Τι έδειξε η έρευνα
Επιστήμονες από τη Σουηδία και την Κίνα μελέτησαν δεδομένα από περισσότερους από 27.000 ανθρώπους μέσης και μεγαλύτερης ηλικίας. Αναλύοντας τόσο τις συνήθειες ύπνου όσο και απεικονίσεις του εγκεφάλου, διαπίστωσαν ότι όσοι είχαν τις πιο προβληματικές συνήθειες εμφάνιζαν εγκέφαλο που έμοιαζε βιολογικά περίπου έναν χρόνο μεγαλύτερος από την πραγματική τους ηλικία.
Ακόμη και όσοι είχαν μέτρια ποιότητα ύπνου παρουσίαζαν εγκέφαλο κατά μέσο όρο επτά μήνες πιο γηρασμένο σε σχέση με τη χρονολογική τους ηλικία.
Οι συνήθειες που φαίνεται να επηρεάζουν περισσότερο
Οι ερευνητές εντόπισαν πέντε βασικούς παράγοντες που συνδέονται με την επιτάχυνση της γήρανσης του εγκεφάλου:
το να παραμένει κάποιος ξύπνιος μέχρι πολύ αργά (νυχτερινός τύπος)
η αϋπνία
το έντονο ροχαλητό
ο ύπνος λιγότερο από επτά ώρες κάθε βράδυ
η έντονη υπνηλία μέσα στην ημέρα
Για κάθε μία από αυτές τις συνήθειες αφαιρούνταν ένας βαθμός από τη συνολική βαθμολογία ποιότητας ύπνου των συμμετεχόντων. Μόνο περίπου το 41% των ατόμων είχε υψηλή βαθμολογία και θεωρούνταν ότι κοιμόταν καλά, ενώ περισσότεροι από τους μισούς εμφάνιζαν μέτρια ή κακή ποιότητα ύπνου.
Πόσο επηρεάζεται η ηλικία του εγκεφάλου
Η μελέτη έδειξε ότι για κάθε βαθμό που μειωνόταν η ποιότητα του ύπνου, η βιολογική ηλικία του εγκεφάλου φαινόταν να αυξάνεται κατά περίπου έξι μήνες σε σχέση με την πραγματική ηλικία του ατόμου.
Οι δύο παράγοντες που είχαν τη μεγαλύτερη αρνητική επίδραση ήταν το να είναι κάποιος έντονα νυχτερινός τύπος και το συχνό ροχαλητό.
Ποιοι εμφανίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο
Τα άτομα που είχαν κακή ή μέτρια ποιότητα ύπνου παρουσίαζαν συχνότερα ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά. Ήταν συνήθως μεγαλύτερης ηλικίας, άνδρες, υπέρβαροι ή παχύσαρκοι και συχνά ανήκαν σε κοινωνικοοικονομικά πιο ευάλωτες ομάδες. Επιπλέον, είχαν αυξημένες πιθανότητες να εμφανίσουν καρδιαγγειακά προβλήματα, όπως καρδιακή προσβολή ή εγκεφαλικό επεισόδιο.
Γιατί ο κακός ύπνος επηρεάζει τον εγκέφαλο
Ένας από τους βασικούς μηχανισμούς που φαίνεται να συνδέουν τον κακό ύπνο με τη γήρανση του εγκεφάλου είναι η χρόνια φλεγμονή. Η παρατεταμένη έλλειψη ποιοτικού ύπνου ενεργοποιεί φλεγμονώδεις διαδικασίες στον οργανισμό. Αν και αυτές οι αντιδράσεις έχουν αρχικά προστατευτικό ρόλο, όταν παραμένουν ενεργές για μεγάλο χρονικό διάστημα μπορούν να βλάψουν τα νευρικά κύτταρα.
Με τον χρόνο, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μείωση των γνωστικών λειτουργιών και να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας ή νόσου Alzheimer. Ένα σημαντικό χάσμα ανάμεσα στη βιολογική ηλικία του εγκεφάλου και τη χρονολογική ηλικία θεωρείται πρώιμη ένδειξη ότι η εγκεφαλική υγεία επιβαρύνεται.
