Το καρπούζι αποτελεί αναμφισβήτητα το σήμα κατατεθέν του ελληνικού καλοκαιριού, ωστόσο η ίδια η λέξη κρύβει μια απροσδόκητη, πολυπολιτισμική ιστορία, καθώς δεν είναι ελληνικής καταγωγής αλλά αποτελεί γλωσσικό δάνειο από την τουρκική λέξη karpuz, η οποία με τη σειρά της έλκει την καταγωγή της από την περσική xarbuz(a).
Παρά την επικράτηση αυτού του ξενόφερτου όρου, η ελληνική γλώσσα διαθέτει τη δική της, απόλυτα ακριβή ονομασία για το φρούτο, το οποίο ονομάζεται επισήμως «υδροπέπων», ένας σύνθετος όρος από τις λέξεις «ύδωρ» και «πέπων» που περιγράφει με ακρίβεια τη μεγάλη περιεκτικότητά του σε νερό, ακολουθώντας την ίδια ακριβώς λογική με τον αγγλικό όρο watermelon.
Στο πεδίο της βοτανικής, η επίσημη επιστημονική του ονομασία είναι Citrullus lanatus, η οποία αποδίδεται στα ελληνικά ως «Κίτρουλλος ο εριώδης» εξαιτίας της χαρακτηριστικής ινώδους υφής που παρουσιάζει ο καρπός του.
Αν και ο όρος «υδροπέπων» παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστος στο ευρύ κοινό και ελάχιστα χρησιμοποιούμενος στην καθημερινότητα, το καρπούζι έχει καταφέρει να εδραιωθεί απόλυτα στη συλλογική συνείδηση ως ένα αναπόσπαστο, αυθεντικό κομμάτι της ελληνικής καλοκαιρινής ταυτότητας.