Alfavita Newsroom Με την ένταση στη Μέση Ανατολή να κλιμακώνεται και τον κίνδυνο επέκτασης συγκρούσεων στην ανατολική Μεσόγειο να γίνεται όλο και πιο εμφανής, πολλοί αναρωτιούνται πώς θα προστατευθεί ο ελληνικός πληθυσμός σε περίπτωση πολέμου. Η ιστορία δίνει μια πρώτη εικόνα: το 1936, ο Ιωάννης Μεταξάς, βλέποντας τις σκοτεινές προοπτικές που προμήνυε ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, έδωσε εντολή για την κατασκευή καταφυγίων και χώρων προστασίας σε κάθε πολυκατοικία άνω των δύο ορόφων.
Το αποτέλεσμα ήταν η δημιουργία περίπου 12.000 καταφυγίων στην Αθήνα, εκ των οποίων τα 5.500 ανήκουν σε ιδιώτες και βρίσκονται κάτω από πολυκατοικίες, εργοστάσια και δημόσια κτίρια. Παρά τη κατάργηση του νόμου το 1956, αυτά τα καταφύγια παραμένουν διάσπαρτα κάτω από κεντρικούς δρόμους και λόφους της πρωτεύουσας.
Τα καταφύγια σήμερα
Σύμφωνα με στοιχεία που δόθηκαν τον Νοέμβριο του 2025 από τον υφυπουργό Προστασίας, Ιωάννη Λαμπρόπουλο, «κατά την τρέχουσα χρονική περίοδο, στο σύνολο των Περιφερειακών Ενοτήτων της χώρας, έχουν χαρακτηριστεί ως καταφύγια 2.892 χώροι, συνολικής χωρητικότητας 1.981.514 ατόμων (με δυνατότητα αύξησης αυτής κατά 30%)». Η ευθύνη για τη συντήρηση των καταφυγίων μοιράζεται μεταξύ των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των ιδιωτών ιδιοκτητών, οι οποίοι οφείλουν να διασφαλίζουν ότι οι χώροι μπορούν να τεθούν σε επιχειρησιακή ετοιμότητα εντός 24 ωρών.
Ιστορικά καταφύγια στο κέντρο της Αθήνας
Πολλά από τα ιστορικά καταφύγια έχουν αλλάξει χρήση ή παραμένουν σφραγισμένα. Για παράδειγμα, το υπόγειο του Μεγάρου της Βουλής μετατράπηκε σε πέντε επίπεδα πάρκινγκ το 2000, ενώ αντίθετα το καταφύγιο στον Λυκαβηττό, εκτείνεται σε βάθος 100 μέτρων μέσα στον βράχο και παραμένει πλήρως εξοπλισμένο με νερό και ηλεκτρικό.
Άλλα σημαντικά παραδείγματα περιλαμβάνουν το καταφύγιο κοντά στην εκκλησία των Αγίων Ισιδώρων, το οποίο διαθέτει δύο εισόδους, αίθουσες, τουαλέτες, λουτρά, διαδρόμους, πολυβολείο, δεξαμενές και τηλεφωνικό κέντρο. Το καταφύγιο του λόφου Αρδηττού, χωρητικότητας 1.300 ατόμων, είχε στρατιωτική χρήση και μετατράπηκε από τους Γερμανούς σε αποθήκη πυρομαχικών κατά τη διάρκεια της Κατοχής.
Στην Πανεπιστημίου, κάτω από το πολυκατάστημα Attica, βρίσκεται ένα άλλο ισχυρό καταφύγιο με τοίχους από μπετόν πάχους ενός μέτρου, ενώ καταφύγια εντοπίζονται επίσης σε κτίρια όπως η «Μεγάλη Βρετανία», η Εθνική Ασφαλιστική, η Τράπεζα της Ελλάδος και ο Άρειος Πάγος.
Καταφύγια σε προάστια και παραλιακές περιοχές
Στα νότια προάστια, στη Βούλα και τη Γλυφάδα, υπάρχουν διπλές κατασκευές με λιθοδομή και μπετόν, ορισμένες από την περίοδο της Κατοχής. Στη Ραφήνα, οι γερμανικές στοές του λόφου Παναγίτσας παραμένουν σε καλή κατάσταση, με υπόγειες στοές, αποθήκες, δεξαμενές και ανοικτές θέσεις πυροβόλων, περιβαλλόμενες από πευκόφυτο δάσος. Στον Πειραιά, τρία καταφύγια διασφαλίζουν προστασία, με εσωτερικές στοές, μεταλλικές πόρτες και παλιές εγκαταστάσεις ύδρευσης και ηλεκτροδότησης.
Τι δεν υπάρχει και η ετοιμότητα του συναγερμού
Παρά τον μεγάλο αριθμό αντιαεροπορικών χώρων, η Ελλάδα δεν διαθέτει δημόσια πυρηνικά καταφύγια, τα οποία απαιτούν ειδικές προδιαγραφές για παραμονή 15 ημερών. Ωστόσο, το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης παραμένει πλήρως λειτουργικό: περίπου 900 σειρήνες πολέμου (600 ηλεκτροκίνητες και 300 χειροκίνητες) δοκιμάζονται ετησίως κατά τη στρατιωτική άσκηση «Παρμενίων», διασφαλίζοντας ότι ο συναγερμός θα ακούγεται σε κάθε γωνιά της επικράτειας.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
