Το προσδόκιμο ζωής στην Ευρώπη συνεχίζει να αυξάνεται, αλλά όχι με τον ίδιο ρυθμό παντού. Τα τελευταία χρόνια διαμορφώνεται μια σαφής γεωγραφική ανισότητα: ορισμένες περιοχές καταγράφουν σταθερή βελτίωση στη μακροζωία, ενώ άλλες δείχνουν σημάδια στασιμότητας ή και υποχώρησης. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η καμπή αυτή δεν είναι τυχαία και συνδέεται άμεσα με μια ηλικία-ορόσημο: τα 55 έτη.
Μεγάλη διακρατική μελέτη, με τη συμμετοχή ερευνητικών φορέων από τη Γαλλία και τη Γερμανία, αποτυπώνει μια Ευρώπη «δύο ταχυτήτων» από τις αρχές της δεκαετίας του 2010. Η Ισπανία, ο βορράς της Ιταλίας, η Ελβετία και η μητροπολιτική περιοχή του Παρισιού εξακολουθούν να κερδίζουν μήνες ζωής, σε αντίθεση με άλλες ζώνες όπου η θετική πορεία έχει επιβραδυνθεί. Οι διαφορές αυτές φαίνεται να αντανακλούν όχι μόνο το επίπεδο των συστημάτων υγείας, αλλά και ευρύτερες κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες.
Ο «λογαριασμός» της μέσης ηλικίας
Ο κοινωνιολόγος και ειδικός στη γήρανση Serge Guérin περιγράφει τη μέση ηλικία με μια φράση που συνοψίζει τη σύγχρονη επιστημονική προσέγγιση: «Στα 55 μας έρχεται ο λογαριασμός». Όπως εξηγεί, η περίοδος από τα 55 έως τα 74 χρόνια αποτελεί το σημείο όπου το σώμα αρχίζει να αποτυπώνει με σαφήνεια το σύνολο των επιλογών ζωής. Συνήθειες όπως η κακή διατροφή, η έλλειψη άσκησης, το κάπνισμα και το χρόνιο στρες, που σε νεαρότερες ηλικίες συχνά δεν έχουν άμεσες συνέπειες, αποκτούν πλέον καθοριστικό ρόλο.
Ωστόσο, η βιολογία δεν είναι ο μόνος παράγοντας. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην ποιότητα των κοινωνικών δεσμών και στο αίσθημα ασφάλειας και συμμετοχής στην κοινότητα. Η κοινωνική απομόνωση λειτουργεί σωρευτικά με τους βιολογικούς κινδύνους, επιταχύνοντας τη φθορά της υγείας. Αντίθετα, οι κοινωνίες που προσφέρουν σταθερότητα, συνοχή και προοπτική φαίνεται να ευνοούν όχι μόνο τη μεγαλύτερη διάρκεια ζωής, αλλά και την καλύτερη ποιότητά της.
Το μήνυμα των ειδικών είναι σαφές αλλά όχι μοιρολατρικό. Το παράθυρο της πρόληψης παραμένει ανοιχτό, ακόμη και μετά τη μέση ηλικία. Μικρές, σταθερές αλλαγές στην καθημερινότητα —από την τακτική σωματική δραστηριότητα και την ισορροπημένη διατροφή έως τη συνειδητή επένδυση στις ανθρώπινες σχέσεις— μπορούν να μεταφραστούν σε ουσιαστικά χρόνια ζωής. Σε μια Ευρώπη δύο ταχυτήτων, η μακροζωία αποδεικνύεται τελικά αποτέλεσμα όχι μόνο γονιδίων, αλλά και επιλογών.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Ιδιωτικά σχολεία: Γείτονας, Ιόνιος και Εράσμειος σε επαφές με μεγάλα funds
Έρχονται πρόστιμα μέχρι και 1.000 ευρώ σε χιλιάδες κατόχους οχημάτων
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
Alfavita Newsroom