Σε μια περίοδο όπου το στεγαστικό ζήτημα εξελίσσεται σε μείζον οικονομικό πρόβλημα για χιλιάδες νοικοκυριά, η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας (ΕΕΚΕ) παρεμβαίνει με έναν αναλυτικό οδηγό προστασίας. Στόχος της παρέμβασης είναι η ενημέρωση των πολιτών σχετικά με το θεσμικό πλαίσιο που διέπει τις αναπροσαρμογές των μισθωμάτων, ξεκαθαρίζοντας πότε μια αξίωση ιδιοκτήτη είναι νόμιμη και πότε καταχρηστική.
Η ΕΕΚΕ ξεκαθαρίζει ότι η βάση για οποιαδήποτε αλλαγή στο ενοίκιο βρίσκεται αποκλειστικά στο περιεχόμενο του μισθωτηρίου συμβολαίου. Οι ενοικιαστές οφείλουν να ελέγχουν σχολαστικά τους όρους, καθώς ισχύουν τα εξής:
- Σύνδεση με τον πληθωρισμό: Εφόσον το συμβόλαιο προβλέπει αναπροσαρμογή βάσει της ετήσιας μεταβολής του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΔΤΚ), το ποσοστό της αύξησης ταυτίζεται απόλυτα με το επίσημο ποσοστό του τιμαρίθμου.
- Συγκεκριμένο ποσοστό: Αν στη συμφωνία αναγράφεται εξαρχής ένα σταθερό ποσοστό (για παράδειγμα 4%), τότε εφαρμόζεται αποκλειστικά αυτό.
- Απουσία σχετικού όρου: Στην περίπτωση που το συμβόλαιο δεν αναφέρει τίποτα περί αύξησης, ο ιδιοκτήτης δεν έχει κανένα νόμιμο δικαίωμα να επιβάλει μονομερώς αναπροσαρμογή του τιμήματος.
Εξαίρεση στον τελευταίο κανόνα αποτελεί μόνο η αποδεδειγμένη και απρόοπτη μεταβολή των συνθηκών στην αγορά, η οποία προκύπτει από εντελώς έκτακτα και απρόβλεπτα γεγονότα.
Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της νομοθεσίας αφορά τη χρονική διάρκεια της μίσθωσης. Η Ένωση υπενθυμίζει ότι η ελάχιστη νόμιμη διάρκεια για μια μίσθωση κύριας κατοικίας είναι τα τρία (3) έτη, ακόμη και αν στο ιδιωτικό συμφωνητικό έχει υπογραφεί μικρότερο χρονικό διάστημα.
Σε περιπτώσεις όπου το συμβόλαιο ορίστηκε για λιγότερα από τρία χρόνια και δεν υπήρξε καμία πρόβλεψη για το πώς θα αναπροσαρμόζεται το ενοίκιο μέχρι να συμπληρωθεί η τριετία, ο νόμος ορίζει συγκεκριμένο μαθηματικό τύπο. Το μίσθωμα αυξάνεται ετησίως κατά ποσοστό 75% της μεταβολής του κόστους ζωής (τιμάριθμος), όπως αυτός καθορίζεται από την Τράπεζα της Ελλάδος για τους αμέσως προηγούμενους 12 μήνες.
Πέρα από το αυστηρό νομικό πλαίσιο, η ΕΕΚΕ προτάσσει την αξία της επικοινωνίας και της εύρεσης κοινά αποδεκτών λύσεων. Η δυνατότητα διαπραγμάτευσης μεταξύ των δύο πλευρών παραμένει πάντοτε ανοιχτή και μπορεί να αποτρέψει δικαστικές διενέξεις.
Για την καλύτερη προάσπιση των συμφερόντων τους, οι καταναλωτές καλούνται να ακολουθούν τις εξής οδηγίες:
- Προληπτικός έλεγχος: Να μελετούν εξονυχιστικά το συμβόλαιο για όρους που αφορούν τον ΔΤΚ ή άλλες ρήτρες αύξησης.
- Έλεγχος των επίσημων δεικτών: Να ενημερώνονται ετησίως για την ακριβή κίνηση του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, ανατρέχοντας στον επίσημο ιστότοπο της ΕΛΣΤΑΤ.
- Έγκαιρη επικοινωνία: Πριν από την ημερομηνία της όποιας αναπροσαρμογής, κρίνεται σκόπιμο να πραγματοποιείται μια επαφή μεταξύ ενοικιαστή και ιδιοκτήτη για την επιβεβαίωση των ποσών.
Σε κάθε περίπτωση, εάν ένας ενοικιαστής διαπιστώσει ότι η προτεινόμενη αύξηση δεν συνάδει με τον νόμο ή το συμβόλαιό του και η διαπραγμάτευση αποτύχει, η ΕΕΚΕ υπογραμμίζει ότι η αναζήτηση εξειδικευμένης νομικής συμβουλής αποτελεί την ιδανικότερη οδό για την επίλυση της διαφοράς.
