Οι προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποτυπώνουν ένα δυσοίωνο δημογραφικό μέλλον για την Ελλάδα, με τον πληθυσμό να ακολουθεί σταθερά καθοδική πορεία τις επόμενες δεκαετίες. Από τα 10,4 εκατομμύρια κατοίκους το 2025, η χώρα εκτιμάται ότι θα περιοριστεί στα 7,6 εκατομμύρια έως το 2080, χάνοντας περίπου το ένα τέταρτο του πληθυσμού της. Την ίδια στιγμή, η χαμηλή γεννητικότητα, η αύξηση του προσδόκιμου ζωής και η διαρκής γήρανση αλλάζουν ριζικά την ηλικιακή σύνθεση της κοινωνίας, δημιουργώντας νέες πιέσεις στην αγορά εργασίας, την οικονομία και το ασφαλιστικό σύστημα.
Ελλάδα: Μια πληθυσμιακή συρρίκνωση χωρίς τέλος
Η δημογραφική υποχώρηση δεν αναμένεται να είναι απότομη, αλλά σταδιακή και διαρκής. Σύμφωνα με την έκθεση «2027 Ageing Report – Underlying Assumptions and Projection Methodologies» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο πληθυσμός της Ελλάδας θα συνεχίσει να μειώνεται σε κάθε επόμενη δεκαετία.
Ειδικότερα, από τα 10,4 εκατομμύρια κατοίκους το 2025, αναμένεται να υποχωρήσει στα 10,2 εκατομμύρια το 2030 και στα 9,7 εκατομμύρια το 2040. Η πτωτική πορεία θα συνεχιστεί με 9,2 εκατομμύρια το 2050, 8,6 εκατομμύρια το 2060 και 8 εκατομμύρια το 2070, προτού φτάσει στα 7,6 εκατομμύρια το 2080.
Οι εκτιμήσεις περιλαμβάνονται στο θεσμικό έγγραφο 347 της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών και Χρηματοδοτικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το οποίο δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο του 2026. Η ανάλυση βασίζεται στις δημογραφικές προβολές EUROPOP2025 της Eurostat και αποτελεί τη βάση για τις μακροπρόθεσμες δημοσιονομικές εκτιμήσεις της πλήρους Έκθεσης Γήρανσης, που αναμένεται την άνοιξη του 2027.
Η υπογεννητικότητα «αδειάζει» τη χώρα
Κεντρικός παράγοντας της πληθυσμιακής συρρίκνωσης παραμένει η χαμηλή γεννητικότητα. Ο δείκτης γονιμότητας στην Ελλάδα εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί σε μόλις 1,20 παιδιά ανά γυναίκα το 2025, ενώ ακόμη και το 2080 προβλέπεται να φτάσει μόλις στο 1,45.
Πρόκειται για επίπεδα σημαντικά χαμηλότερα από το 2,1 παιδιά ανά γυναίκα, που θεωρείται το όριο αναπλήρωσης των γενεών, δηλαδή το επίπεδο που απαιτείται μακροπρόθεσμα για να διατηρείται σταθερός ο πληθυσμός χωρίς τη συμβολή της μετανάστευσης.
Παράλληλα, οι καθαρές μεταναστευτικές ροές προβλέπεται να παραμείνουν θετικές σε όλη την εξεταζόμενη περίοδο, με ετήσιες εισροές που μετά το 2030 εκτιμώνται περίπου μεταξύ 13.000 και 31.000 ατόμων. Ωστόσο, ακόμη και αυτή η εισροή δεν αναμένεται να αντισταθμίσει τη φυσική μείωση του πληθυσμού, καθώς οι θάνατοι εξακολουθούν να υπερβαίνουν τις γεννήσεις.
Λιγότεροι εργαζόμενοι, περισσότερες πιέσεις στην οικονομία
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η αλλαγή στην ηλικιακή σύνθεση του πληθυσμού. Δεν μειώνεται μόνο ο συνολικός αριθμός των κατοίκων, αλλά περιορίζεται αισθητά και το ανθρώπινο δυναμικό που βρίσκεται σε παραγωγική ηλικία.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις, οι πολίτες ηλικίας 20 έως 64 ετών θα μειωθούν από περίπου 6 εκατομμύρια το 2025 σε μόλις 3,8 εκατομμύρια το 2080. Το ποσοστό τους στο σύνολο του πληθυσμού θα υποχωρήσει από το 58% στο 50%.
Την αντίθετη πορεία θα ακολουθήσουν οι μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες. Οι πολίτες άνω των 65 ετών, που σήμερα αντιστοιχούν στο 23,9% του πληθυσμού, εκτιμάται ότι θα αποτελούν το 34,6% το 2080, με το ποσοστό να αγγίζει το 34,9% το 2050.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η αύξηση των ατόμων άνω των 80 ετών, το μερίδιο των οποίων σχεδόν θα διπλασιαστεί, από 7,2% το 2025 σε 14,9% το 2080.
Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να εντείνει τις προκλήσεις για την αγορά εργασίας, την κοινωνική ασφάλιση και τα συστήματα υγείας και πρόνοιας, καθώς όλο και λιγότεροι εργαζόμενοι θα καλούνται να στηρίξουν έναν ολοένα μεγαλύτερο ηλικιωμένο πληθυσμό.
Μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής, αλλά και αυξημένη δημογραφική εξάρτηση
Την ίδια στιγμή, οι Έλληνες αναμένεται να ζουν περισσότερα χρόνια. Το προσδόκιμο ζωής των γυναικών προβλέπεται να αυξηθεί από τα 84,5 έτη το 2025 στα 90,1 έτη το 2080, ενώ για τους άνδρες από τα 79,5 στα 86,4 έτη.
Ωστόσο, η αύξηση της μακροζωίας σε συνδυασμό με τη μείωση των γεννήσεων δημιουργεί μια ολοένα πιο σύνθετη δημογραφική πραγματικότητα.
Ενδεικτικός είναι ο δείκτης εξάρτησης ηλικιωμένων, ο οποίος αποτυπώνει την αναλογία των ατόμων άνω των 65 ετών προς τον πληθυσμό ηλικίας 20-64 ετών. Από 41,3% το 2025, αναμένεται να εκτοξευθεί στο 69,3% το 2080.
Με άλλα λόγια, η Ελλάδα οδεύει προς μια κοινωνία με λιγότερους ανθρώπους σε παραγωγική ηλικία και σαφώς μεγαλύτερο αριθμό ηλικιωμένων, μια εξέλιξη που αναμένεται να επηρεάσει καθοριστικά το οικονομικό και κοινωνικό μοντέλο της χώρας τις επόμενες δεκαετίες.
