Μαρία Δούση Αν η Ελλάδα παραλληλιζόταν με έναν άνθρωπο, θα βρισκόταν ήδη στο κατώφλι της έκτης δεκαετίας της ζωής του. Τα τελευταία στατιστικά στοιχεία για το 2025 αποκαλύπτουν μια ανησυχητική εικόνα: η χώρα μας όχι μόνο παραμένει μία από τις πιο «γηραιές» της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά καταγράφει και τον τρίτο ταχύτερο ρυθμό γήρανσης ανάμεσα στα κράτη-μέλη. Με τη διάμεση ηλικία να σκαρφαλώνει στα 47,2 έτη, η Ελλάδα ξεπερνά κατά πολύ τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (44,9 έτη), επιβεβαιώνοντας πως το δημογραφικό ζήτημα αποτελεί πλέον μια ωρολογιακή βόμβα στα θεμέλια της κοινωνίας και της οικονομίας.
Η Ευρώπη στο σύνολό της μετατρέπεται σταδιακά σε μια «γηραιά ήπειρο» με την κυριολεκτική έννοια. Μέσα σε μία μόλις δεκαετία, η διάμεση ηλικία των Ευρωπαίων αυξήθηκε κατά 2,1 χρόνια. Στην κορυφή της πυραμίδας των πιο γερασμένων εθνών βρίσκεται η Ιταλία (49,1 έτη), ενώ ακολουθούν με οριακή διαφορά από την Ελλάδα η Πορτογαλία και η Βουλγαρία.
Στον αντίποδα, η Ιρλανδία παραμένει η πιο «νεανική» χώρα της ΕΕ με διάμεση ηλικία τα 39,6 έτη. Αξίζει να σημειωθεί πως οι μοναδικές χώρες που κατάφεραν να «μικρύνουν» ηλικιακά την τελευταία δεκαετία είναι η Γερμανία και η Μάλτα, κυρίως λόγω των μεταναστευτικών ροών, καθώς οι δείκτες αυτοί αφορούν αποκλειστικά τους γηγενείς πληθυσμούς.
Ίσως το πιο δυσοίωνο στοιχείο για το μέλλον της Ελλάδας είναι η ραγδαία μείωση των παιδιών. Το 2015, τα παιδιά ηλικίας 0-14 ετών αποτελούσαν το 14,5% του πληθυσμού της χώρας. Μέχρι το 2025, το ποσοστό αυτό συρρικνώθηκε στο 12,8%.
Η τάση αυτή είναι καθολική στην Ευρώπη, καθώς σχεδόν όλες οι χώρες (πλην Λουξεμβούργου και Γερμανίας) είδαν τα ποσοστά των παιδιών τους να μειώνονται. Ωστόσο, η Ελλάδα βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις, μαζί με την Ιταλία (11,9%) και την Πορτογαλία (12,6%), την ώρα που χώρες όπως η Γαλλία και η Σουηδία διατηρούν ποσοστά άνω του 16%.
Η γήρανση του πληθυσμού δεν είναι απλώς ένας αριθμός, αλλά μεταφράζεται σε άμεση πίεση στο ασφαλιστικό σύστημα και την οικονομία. Ο δείκτης εξάρτησης ηλικιωμένων —η αναλογία δηλαδή των ατόμων άνω των 65 ετών προς τον πληθυσμό εργάσιμης ηλικίας— αποτυπώνει το μέγεθος της πρόκλησης.
Στην Ελλάδα, ο δείκτης αυτός αγγίζει το 37,4%, γεγονός που σημαίνει ότι υπάρχουν λιγότερα από τρία άτομα σε ηλικία εργασίας για να στηρίξουν κάθε συνταξιούχο.
Υψηλότερα επίπεδα εξάρτησης: Ιταλία (39%), Βουλγαρία (38,7%) και Πορτογαλία (38,6%).
Χαμηλότερα επίπεδα εξάρτησης: Λουξεμβούργο (22%) και Ιρλανδία (23,8%), όπου η αναλογία είναι σχεδόν πέντε εργαζόμενοι προς έναν ηλικιωμένο.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
