Σε τροχιά υλοποίησης εισέρχεται η νέα κυβερνητική στρατηγική για τον περιορισμό της οξυμένης στεγαστικής κρίσης, προσφέροντας ένα ισχυρό οικονομικό κίνητρο σε χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων προκειμένου να εκσυγχρονίσουν και να επαναφέρουν στην αγορά τα κλειστά τους διαμερίσματα. Το πολυαναμενόμενο πρόγραμμα «Ανακαινίζω 2026», με συνολικό προϋπολογισμό που αγγίζει τα 500 εκατομμύρια ευρώ, στοχεύει στην ανάπλαση και ενεργοποίηση 20.000 έως 25.000 ανενεργών κατοικιών σε ολόκληρη την επικράτεια.
Οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να κάνουν το πρώτο βήμα πολύ σύντομα, καθώς η ψηφιακή πλατφόρμα ελέγχου επιλεξιμότητας μέσω του gov.gr αναμένεται να ανοίξει στις 15 Ιουνίου. Η διαδικασία αυτή θα επιτρέψει στους πολίτες να διαπιστώσουν εάν πληρούν τις προϋποθέσεις, προτού ανοίξει η επίσημη πύλη υποβολής των αιτήσεων στις αρχές Σεπτεμβρίου. Το μεσοδιάστημα αυτό κρίνεται απαραίτητο για τη συγκέντρωση των αναγκαίων εγγράφων.
Τα ποσά των ενισχύσεων και οι δικαιούχοι
Το πρόγραμμα εστιάζει σε ιδιοκτήτες κτιρίων που έχουν κατασκευαστεί έως το έτος 1990 και τα οποία παραμένουν εκτός αγοράς εξαιτίας σημαντικών φθορών ή παλαιότητας. Η κρατική συνδρομή ορίζεται με βάση την επιφάνεια του ακινήτου, καλύπτοντας έως 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο για σπίτια με εμβαδόν έως 120 τ.μ.
Το ανώτατο όριο της χρηματοδότησης ανά κατοικία καθορίζεται στις 36.000 ευρώ, με το βασικό ποσοστό κάλυψης των δαπανών να κυμαίνεται από 80% έως 90%. Ωστόσο, προβλέπεται ειδική μέριμνα για ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, όπως άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ), πολύτεκνους, τρίτεκνους και μονογονεϊκές οικογένειες, για τους οποίους η επιδότηση μπορεί να αγγίξει το 95%. Ανάλογες προσαυξήσεις εξετάζονται και για ακίνητα που βρίσκονται σε νησιωτικές ή ορεινές περιοχές.
Η λίστα των επιλέξιμων εργασιών και τα τεχνικά κριτήρια
Σε αντίθεση με προγενέστερες δράσεις που επικεντρώνονταν σχεδόν αποκλειστικά στην εξοικονόμηση ενέργειας, το «Ανακαινίζω 2026» δίνει σαφή προτεραιότητα στην αισθητική και λειτουργική αποκατάσταση των χώρων. Στο πλαίσιο αυτό, οι επιδοτούμενες δαπάνες περιλαμβάνουν:
- Δομικές και λειτουργικές επισκευές: Ανακαίνιση χώρων κουζίνας και μπάνιου, αντικατάσταση δαπέδων, υδραυλικές και ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις, επιδιορθώσεις τοιχοποιίας και ελαιοχρωματισμούς.
- Ενεργειακές παρεμβάσεις: Αλλαγή κουφωμάτων, τοποθέτηση θερμομόνωσης, εγκατάσταση ηλιακών θερμοσιφώνων, αντλιών θερμότητας, καθώς και σύγχρονων συστημάτων ψύξης και θέρμανσης.
Σημειώνεται ότι για την ένταξη απαιτείται η έκδοση Ταυτότητας Κτιρίου και Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ), μέσω του οποίου πρέπει να τεκμηριώνεται η αναβάθμιση του ακινήτου κατά τουλάχιστον μία ενεργειακή βαθμίδα. Πάντως, σύμφωνα με διευκρινίσεις του αναπληρωτή υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκου Παπαθανάση, τα τεχνικά αυτά δικαιολογητικά δεν είναι υποχρεωτικά κατά την πρώτη φάση, καθώς η έναρξη της αίτησης μπορεί να καλυφθεί προσωρινά με μια υπεύθυνη δήλωση.
Τα διευρυμένα εισοδηματικά κριτήρια
Τα όρια ένταξης ακολουθούν τη φιλοσοφία του επιτυχημένου προγράμματος «Σπίτι μου», καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα της κοινωνίας:
- Άγαμοι: Ετήσιο εισόδημα έως 25.000 ευρώ.
- Ζευγάρια: Οικογενειακό εισόδημα έως 35.000 ευρώ (με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε τέκνο, επιτρέποντας π.χ. σε μια τετραμελή οικογένεια με 45.000 ευρώ να καταστεί δικαιούχος).
- Μονογονεϊκές οικογένειες: Εισόδημα έως 39.000 ευρώ, με ανάλογη προσαύξηση για κάθε παιδί μετά το πρώτο.
Το νέο μοντέλο πληρωμών και οι δεσμεύσεις για τα ενοίκια
Μια σημαντική καινοτομία του «Ανακαινίζω 2026» αφορά στην εξάλειψη των γραφειοκρατικών καθυστερήσεων στην αποπληρωμή. Τα εγκεκριμένα ποσά θα πιστώνονται άμεσα σε έναν ειδικό δεσμευμένο λογαριασμό και θα αποδεσμεύονται σταδιακά με την παρουσίαση των σχετικών τιμολογίων και παραστατικών.
Όπως εξήγησε ο κ. Παπαθανάσης, η διαδικασία των εγκρίσεων θα ξεκινήσει ιεραρχικά από τις αιτήσεις που διεκδικούν τα χαμηλότερα ποσά, προκειμένου να εκκινήσουν άμεσα τα έργα μικρής κλίμακας, και στη συνέχεια θα ακολουθήσουν οι εγκρίσεις για τις κατηγορίες των 25.000 και 36.000 ευρώ.
Στον αντίποδα, οι ιδιοκτήτες αναλαμβάνουν αυστηρές υποχρεώσεις. Τα ανακαινισμένα ακίνητα απαγορεύεται ρητά να διατεθούν σε πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης (τύπου Airbnb) ή να μείνουν κλειστά. Αντίθετα, θα πρέπει αποδεδειγμένα είτε να διατεθούν για ιδιοκατοίκηση είτε να εκμισθωθούν με συμβόλαιο μακροχρόνιας διάρκειας (τουλάχιστον 3 έως 5 ετών). Μάλιστα, για την προστασία των ενοικιαστών, το οικονομικό επιτελείο εξετάζει τη θεσμοθέτηση ανώτατου ορίου στο μίσθωμα, εξασφαλίζοντας έτσι ότι τα σπίτια αυτά θα αποτελέσουν μέρος μιας προσιτής στεγαστικής αγοράς.
