Εκατοντάδες χρόνια εμπειρίας και παρατηρήσεων σε περιοχές-θρύλους της μακροζωίας – Ικαρία, Σαρδηνία, Οκινάουα, Νικόγια, Λόμα Λίντα – έχουν διδάξει στους επιστήμονες ότι η υγεία δεν είναι απλά θέμα τύχης. Στις λεγόμενες «μπλε ζώνες», οι κάτοικοι ζουν περισσότερο από 100 χρόνια, συνδυάζοντας ήπια άσκηση, ισορροπημένη διατροφή, κοινωνικές σχέσεις και χαμηλά επίπεδα στρες. Ωστόσο, η επιστήμη αρχίζει να επανεξετάζει την παλιά πεποίθηση ότι ο τρόπος ζωής είναι το παν.
Η γονιδιακή «σφαίρα» της μακροζωίας
Παράδοξα εμφανίζονται συχνά: άνθρωποι που καπνίζουν, πίνουν και απολαμβάνουν συχνά γλυκά, φτάνουν τα 100 χρόνια. Πώς εξηγείται αυτό; Οι ερευνητές από το Ινστιτούτο Επιστημών Weizmann βάλθηκαν να αναλύσουν δεδομένα από δίδυμα αδέλφια στη Σουηδία, τη Δανία και τις ΗΠΑ – μια μέθοδος που θεωρείται χρυσός κανόνας για τη μελέτη της επίδρασης των γονιδίων, καθώς τα μονοζυγωτικά δίδυμα μοιράζονται σχεδόν το 100% του DNA τους.
Η έκπληξη ήρθε όταν η ανάλυση έδειξε ότι τα γονίδια μπορεί να ευθύνονται για περίπου το 50% της διαφοράς στη διάρκεια ζωής των ανθρώπων, ποσοστό που υπερδιπλασιάζει προηγούμενες εκτιμήσεις. Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Science, χρησιμοποίησε εξελιγμένα υπολογιστικά μοντέλα και δεδομένα ακόμη και από δίδυμα που είχαν μεγαλώσει χωριστά, ώστε να διαχωριστεί καλύτερα η επίδραση της κληρονομικότητας από το περιβάλλον.
Η σημασία των σπάνιων γονιδίων
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι παλιότερες μελέτες υποτίμησαν τον ρόλο της γενετικής, επειδή δεν λάμβαναν υπόψη εξωτερικούς παράγοντες θανάτου – όπως ατυχήματα και λοιμώξεις – που μπορούν να «σκιάσουν» την πραγματική επίδραση των γονιδίων. Καθώς διαχωρίστηκαν οι θάνατοι που σχετίζονται με φυσιολογική γήρανση, έγινε σαφές ότι η κληρονομικότητα παίζει καθοριστικό ρόλο στην ικανότητα ορισμένων ανθρώπων να φτάσουν τα 100 και πέρα.
Όπως εξηγεί ο βιοφυσικός Μπεν Σένχαρ: «Αν κατανοήσουμε γιατί μερικοί μπορούν να ζήσουν 110 χρόνια παρότι καπνίζουν και πίνουν, ίσως μια μέρα να μπορέσουμε να μεταφράσουμε αυτό το γνώρισμα σε παρεμβάσεις ή ιατρικές θεραπείες».
Η ισορροπία γονιδίων και τρόπου ζωής
Η Σοφία Μίλμαν, ειδικός στη γήρανση στη Σχολή Ιατρικής Άλμπερτ Άινσταϊν, τονίζει ότι οι αιωνόβιοι αποτελούν ξεχωριστό παράδειγμα βιολογικής αντοχής. Η κατανόηση των μηχανισμών που τους κρατούν ζωντανούς μπορεί να ανοίξει δρόμους για θεραπείες που θα μιμούνται αυτά τα χαρακτηριστικά ακόμη και σε όσους δεν κληρονόμησαν «το γενετικό λαχείο».
Μέχρι να φτάσουμε εκεί, ένας υγιεινός τρόπος ζωής παραμένει το ισχυρότερο εργαλείο. Η άσκηση, η ισορροπημένη διατροφή και ο επαρκής ύπνος μπορεί να εξηγούν περίπου το άλλο μισό της μακροζωίας, υπενθυμίζοντας ότι η ζωή είναι ένα παιχνίδι ισορροπίας μεταξύ κληρονομικότητας και καθημερινών επιλογών.
Οι νέες ανακαλύψεις δεν αλλάζουν μόνο την εικόνα μας για το τι καθορίζει τη διάρκεια ζωής, αλλά ανοίγουν νέες προοπτικές για την έρευνα της γήρανσης και την ανάπτυξη παρεμβάσεων που στοχεύουν όχι μόνο τις ασθένειες, αλλά την ίδια τη διαδικασία του γήρατος.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
«Κλείσε το WiFi τώρα»: Γιατί οι ειδικοί απαγορεύουν να το έχεις ανοιχτό εκτός σπιτιού
Έκτακτο επίδομα 200 ευρώ για το Πάσχα – Μέχρι πότε οι αιτήσεις
Alfavita Newsroom