατικά.
Η εικόνα όμως αλλάζει όταν η καφεΐνη λαμβάνεται σε πολύ συμπυκνωμένη μορφή. Τα ενεργειακά ποτά και τα λεγόμενα energy shots μπορούν να περιέχουν πολύ μεγαλύτερες ποσότητες καφεΐνης σε μικρό όγκο, γεγονός που μπορεί να επιβαρύνει την καρδιά.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τέτοια προϊόντα έχουν συσχετιστεί με αυξημένη αρτηριακή πίεση και διαταραχές του καρδιακού ρυθμού, ακόμη και σε άτομα χωρίς γνωστά καρδιακά προβλήματα.
Γιατί ο καφές δεν επηρεάζει όπως τα ενεργειακά ποτά
Η διαφορά δεν βρίσκεται μόνο στην καφεΐνη. Ο καφές περιέχει πολλές φυσικές ενώσεις, όπως αντιοξειδωτικά, οι οποίες ενδέχεται να συμβάλλουν θετικά στην υγεία.
Έρευνες έχουν συνδέσει τη μέτρια κατανάλωση σκέτου καφέ με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων παθήσεων, όπως ο διαβήτης τύπου 2, η καρδιακή ανεπάρκεια, το εγκεφαλικό επεισόδιο και ορισμένες καρδιακές παθήσεις.
Ωστόσο, η προσθήκη μεγάλης ποσότητας ζάχαρης, κρέμας ή αρωματισμένων σιροπιών μπορεί να περιορίσει αυτά τα πιθανά οφέλη, μετατρέποντας ένα κατά τα άλλα απλό ρόφημα σε προϊόν με υψηλή θερμιδική αξία.
Πώς δρα η καφεΐνη στον οργανισμό
Μετά την κατανάλωσή της, η καφεΐνη απορροφάται από το σώμα και φτάνει στα υψηλότερα επίπεδά της περίπου μέσα σε μία ώρα. Η επίδρασή της διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο, καθώς επηρεάζεται από παράγοντες όπως η ηλικία, η γενετική, ο μεταβολισμός και η συχνότητα κατανάλωσης.
Βραχυπρόθεσμα μπορεί να αυξήσει την εγρήγορση, την αρτηριακή πίεση και τον καρδιακό ρυθμό. Σε ορισμένα άτομα μπορεί επίσης να προκαλέσει ταχυκαρδίες, αίσθημα παλμών, νευρικότητα ή δυσκολία στον ύπνο.
Άτομα που καταναλώνουν συχνά καφέ μπορεί να αναπτύξουν μεγαλύτερη ανοχή, ενώ άλλοι οργανισμοί μπορεί να αντιδρούν έντονα ακόμη και σε μικρές ποσότητες.
Καφεΐνη και αρτηριακή πίεση
Η επίδραση της καφεΐνης στην πίεση δεν είναι ίδια για όλους. Μικρές ποσότητες καφέ μπορεί να προκαλέσουν προσωρινή αύξηση της αρτηριακής πίεσης, ενώ σε βάθος χρόνου η τακτική κατανάλωση μέτριων ποσοτήτων δεν φαίνεται να αυξάνει απαραίτητα τον κίνδυνο υπέρτασης.
Αντίθετα, οι μεγάλες δόσεις καφεΐνης που συναντώνται σε ενεργειακά ποτά μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντικότερες αυξήσεις της πίεσης, κάτι που απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή από άτομα με υπέρταση ή καρδιαγγειακά προβλήματα.
Η σχέση με τον καρδιακό ρυθμό
Παλιότερα υπήρχε η ανησυχία ότι ο καφές μπορεί να προκαλεί αρρυθμίες. Νεότερες αναλύσεις δείχνουν ότι η μέτρια κατανάλωση καφέ δεν φαίνεται να αυξάνει τον κίνδυνο σοβαρών διαταραχών του ρυθμού, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο κολπικής μαρμαρυγής.
Ωστόσο, οι πολύ υψηλές ποσότητες καφεΐνης, ιδιαίτερα από ενεργειακά προϊόντα, έχουν συσχετιστεί με μη φυσιολογικούς καρδιακούς ρυθμούς ακόμη και σε νεαρά και κατά τα άλλα υγιή άτομα.
Δεν είναι όλες οι πηγές καφεΐνης ίδιες
Η καφεΐνη δεν βρίσκεται μόνο στον καφέ. Υπάρχει επίσης στο τσάι, τη σοκολάτα, τα αναψυκτικά, τα ενεργειακά ποτά και ορισμένα φάρμακα.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι κάθε πηγή καφεΐνης μπορεί να έχει διαφορετική επίδραση, καθώς ορισμένα προϊόντα περιέχουν πρόσθετα συστατικά που επιταχύνουν την απορρόφησή της και ενισχύουν τις επιδράσεις της.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται τα ενεργειακά ποτά, καθώς εκτός από μεγάλες ποσότητες καφεΐνης συχνά περιέχουν και άλλες διεγερτικές ουσίες.
Η παρασκευή του καφέ παίζει ρόλο
Ο τρόπος παρασκευής του καφέ μπορεί επίσης να επηρεάσει την επίδρασή του στη χοληστερόλη. Ορισμένες ουσίες, όπως η καφεστόλη, βρίσκονται περισσότερο σε μη φιλτραρισμένους καφέδες, όπως ο γαλλικός καφές με πρέσα, ο ελληνικός ή ο εσπρέσο, και μπορεί να αυξήσουν τα επίπεδα της κακής χοληστερόλης.
Αντίθετα, ο καφές που παρασκευάζεται με χάρτινο φίλτρο περιέχει πολύ μικρότερες ποσότητες αυτών των ουσιών.
Η σωστή ποσότητα εξαρτάται από τον κάθε οργανισμό
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι δεν υπάρχει μία ποσότητα καφεΐνης που να ταιριάζει σε όλους. Η ηλικία, τα φάρμακα, οι παθήσεις και ο τρόπος με τον οποίο μεταβολίζει κάθε άνθρωπος την καφεΐνη παίζουν σημαντικό ρόλο.
Για κάποιους, ένας καθημερινός καφές μπορεί να αποτελεί μέρος ενός υγιεινού τρόπου ζωής. Για άλλους, ακόμη και μικρότερες ποσότητες μπορεί να προκαλέσουν ανεπιθύμητες αντιδράσεις.
Το σημαντικό είναι η παρατήρηση των σημάτων του οργανισμού και η αποφυγή υπερβολών. Η μέτρια κατανάλωση καφέ χωρίς πολλά πρόσθετα μπορεί να ενταχθεί σε μια ισορροπημένη διατροφή, ενώ τα ενεργειακά ποτά υψηλής περιεκτικότητας σε καφεΐνη χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή.
