Το τηλέφωνο χτυπά και στην οθόνη εμφανίζεται ο αριθμός της τράπεζάς σας. Η φωνή στην άλλη άκρη της γραμμής είναι ήρεμη, επαγγελματική. Ο συνομιλητής συστήνεται ως υπάλληλος του τμήματος ασφαλείας και σας ενημερώνει για μια «ύποπτη συναλλαγή» που πρέπει να μπλοκαριστεί άμεσα.
Μέσα σε λίγα λεπτά, αν ακολουθήσετε τις οδηγίες του, ο τραπεζικός σας λογαριασμός μπορεί να έχει αδειάσει.
Πρόκειται για το λεγόμενο vishing (voice phishing), μία από τις πιο διαδεδομένες μορφές τηλεφωνικής απάτης των τελευταίων ετών. Σε αντίθεση με τα παραπλανητικά email ή SMS, εδώ το «όπλο» των δραστών είναι η ζωντανή συνομιλία και η ψυχολογική πίεση.
Το σενάριο της εξαπάτησης
Η μέθοδος στηρίζεται σε τρία βασικά στοιχεία:
- Επείγον: «Προσπαθούν να σας χρεώσουν 980 ευρώ από το εξωτερικό.»
- Φόβος: «Αν δεν το σταματήσουμε τώρα, η συναλλαγή θα ολοκληρωθεί.»
- Καθοδήγηση: «Θα σας βοηθήσω να την ακυρώσουμε.»
Ο απατεώνας συχνά γνωρίζει το όνομά σας ή άλλα βασικά στοιχεία, τα οποία μπορεί να έχουν διαρρεύσει από παλαιότερες παραβιάσεις δεδομένων. Στη συνέχεια σας ζητά να επιβεβαιώσετε στοιχεία όπως το username του e-banking, τον κωδικό πρόσβασης ή – το πιο κρίσιμο – τον κωδικό μίας χρήσης (OTP) που μόλις λάβατε στο κινητό σας.
Εκεί βρίσκεται η παγίδα: ο κωδικός αυτός δεν ακυρώνει συναλλαγή. Την εγκρίνει.
Σε πολλές περιπτώσεις χρησιμοποιείται τεχνική παραποίησης αριθμού (spoofing). Έτσι, στην οθόνη σας εμφανίζεται ο επίσημος αριθμός της τράπεζας, ενώ στην πραγματικότητα η κλήση προέρχεται από σύστημα των απατεώνων. Το στοιχείο αυτό δημιουργεί ψευδή αίσθηση ασφάλειας.
Τι δεν θα σας ζητήσει ποτέ η τράπεζα
Καμία τράπεζα δεν ζητά τηλεφωνικά:
- τον πλήρη κωδικό e-banking
- το PIN της κάρτας σας
- κωδικό επιβεβαίωσης συναλλαγής (OTP)
- μεταφορά χρημάτων σε «ασφαλή» λογαριασμό
Η φράση «μεταφέρετε προσωρινά τα χρήματα για προστασία» είναι σαφές καμπανάκι κινδύνου.
Τι να κάνετε αν δεχτείτε τέτοια κλήση
- Κλείστε αμέσως το τηλέφωνο.
- Μην απαντήσετε σε επαναλαμβανόμενη κλήση.
- Καλέστε εσείς την τράπεζά σας στον επίσημο αριθμό που αναγράφεται στην κάρτα ή στην ιστοσελίδα της.
- Ελέγξτε άμεσα τις κινήσεις του λογαριασμού σας.
Αν έχετε ήδη δώσει στοιχεία:
επικοινωνήστε αμέσως με την τράπεζα, αλλάξτε κωδικούς και μπλοκάρετε τις κάρτες σας. Ο χρόνος είναι καθοριστικός.
Η συγκεκριμένη απάτη δεν βασίζεται σε περίπλοκο «χακάρισμα». Βασίζεται στον πανικό. Όταν κάποιος πιστεύει ότι τα χρήματά του κινδυνεύουν, η λογική υποχωρεί και η ανάγκη για άμεση δράση υπερισχύει. Αυτό ακριβώς εκμεταλλεύονται οι επιτήδειοι.
