Ένα από τα πιο εμβληματικά μνημεία της αρχαιότητας, ο Φάρος της Αλεξάνδρειας, επανέρχεται στο φως έπειτα από αιώνες σιωπής. Αρχαιολόγοι στην Αίγυπτο ανέσυραν από τον βυθό του ανατολικού λιμανιού της Αλεξάνδρεια 22 τεράστιους λίθους, ορισμένοι βάρους έως και 80 τόνων, που συνδέονται άμεσα με το θρυλικό οικοδόμημα.
Η επιχείρηση χαρακτηρίζεται ορόσημο για την υποβρύχια αρχαιολογία της περιοχής, καθώς τα ευρήματα προσφέρουν απτές αποδείξεις για τη δομή και την αρχιτεκτονική πολυπλοκότητα του μνημείου, το οποίο επί αιώνες ήταν γνωστό κυρίως μέσα από ιστορικές πηγές και περιγραφές.
Αρχιτεκτονικά στοιχεία που αλλάζουν όσα γνωρίζαμε
Μεταξύ των λίθων που ανασύρθηκαν περιλαμβάνονται υπέρθυρα, κατώφλια, βάσεις θυρών και μεγάλες πλάκες δαπέδου. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει μια άγνωστη έως σήμερα κατασκευή τύπου πυλώνα με αιγυπτιακής τεχνοτροπίας είσοδο. Το στοιχείο αυτό ενισχύει την άποψη ότι ο Φάρος δεν ήταν ένα απλό ελληνιστικό οικοδόμημα, αλλά ένα σύνθετο έργο που συνδύαζε ελληνικές και αιγυπτιακές αρχιτεκτονικές επιρροές.
Το διεθνές πρόγραμμα Pharos
Επικεφαλής της αποστολής είναι η αρχαιολόγος Isabelle Hairy, στο πλαίσιο του διεθνούς προγράμματος Pharos Project. Στόχος του προγράμματος είναι η δημιουργία ενός πλήρους «ψηφιακού διδύμου» του Φάρου, μέσω τρισδιάστατης σάρωσης και φωτογραμμετρίας.
Οι λίθοι που ανελκύστηκαν θα αναλυθούν λεπτομερώς, ώστε οι επιστήμονες να κατανοήσουν τις τεχνικές κατασκευής και να προτείνουν τεκμηριωμένες ανασυνθέσεις της αρχικής μορφής του μνημείου, χωρίς να αλλοιωθούν τα αυθεντικά υλικά.
Ένα θαύμα της ελληνιστικής εποχής
Ο Φάρος κατασκευάστηκε στις αρχές του 3ου αιώνα π.Χ., επί βασιλείας Πτολεμαίος Β΄ Φιλάδελφος, και εκτιμάται ότι ξεπερνούσε τα 100 μέτρα ύψος, αποτελώντας ένα από τα ψηλότερα ανθρώπινα κατασκευάσματα της εποχής του. Για σχεδόν 1.600 χρόνια άντεξε σεισμούς και φυσικές καταπονήσεις, μέχρι που καταστράφηκε οριστικά στις αρχές του 14ου αιώνα μ.Χ.
Τα οικοδομικά του υλικά κατέληξαν στον βυθό και αργότερα επαναχρησιμοποιήθηκαν, τον 15ο αιώνα, για την ανέγερση του Φρούριο Καϊτμπάι, το οποίο δεσπόζει μέχρι σήμερα στο ίδιο σημείο.
Από τον βυθό στην ψηφιακή αναγέννηση
Η βυθισμένη αρχαιολογική ζώνη καλύπτει περίπου 13.000 τετραγωνικά μέτρα και περιλαμβάνει πάνω από 3.000 στοιχεία: αρχιτεκτονικούς λίθους, αγάλματα, σφίγγες και μεταλλικά εξαρτήματα από χαλκό, σίδηρο και μόλυβδο. Οι συστηματικές έρευνες ξεκίνησαν το 1994 και συνεχίζονται αδιάκοπα, δημιουργώντας μια από τις πιο λεπτομερείς βάσεις δεδομένων υποβρύχιων αρχαιοτήτων παγκοσμίως.
Σήμερα, χάρη στη σύγχρονη τεχνολογία, οι επιστήμονες μπορούν όχι μόνο να μελετούν τα ερείπια, αλλά και να «ανασυνθέτουν» ψηφιακά το μνημείο. Το συμπέρασμα που κερδίζει έδαφος είναι σαφές: ο Φάρος της Αλεξάνδρειας δεν ήταν απλώς ένας θρύλος της αρχαιότητας, αλλά ένα πραγματικό τεχνολογικό και ιδεολογικό επίτευγμα, αντάξιο της φήμης του ως ένα από τα μεγαλύτερα θαύματα του αρχαίου κόσμου.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
Alfavita Newsroom