Σε τροχιά σημαντικών γεωπολιτικών ανακατατάξεων βρίσκονται οι σχέσεις Ουάσιγκτον και Μόσχας, καθώς για πρώτη φορά μετά από περισσότερα από τέσσερα χρόνια, οι ΗΠΑ -υπό την ιδιότητα του οικοδεσπότη της G20- προσκάλεσαν επισήμως τη Ρωσία να συμμετάσχει στη σύνοδο των υπουργών Οικονομικών στο Άσβιλ της Βόρειας Καρολίνας.
Η παρουσία του Ρώσου υπουργού Οικονομικών, Άντον Σιλουάνοφ, κατόπιν πρόσκλησης του Αμερικανού ομολόγου του, Σκοτ Μπέσεντ, αποτελεί την πρώτη φυσική συμμετοχή της Ρωσίας σε ανάλογη σύνοδο από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022.
Έκδηλες αντιδράσεις από τους Ευρωπαίους
Η αμερικανική πρωτοβουλία προκάλεσε την έντονη αντίδραση των Ευρωπαίων εταίρων και του Καναδά, οι οποίοι αρνήθηκαν να φωτογραφηθούν δίπλα στον Ρώσο υπουργό. Το διπλωματικό αυτό αδιέξοδο οδήγησε στη λήψη δύο ξεχωριστών «οικογενειακών» φωτογραφιών: μία με τη συμμετοχή του Σιλουάνοφ (χωρίς τους Ευρωπαίους) και μία με τους Ευρωπαίους εκπροσώπους (χωρίς τη Ρωσία).
- Λαρς Κλίνγκμπαϊλ (Υπουργός Οικονομικών Γερμανίας): Χαρακτήρισε «ενοχλητικό» το μήνυμα που εξέπεμψε η κυβέρνηση Τραμπ.
- Βάλντις Ντομπρόβσκις (Ευρωπαίος Επίτροπος Οικονομικών): Χαρακτήρισε τη ρωσική παρουσία ως «ακατάλληλη».
Απαντώντας στις επικρίσεις, ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ υπογράμμισε τη σημασία του διαλόγου για τον τερματισμό της σύγκρουσης, ενώ ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Κους Ντεσάι, σημείωσε ότι η αμερικανική διοίκηση δεν θα διστάσει να συνομιλήσει με κάθε εμπλεκόμενο μέρος προκειμένου να «σταματήσει η ατελείωτη αιματοχυσία».
Ποιο το ειρηνευτικό σχέδιο Τραμπ
Στο περιθώριο της συνόδου, ο Άντον Σιλουάνοφ είχε κατ' ιδίαν συνάντηση με τον Σκοτ Μπέσεντ, όπου συζητήθηκε το ειρηνευτικό σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ για την Ουκρανία. Ωστόσο, η αμερικανική πλευρά ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να παράσχει οικονομική βοήθεια ή να προχωρήσει σε οικονομικές συμφωνίες με τη Ρωσία όσο η πολεμική σύγκρουση παραμένει σε εξέλιξη.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, συμπύκνωσε τη στρατηγική του αναφέροντας ότι η επιτυχία του βασίζεται στην ικανότητά του «να τα πηγαίνει καλά με όλους».
Διευρύνεται το χάσμα στις διατλαντικές σχέσεις
Διπλωματικές πηγές επισημαίνουν ότι η φυσική παρουσία της Ρωσίας στη G20 ξεπερνά τα όρια του πρωτοκόλλου, υποδηλώνοντας μια βαθύτερη αλλαγή στη διατλαντική αρχιτεκτονική ασφάλειας. Ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχίζει να σηκώνει το οικονομικό βάρος της στήριξης της Ουκρανίας -έχοντας ήδη εγκρίνει δάνειο ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο 2026-2027- η Ουάσιγκτον επιλέγει την απευθείας διαπραγμάτευση με τη Μόσχα.
Η τακτική αυτή ενισχύει τις εκτιμήσεις Ευρωπαίων αναλυτών ότι η αμερικανική κυβέρνηση επιδιώκει να αξιοποιήσει την προεδρία της G20 για την προώθηση μιας δικής της ατζέντας. Παράλληλα, πυκνώνουν οι ενδείξεις ότι ο Ντόναλντ Τραμπ ενδέχεται να προσκαλέσει τον Βλαντιμίρ Πούτιν στη σύνοδο κορυφής των ηγετών της G20, η οποία είναι προγραμματισμένη για τα μέσα Δεκεμβρίου στο Μαϊάμι της Φλόριντα.