Alfavita Newsroom Όταν εμφανίζεται μια αναπνευστική λοίμωξη, το σώμα μας συχνά αντιδρά αυξάνοντας την παραγωγή φλεμάτων. Η υφή τους μπορεί να γίνει πιο παχύρρευστη και το χρώμα τους να αλλάξει — από διαυγές ή λευκό, σε κίτρινο, πράσινο, καφέ ή ακόμη και μαύρο. Το ερώτημα είναι τι σημαίνουν αυτές οι αλλαγές και πότε πρέπει να μας ανησυχήσουν.
Τα φλέματα, γνωστά και ως βλέννα ή πτύελα, δεν είναι από μόνα τους παθολογικά. Ο οργανισμός τα παράγει καθημερινά για να προστατεύει το αναπνευστικό σύστημα, παγιδεύοντας μικρόβια, αλλεργιογόνα και σωματίδια σκόνης. Παράγονται στη μύτη, τα ιγμόρεια, τον λαιμό, τους βρόγχους και τους πνεύμονες και περιέχουν ουσίες που ενισχύουν την άμυνα του ανοσοποιητικού.
Γιατί αυξάνονται τα φλέματα όταν αρρωσταίνουμε
Όταν ένας ιός ή βακτήριο εισβάλλει στον οργανισμό, τα κύτταρα του αναπνευστικού αυξάνουν σκόπιμα την παραγωγή βλέννας ως αμυντικό μηχανισμό. Παράλληλα, η φλεγμονή οδηγεί σε συσσώρευση πιο πυκνών εκκρίσεων. Έτσι εξηγούνται:
η βουλωμένη μύτη στο κρυολόγημα
τα φλέματα στο στήθος σε λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού
ο συχνός βήχας ή το φύσημα της μύτης
Παρόμοια εικόνα παρατηρείται και στις αλλεργίες, όταν το ανοσοποιητικό αντιδρά υπερβολικά σε αβλαβείς ουσίες.
Γιατί αλλάζει η υφή
Σε φυσιολογικές συνθήκες η βλέννα αποτελείται κυρίως από νερό. Κατά τη διάρκεια λοίμωξης, αυξάνεται η παραγωγή πρωτεϊνών και ανοσοκυττάρων, γεγονός που την κάνει πιο κολλώδη και παχύρρευστη, προκαλώντας δυσφορία, «βαρύ κεφάλι» ή οπισθορρινική καταρροή.
Τι δείχνει το χρώμα των φλεμάτων
Διαυγή ή λευκά: συνήθως φυσιολογικά ή ένδειξη αρχόμενης λοίμωξης ή αλλεργίας
Κίτρινα ή πράσινα: συχνά εμφανίζονται σε πιο προχωρημένα στάδια λοίμωξης· το χρώμα προέρχεται από ένζυμα των κυττάρων του ανοσοποιητικού
Καφέ ή κοκκινωπά: μπορεί να υποδηλώνουν παρουσία αίματος από ερεθισμό του βλεννογόνου
Μαύρα: σπάνια και ανησυχητικά, ενδέχεται να σχετίζονται με μυκητιασικές λοιμώξεις ή έντονη έκθεση σε καπνό και ρύπους
Η παρουσία αίματος στα φλέματα, ειδικά κατά τον βήχα, απαιτεί άμεση ιατρική αξιολόγηση, όπως τονίζει η Lynn Nazareth, ερευνήτρια στον αυστραλιανό οργανισμό CSIRO, σε άρθρο της στο The Conversation.
Χρειάζονται πάντα αντιβιοτικά;
Όχι. Το χρώμα των φλεμάτων δεν αρκεί για να καθορίσει αν μια λοίμωξη είναι βακτηριακή ή ιογενής. Πολλές ιογενείς λοιμώξεις προκαλούν επίσης κίτρινα ή πράσινα φλέματα, χωρίς τα αντιβιοτικά να έχουν οποιαδήποτε δράση. Ο γιατρός αξιολογεί συνολικά:
τη διάρκεια των συμπτωμάτων
την ποσότητα και την υφή της βλέννας
την παρουσία πυρετού, δύσπνοιας ή έντονης κόπωσης
Πότε πρέπει να επισκεφθείτε γιατρό
Απευθυνθείτε σε επαγγελματία υγείας αν:
τα φλέματα επιμένουν πάνω από 1–2 εβδομάδες
συνοδεύονται από πυρετό, έντονη κόπωση ή απώλεια όρεξης
περιέχουν αίμα ή έχουν μαύρο χρώμα
τα συμπτώματα επιδεινώνονται αντί να βελτιώνονται
Η καλή ενυδάτωση και τα αποσυμφορητικά μπορούν να ανακουφίσουν προσωρινά, αλλά δεν αντικαθιστούν τη σωστή διάγνωση. Τα φλέματα μπορεί να είναι ενοχλητικά, όμως συχνά αποτελούν ένα χρήσιμο μήνυμα του οργανισμού. Το ζητούμενο είναι η σωστή παρατήρηση — ούτε πανικός, ούτε αδιαφορία.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Τι σημαίνει η λέξη «φανφάρα» και από πού προέρχεται
Εκπαιδευτικοί: Πότε θα πιστωθεί στο λογαριασμό τους η μισθοδοσία
Μειώσεις στη στρατιωτική θητεία: Πόσους μήνες θα υπηρετούν οι φαντάροι με τον νέο νόμο
