Η ονοματοδοσία των δρόμων στη χώρα δεν ακολουθεί έναν αυστηρό, ενιαίο σχεδιασμό. Αντίθετα, διαμορφώθηκε μέσα από την ιστορική πορεία των πόλεων, τις κοινωνικές συνθήκες κάθε εποχής και τις ανάγκες των τοπικών κοινοτήτων. Έτσι, τα ονόματα δεν λειτουργούν μόνο ως μέσο προσανατολισμού, αλλά και ως καθρέφτης της αστικής ανάπτυξης και της συλλογικής μνήμης.
Η ευθύνη ανήκει κυρίως στους δήμους
Τον βασικό λόγο για το πώς θα ονομαστεί ή θα μετονομαστεί ένας δρόμος έχουν οι δήμοι. Οι αποφάσεις λαμβάνονται από τα Δημοτικά Συμβούλια, συνήθως έπειτα από προτάσεις αρμόδιων υπηρεσιών ή ειδικών επιτροπών. Πριν τεθούν σε εφαρμογή, ελέγχονται ως προς τη νομιμότητά τους από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση.
Η παρέμβαση του κράτους περιορίζεται κυρίως σε μεγάλες αρτηρίες ή σε δρόμους με έντονο ιστορικό και εθνικό χαρακτήρα. Στην καθημερινότητα των πόλεων, πάντως, η διαδικασία παραμένει υπόθεση της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Γιατί δημιουργούνται θεματικές γειτονιές
Ιδιαίτερα στις επεκτάσεις των πόλεων μετά τη δεκαετία του 1950, εμφανίστηκε η τάση να δίνονται στους δρόμους ονόματα με κοινό θέμα. Σε πολλές περιοχές συναντά κανείς συνεχόμενες οδούς με ονομασίες από νησιά, βουνά, αγωνιστές ή ανθρώπους των γραμμάτων.
Η πρακτική αυτή είχε κυρίως πρακτικό χαρακτήρα: βοηθούσε στον προσανατολισμό, απέτρεπε τις διπλοεγγραφές και διευκόλυνε τις γρήγορες αποφάσεις σε περιοχές που σχεδιάζονταν μαζικά. Επιπλέον, τα θέματα που επιλέγονταν θεωρούνταν ασφαλή και ευρέως αποδεκτά, χωρίς έντονες πολιτικές προεκτάσεις.
Όταν η συνοχή χάνεται
Με την πάροδο του χρόνου και τη συνεχή επέκταση των πόλεων, τα αρχικά θεματικά μοτίβα συχνά εξαντλήθηκαν. Έτσι προέκυψαν γειτονιές όπου διαφορετικές κατηγορίες ονομάτων συνυπάρχουν χωρίς εμφανή σύνδεση. Αυτό δεν είναι απαραίτητα αποτέλεσμα κακού σχεδιασμού, αλλά μάλλον συνέπεια της σταδιακής ένταξης νέων δρόμων και της ανάγκης για άμεση ονοματοδοσία.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι δρόμοι, κυρίως σε παλαιότερες ή πιο απομακρυσμένες περιοχές, που φέρουν ονόματα άγνωστα στο ευρύ κοινό. Συχνά πρόκειται για πρώτους κατοίκους, ιδιοκτήτες γης, δωρητές οικοπέδων ή πρόσωπα που συνέβαλαν καθοριστικά στη διαμόρφωση της περιοχής.
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι δρόμοι αυτοί υπήρχαν πριν ενταχθούν επίσημα στο σχέδιο πόλης και είχαν ήδη αποκτήσει ανεπίσημα την ονομασία τους. Όταν ήρθε η ώρα της καταγραφής, το όνομα απλώς διατηρήθηκε.
Η τοπική ιστορία πίσω από κάθε πινακίδα
Σπάνια συνοδεύονται οι ονομασίες αυτές από επεξηγηματικές πληροφορίες. Η γνώση για το ποιος ήταν ο άνθρωπος πίσω από το όνομα μεταφέρεται κυρίως προφορικά από γενιά σε γενιά. Παρά τη μικρή αναγνωρισιμότητά τους, τέτοιες ονομασίες αλλάζουν δύσκολα, καθώς είναι στενά δεμένες με την ταυτότητα της γειτονιάς.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις