Alfavita Newsroom 
Η σχέση ανάμεσα στη σωματική δραστηριότητα και την υγεία του εγκεφάλου φαίνεται πως είναι πολύ πιο στενή και αμφίδρομη απ’ όσο θεωρούσε μέχρι σήμερα η επιστημονική κοινότητα, σύμφωνα με νέα μεγάλη μελέτη που εξετάζει τη γήρανση και τις γνωστικές λειτουργίες.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η σταδιακή μείωση της κίνησης στην τρίτη ηλικία δεν αποτελεί απλώς φυσική συνέπεια της ηλικίας, αλλά ενδέχεται να συνδέεται άμεσα με αλλαγές στη μνήμη και τη νοητική επεξεργασία, λειτουργώντας ακόμη και ως πρώιμο «σήμα» γνωστικής εξασθένησης.
Η αντίστροφη σχέση: ο εγκέφαλος πίσω από τη μείωση της κίνησης
Αν και μέχρι σήμερα η κυρίαρχη επιστημονική προσέγγιση ήθελε τη σωματική άσκηση να προστατεύει τον εγκέφαλο, οι ερευνητές εξετάζουν πλέον και την αντίστροφη κατεύθυνση: κατά πόσο η έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών οδηγεί σε μείωση της φυσικής δραστηριότητας.
Όπως σημειώνουν, «η εξασθένηση της μνήμης και της σκέψης μπορεί να προηγείται της μείωσης της σωματικής δραστηριότητας», αλλάζοντας τον τρόπο με τον οποίο ερμηνεύεται η γήρανση.
Η μεγάλη μελέτη και τα δεδομένα 17 ετών
Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο JAMA Network Open, βασίστηκε σε δεδομένα 2.529 ενηλίκων άνω των 50 ετών στο Ηνωμένο Βασίλειο και παρακολούθησε την πορεία τους για 17 χρόνια.
Κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής, οι συμμετέχοντες υποβάλλονταν σε επαναλαμβανόμενες δοκιμασίες μνήμης και λεκτικής ευχέρειας. Η μνήμη αξιολογήθηκε μέσω τεστ ανάκλησης λέξεων, ενώ η λεκτική ικανότητα μετρήθηκε με την καταγραφή λέξεων από κατηγορίες όπως τα ζώα μέσα σε συγκεκριμένο χρόνο.
Πώς μετρήθηκε η κίνηση στην καθημερινότητα
Για την αποτύπωση της σωματικής δραστηριότητας, οι συμμετέχοντες φορούσαν ειδικές συσκευές καταγραφής κίνησης στον καρπό για οκτώ ημέρες συνεχόμενα, 24 ώρες το 24ωρο.
Οι συσκευές κατέγραψαν:
- μέτρια έως έντονη άσκηση
- ήπια καθημερινή δραστηριότητα
- καθιστική συμπεριφορά
- διάρκεια ύπνου
Τα βασικά ευρήματα της έρευνας
Η ανάλυση έδειξε σαφή σύνδεση ανάμεσα στη γνωστική πορεία και τα επίπεδα μελλοντικής δραστηριότητας. Τα άτομα που παρουσίασαν σημαντική επιδείνωση μνήμης μέσα στα 17 χρόνια κατέγραψαν χαμηλότερα επίπεδα κίνησης σε μεταγενέστερη ηλικία.
Συγκεκριμένα, όσοι είχαν ταχύτερη απώλεια μνήμης εμφάνισαν περίπου 1,6 ώρες λιγότερη ήπια σωματική δραστηριότητα την εβδομάδα σε σύγκριση με όσους διατήρησαν σταθερές γνωστικές επιδόσεις. Στους άνω των 70 ετών, η διαφορά έφτανε τις 2,3 ώρες εβδομαδιαίως.
Παράλληλα, καταγράφηκε αύξηση του χρόνου καθιστικής ζωής, με τους συμμετέχοντες με γνωστική επιβάρυνση να περνούν περισσότερο χρόνο καθιστοί ή ξαπλωμένοι.
Τι δεν επηρεάστηκε σημαντικά
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι δεν παρατηρήθηκαν ουσιαστικές διαφορές στη μέτρια ή έντονη άσκηση ούτε στη διάρκεια του ύπνου, στοιχείο που δείχνει πως οι αλλαγές εντοπίζονται κυρίως στις πιο «καθημερινές» μορφές κίνησης.
Περιορισμοί και επιφυλάξεις
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα αποτελέσματα πρέπει να ερμηνευτούν με προσοχή, καθώς το δείγμα ήταν κατά κύριο λόγο λευκό (95%), ενώ δεν μπορούν να αποκλειστούν εξωτερικοί παράγοντες όπως κοινωνικοοικονομικές συνθήκες, υγεία και τρόπος ζωής.
Παράλληλα, σημειώνονται τεχνικοί περιορισμοί από τη χρήση συσκευών καταγραφής, οι οποίες ενδέχεται να μην διακρίνουν απόλυτα την ακινησία από τον ύπνο.
Η καθημερινή κίνηση ως «παράθυρο» στον εγκέφαλο
Τα συνολικά ευρήματα ενισχύουν την άποψη ότι η μείωση της καθημερινής δραστηριότητας δεν είναι πάντα απλώς ζήτημα φυσικής κόπωσης, αλλά μπορεί να αποτελεί ένδειξη αλλαγών στον εγκέφαλο που επηρεάζουν τον σχεδιασμό και την εκτέλεση κινήσεων.
Με άλλα λόγια, η ικανότητα του εγκεφάλου να οργανώνει και να κινητοποιεί τη σωματική δραστηριότητα φαίνεται να παίζει καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της κινητικότητας στην τρίτη ηλικία, ανοίγοντας νέο πεδίο για την πρόληψη της γνωστικής έκπτωσης.
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Προσλήψεις εκπαιδευτικών – ΟΠΣΥΔ: Τα 6 βήματα για σωστά δικαιολογητικά και φάκελο
Πανελλήνιες 2026: Το έγγραφο «κλειδί» για την είσοδο στα εξεταστικά κέντρα
Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google
