Περίπου 250 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως ζουν με λεμφοίδημα, μια χρόνια κατάσταση που συχνά υποδιαγιγνώσκεται ή αγνοείται – ιδιαίτερα μεταξύ όσων έχουν επιβιώσει από καρκίνο. «Πολλοί ασθενείς εμφανίζουν τα πρώτα σημάδια μήνες ή ακόμα και χρόνια μετά τη θεραπεία», εξηγούν οι ειδικοί, «και τα συμπτώματα απορρίπτονται ως απλό πρήξιμο, με αποτέλεσμα καθυστερημένη διάγνωση και επιπλοκές που θα μπορούσαν να αποφευχθούν».
Τι είναι το λεμφοίδημα
Πρόκειται για χρόνια συσσώρευση λεμφικού υγρού στους ιστούς, που προκαλεί επίμονο πρήξιμο κυρίως στα χέρια, τα πόδια, το στήθος και την λεκάνη. Η κατάσταση εμφανίζεται όταν το λεμφικό σύστημα –το δίκτυο που απομακρύνει υγρά και υποστηρίζει το ανοσοποιητικό– δεν μπορεί να αποστραγγίσει σωστά το υγρό.
Κύρια χαρακτηριστικά του είναι:
Χρόνιο πρήξιμο σε άκρα ή περιοχές του σώματος
Αίσθημα βάρους ή σφίξιμο, περιορισμένη κινητικότητα
Επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις όπως κυτταρίτιδα
Σκληρύνσεις ή πάχυνση των ιστών (ίνωση)
Προοδευτική επιδείνωση αν αφεθεί χωρίς θεραπεία
Το λεμφοίδημα μπορεί να είναι πρωτοπαθές, λόγω αναπτυξιακών ανωμαλιών, ή δευτεροπαθές, συχνά ως αποτέλεσμα θεραπείας καρκίνου, χειρουργικών επεμβάσεων ή ακτινοθεραπείας.
Πώς η θεραπεία του καρκίνου προκαλεί λεμφοίδημα
Η χειρουργική αφαίρεση λεμφαδένων ή η ακτινοθεραπεία μπορεί να βλάψουν τα λεμφικά αγγεία, εμποδίζοντας την ομαλή ροή των υγρών. «Η πιο συχνή περίπτωση αφορά την αφαίρεση μασχαλιαίων λεμφαδένων κατά τη θεραπεία καρκίνου του μαστού», εξηγούν οι ειδικοί, «καθώς επηρεάζει τη ροή στο χέρι και στον άνω κορμό». Τα πρώτα σημάδια μπορεί να εμφανιστούν σταδιακά, μήνες ή χρόνια μετά την επέμβαση.
Γιατί ονομάζεται “κρυφή” παρενέργεια
Υποδιαγνωσμένο πρόβλημα: Παρά τη συχνότητά του, πολλά συστήματα υγείας δεν το παρακολουθούν συστηματικά μετά από θεραπεία καρκίνου.
Σταδιακή εμφάνιση: Τα πρώιμα συμπτώματα συχνά αγνοούνται.
Περιορισμένη πρόσβαση σε ειδικούς: Σε πολλές περιοχές δεν υπάρχουν θεραπευτές λεμφοιδήματος.
Σιωπηρή επιβάρυνση της ποιότητας ζωής: Πόνος, περιορισμένη κινητικότητα και λοιμώξεις επηρεάζουν καθημερινότητα και εργασία.
Χρόνια φύση: Το λεμφοίδημα δεν θεραπεύεται πλήρως, απαιτεί δια βίου διαχείριση.
Συμπτώματα που πρέπει να προσέξετε
Πρώιμα: Ήπιο πρήξιμο, αίσθημα βάρους ή σφιξίματος, μυρμήγκιασμα, περιορισμένη ευλυγισία
Προχωρημένα: Σημαντικό πρήξιμο, ίνωση, επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις, πόνος, μεγάλες αλλαγές στο μέγεθος του άκρου
Η έγκαιρη διάγνωση βελτιώνει δραματικά την πρόγνωση. Η διάγνωση γίνεται μέσω ιατρικού ιστορικού, κλινικής εξέτασης, μετρήσεων περιφέρειας, υπερήχου ή λεμφοσπινθηρογραφήματος.
Θεραπεία και διαχείριση
Το λεμφοίδημα δεν θεραπεύεται πλήρως, αλλά η συνεπής θεραπεία περιορίζει τα συμπτώματα:
Χειροκίνητη λεμφική παροχέτευση (μασάζ)
Θεραπεία συμπίεσης με ειδικά ρούχα ή επιδέσμους
Άσκηση και φυσικοθεραπεία για βελτίωση της ροής
Φροντίδα δέρματος και πρόληψη λοιμώξεων
Πρόληψη μετά από θεραπεία καρκίνου
Οι στρατηγικές επικεντρώνονται στην προστασία του προσβεβλημένου άκρου: αποφυγή τραυματισμών, διαχείριση βάρους, ήπια άσκηση, χρήση συμπιέσεων και πρόληψη λοιμώξεων. Η έγκαιρη εκπαίδευση αποτελεί τον ισχυρότερο παράγοντα προστασίας, αλλά πολλοί επιζώντες δεν λαμβάνουν ποτέ τις κατάλληλες οδηγίες.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ για όλους του εργαζόμενους ιδιωτικού τομέα - ΑΙΤΗΣΕΙΣ ΕΔΩ ΕΩΣ ΤΙΣ 12 ΤΟ ΜΕΣΗΜΕΡΙ
Alfavita Newsroom