Στην τελική ευθεία για την έναρξη ενός φιλόδοξου στεγαστικού προγράμματος εισέρχεται η αγορά ακινήτων, καθώς εντός του Ιουνίου αναμένεται να ανοίξει η σχετική πλατφόρμα για την υποβολή αιτήσεων. Με τη δημοσίευση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, καθορίστηκε το πλήρες θεσμικό πλαίσιο για τη δράση «Ανακαίνιση Κατοικίας», η οποία διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό που αγγίζει τα 480 εκατομμύρια ευρώ.
Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται μέσω του ΕΣΠΑ 2021-2027 και συγκεκριμένα από το σκέλος «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή». Κεντρικός άξονας της κυβερνητικής αυτής πρωτοβουλίας είναι η ενίσχυση των χαμηλών και μεσαίων εισοδηματικών στρωμάτων, η βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης, καθώς και η επανένταξη εκατοντάδων ανενεργών ακινήτων στην αγορά της μακροχρόνιας μίσθωσης, ώστε να αντιμετωπιστεί η έλλειψη στέγης.
Οι δύο κατηγορίες ακινήτων και τα τεχνικά χαρακτηριστικά
Το νέο πρόγραμμα δεν αφορά όλα τα ακίνητα, αλλά εστιάζει σε κτίσματα παλαιότερων προδιαγραφών που χρήζουν παρεμβάσεων. Ειδικότερα, οι επιλέξιμες κατοικίες χωρίζονται σε δύο βασικές ομάδες:
Στις «κλειστές κατοικίες», οι οποίες παρέμειναν αποδεδειγμένα αχρησιμοποίητες και κενές κατά τη διετία 2024-2025. Μετά την αποκατάστασή τους, οι ιδιοκτήτες μπορούν είτε να τις εκμισθώσουν μακροχρόνια είτε να τις χρησιμοποιήσουν για ιδιοκατοίκηση.
Στις κατοικίες που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία, αλλά αντιμετωπίζουν λειτουργικά προβλήματα ή φθορές λόγω παλαιότητας.
Προκειμένου ένα ακίνητο να εγκριθεί, θα πρέπει η οικοδομική του άδεια (ή άλλο νομιμοποιητικό έγγραφο) να έχει εκδοθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990. Το μέγιστο όριο επιφάνειας ορίζεται στα 120 τετραγωνικά μέτρα, ωστόσο για τις τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες το όριο αυτό δύναται να επεκταθεί έως τα 150 τ.μ. υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Επιπλέον, το οίκημα θα πρέπει να κατατάσσεται στην ενεργειακή κατηγορία Γ ή σε χαμηλότερη.
Ύψος επιδοτήσεων και υποχρεωτικές ενεργειακές παρεμβάσεις
Η οικονομική ενίσχυση είναι κλιμακωτή και εξαρτάται από την οικονομική κατάσταση του αιτούντος. Η βασική επιδότηση ξεκινά από το 70% για τα μεσαία εισοδήματα και ανέρχεται στο 80% για τα ασθενέστερα. Ωστόσο, προβλέπονται ειδικές κοινωνικές προσαυξήσεις για:
Πολύτεκνες, τρίτεκνες και μονογονεϊκές οικογένειες.
Άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ).
Ακίνητα που βρίσκονται σε νησιωτικές ή ορεινές περιοχές της χώρας.
Μέσα από αυτές τις προσαυξήσεις, το τελικό ποσοστό της κρατικής χρηματοδότησης μπορεί να αγγίξει το 95%. Το ανώτατο ποσό της επιχορήγησης φθάνει τα 300 ευρώ ανά τ.μ., με μέγιστο όριο τις 36.000 ευρώ ανά κατοικία. Αξίζει να σημειωθεί ότι καλύπτονται πλήρως (στο 100%) και οι παράπλευρες δαπάνες για μηχανικούς, έκδοση αδειών, ενεργειακές επιθεωρήσεις και την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, με ανώτατο πλαφόν τις 2.500 ευρώ.
Οι δικαιούχοι θα πρέπει να γνωρίζουν ότι η ανακαίνιση δεν αφορά μόνο την αισθητική αναβάθμιση. Οι ενεργειακές παρεμβάσεις είναι υποχρεωτικές και πρέπει να απορροφούν το 20% έως 40% του συνολικού προϋπολογισμού των εργασιών, διασφαλίζοντας ότι το ακίνητο θα ανέβει τουλάχιστον κατά μία ενεργειακή βαθμίδα.
Ηλεκτρονικές αιτήσεις και το «μπλόκο» στο Airbnb
Η διαδικασία υποβολής των φακέλων θα γίνει αποκλειστικά μέσω ειδικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας. Καθώς το ενδιαφέρον αναμένεται ιδιαίτερα αυξημένο, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να κινηθούν γρήγορα, καθώς η αξιολόγηση και η έγκριση των αιτήσεων θα γίνει με σειρά προτεραιότητας (time stamp), βάσει της ακριβούς ημέρας και ώρας οριστικής υποβολής.
Τέλος, το υπουργείο θέτει αυστηρούς περιορισμούς προκειμένου να διασφαλίσει τον κοινωνικό χαρακτήρα της δράσης. Οι ιδιοκτήτες που θα λάβουν την επιδότηση υποχρεούνται να διατηρήσουν τη συμφωνημένη χρήση του ακινήτου για τουλάχιστον πέντε έτη. Στο διάστημα αυτό, απαγορεύεται ρητά η διάθεση του ακινήτου για βραχυχρόνια μίσθωση (τύπου Airbnb) ή η μεταβίβασή του. Σε περίπτωση που διαπιστωθεί οποιαδήποτε παραβίαση των όρων αυτών, οι ιδιοκτήτες θα βρεθούν αντιμέτωποι με την υποχρέωση ολικής επιστροφής του ποσού της επιχορήγησης.
