Από την αρχαία φαρμακολογία στα σύγχρονα αποστάγματα
Όπως τόνισε, για πολλούς αιώνες τα φυτικά αποστάγματα αποτελούσαν βασικό εργαλείο φροντίδας της υγείας. Τα οργανωμένα φάρμακα, με τη μορφή που γνωρίζουμε σήμερα, έγιναν ευρέως διαθέσιμα μόλις τις τελευταίες δεκαετίες. Πριν από αυτό, οι φαρμακοποιοί και οι θεραπευτές παρασκεύαζαν σκευάσματα από φυτά, αλκοόλη, έλαια ή νερό.
Οι πρώτες συστηματικές αναφορές σε τέτοιες πρακτικές βρίσκονται στον Διοσκουρίδη, τον 1ο αιώνα μ.Χ., έναν από τους σημαντικότερους φαρμακολόγους της ιστορίας. Στο έργο του "Περὶ ὕλης ἰατρικῆς", που θεωρείται θεμέλιο της φαρμακολογίας, καταγράφει τη χρήση φυτικών εκχυλισμάτων σε οινόπνευμα, κρασί και λάδι για την αντιμετώπιση παθήσεων. Οι λεγόμενοι "φαρμακευτικοί οίνοι", πρόδρομοι των αποσταγμάτων, χρησιμοποιήθηκαν επί αιώνες ως θεραπευτικά μέσα.
Τα αποστάγματα με τη σημερινή τους έννοια αναπτύχθηκαν αργότερα, κυρίως στον αραβικό κόσμο του 7ου και 8ου αιώνα, και προορίζονταν για ποικίλες θεραπευτικές χρήσεις, πάντα με βάση φυτικά συστατικά.
Υπάρχουν πραγματικά θεραπευτικά στοιχεία;
Σύμφωνα με τον κ. Κουρέτα, δεν είναι ευρέως γνωστό ότι ποτά όπως το ούζο ή το τσίπουρο με γλυκάνισο περιέχουν ουσίες με φαρμακευτικό ενδιαφέρον. Ο αστεροειδής γλυκάνισος, για παράδειγμα, αποτελεί βασική πηγή σικιμικού οξέος, πρόδρομης ένωσης για τη σύνθεση του αντιγριπικού φαρμάκου Tamiflu.
Η επιστημονική βιβλιογραφία αναγνωρίζει ήπιες ευεργετικές δράσεις, υπό μία αυστηρή προϋπόθεση: κατανάλωση με μέτρο. Σε καμία περίπτωση τα αποστάγματα δεν μπορούν να αντικαταστήσουν φαρμακευτική αγωγή, ούτε να θεωρηθούν θεραπεία από μόνα τους.
Η κοινωνική διάσταση των αποσταγμάτων
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στον πολιτιστικό ρόλο των αποσταγμάτων. Σε πολλές κοινωνίες, από την Ελλάδα έως την Ιαπωνία, τα ποτά αυτά συνδέονται με συγκεκριμένες κοινωνικές συνήθειες: μικρές ποσότητες, αργό ρυθμό κατανάλωσης, συνοδεία μεζέδων και παρέα.
Το τσίπουρο δεν πίνεται βιαστικά, αλλά σιγοδοκιμάζεται, αφήνοντας χώρο για συζήτηση και κοινωνικοποίηση. Αυτή η σχέση με τον χρόνο, την παρέα και το φαγητό αποτελεί μέρος μιας συνολικότερης στάσης ζωής, που στον Νότο έχει ιδιαίτερη αξία και πολιτισμικό βάθος.
Τελικά, πόσο ωφέλιμα είναι;
Η επιστήμη και η παράδοση συμφωνούν σε ορισμένα βασικά σημεία:
Ήπιες φυτικές δράσεις: Ο γλυκάνισος και άλλα βότανα μπορεί να υποστηρίζουν τη χώνευση και να έχουν ελαφρά αντιφλεγμονώδη επίδραση.
Ψυχική ευεξία: Η κατανάλωση σε κοινωνικό πλαίσιο συμβάλλει στη χαλάρωση και στη συναισθηματική ισορροπία.
Παραδοσιακές πρακτικές: Εντριβές, ανακούφιση από πονόδοντο ή κρυολογήματα δείχνουν πώς αξιοποιήθηκαν ιστορικά τα αποστάγματα.
Απαραίτητο το μέτρο: Τα όποια οφέλη εμφανίζονται μόνο με υπεύθυνη κατανάλωση.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
