Προσεκτικοί θα πρέπει να είναι οι φορολογούμενοι στις μεταφορές χρημάτων μεταξύ κοινών και ατομικών τραπεζικών λογαριασμών, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις οι φορολογικές αρχές μπορεί να τις θεωρήσουν άτυπες δωρεές, με αποτέλεσμα την επιβολή φόρων και προστίμων.
Το ζήτημα επανέρχεται στο προσκήνιο μετά από πρόσφατη απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ), η οποία δικαίωσε τον καταλογισμό φόρου δωρεάς σε υπόθεση μεταφοράς 240.000 ευρώ από κοινό οικογενειακό λογαριασμό σε νέο λογαριασμό που διατηρούσε φορολογούμενος μαζί με τη σύζυγό του.
Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, ο ενδιαφερόμενος δεν κατόρθωσε να αποδείξει ότι είχε συνεισφέρει στη δημιουργία του αρχικού λογαριασμού. Ως εκ τούτου, κρίθηκε ότι το ποσό που μεταφέρθηκε τέθηκε ουσιαστικά στη διάθεση του ίδιου και της συζύγου του, στοιχείο που οδήγησε στον χαρακτηρισμό της συναλλαγής ως δωρεάς.
Ο κοινός λογαριασμός δεν σημαίνει αυτόματα κοινή ιδιοκτησία
Η υπόθεση αναδεικνύει μια σημαντική φορολογική παράμετρο που συχνά παραβλέπεται. Η συμμετοχή σε έναν κοινό τραπεζικό λογαριασμό δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι όλοι οι συνδικαιούχοι θεωρούνται ιδιοκτήτες του συνόλου των χρημάτων που περιέχει.
Εφόσον ένας συνδικαιούχος δεν μπορεί να τεκμηριώσει ότι συμμετείχε στις καταθέσεις που πραγματοποιήθηκαν, η μεταφορά ή ανάληψη κεφαλαίων ενδέχεται να θεωρηθεί από τη φορολογική διοίκηση ως δωρεά από τους υπόλοιπους δικαιούχους του λογαριασμού.
Εντατικοί έλεγχοι από την ΑΑΔΕ
Την ίδια ώρα, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων ενισχύει τους ελέγχους σε υποθέσεις γονικών παροχών και χρηματικών δωρεών, εστιάζοντας κυρίως σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν υπόνοιες καταστρατήγησης των φορολογικών απαλλαγών ή αδυναμία δικαιολόγησης της προέλευσης των χρημάτων.
Στο μικροσκόπιο των ελεγκτικών μηχανισμών βρίσκονται συναλλαγές μεγάλου ύψους, αλλά και διαδοχικές μεταφορές ποσών μεταξύ συγγενικών προσώπων, όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι χρησιμοποιούνται ενδιάμεσοι λογαριασμοί για την αποφυγή φορολογικών επιβαρύνσεων.
Πότε ισχύει το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ
Οι χρηματικές δωρεές και γονικές παροχές μεταξύ συγγενών πρώτου βαθμού παραμένουν αφορολόγητες έως το όριο των 800.000 ευρώ, υπό την προϋπόθεση ότι η μεταφορά πραγματοποιείται μέσω τραπεζικού συστήματος και δηλώνεται κανονικά στις φορολογικές αρχές.
Ωστόσο, όταν η μεταβίβαση γίνεται με μετρητά, η συγκεκριμένη απαλλαγή παύει να ισχύει και επιβάλλεται φόρος 10% από το πρώτο ευρώ.
Παράλληλα, σε περιπτώσεις όπου η Εφορία διαπιστώσει ότι χρησιμοποιούνται τρίτα πρόσωπα για τη μεταφορά χρημάτων με στόχο την αξιοποίηση φορολογικών εξαιρέσεων, οι επιβαρύνσεις μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερες.
Οι περιπτώσεις που απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή
Σύμφωνα με φοροτεχνικούς, οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι εντοπίζονται στις κινήσεις χρημάτων που πραγματοποιούνται μέσω κοινών λογαριασμών ή σε λογαριασμούς όπου προστίθενται νέα πρόσωπα ως συνδικαιούχοι.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι φορολογικές αρχές εξετάζουν ποιος είχε την πραγματική κυριότητα των χρημάτων και ποιος τελικά ωφελήθηκε από τη μεταφορά. Εφόσον δεν υπάρχουν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, μπορεί να επιβληθεί φόρος δωρεάς.
Το ύψος της φορολογικής επιβάρυνσης διαφοροποιείται ανάλογα με τη συγγενική σχέση των εμπλεκομένων. Για συγγενείς πρώτου βαθμού ο φόρος μπορεί να φθάσει το 10%, για συγγενείς δεύτερου βαθμού το 20%, ενώ σε περιπτώσεις χωρίς συγγένεια ή με πιο μακρινή σχέση τα ποσοστά μπορεί να αγγίξουν ακόμη και το 40%.
Ηλεκτρονικές διασταυρώσεις και αυστηρός έλεγχος
Οι έλεγχοι πραγματοποιούνται πλέον ηλεκτρονικά μέσω των στοιχείων που διαβιβάζουν οι τράπεζες και των δεδομένων που καταχωρίζονται στην πλατφόρμα myProperty. Εφόσον δεν προκύπτει σαφής εικόνα για τη συναλλαγή ή λείπουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά, η ΑΑΔΕ μπορεί να μην αναγνωρίσει το αφορολόγητο καθεστώς και να προχωρήσει σε καταλογισμό φόρου.
Το βασικό μήνυμα των φορολογικών αρχών προς τους πολίτες είναι ότι κάθε σημαντική μεταφορά χρημάτων, ακόμη και όταν πραγματοποιείται μεταξύ στενών συγγενών ή συνδικαιούχων, θα πρέπει να συνοδεύεται από πλήρη τεκμηρίωση, ώστε να αποφεύγονται δυσάρεστες φορολογικές εκπλήξεις.
