Παρά την πρόσφατη επιτυχία της Ελληνική Ένωση Τραπεζών να περιορίσει σχεδόν στο μηδέν την απάτη μέσω Caller ID Spoofing, οι κυβερνοεγκληματίες δεν άργησαν να αλλάξουν τακτική. Όπως επισημαίνουν ειδικοί στον χώρο της κυβερνοασφάλειας, οι τραπεζικές απάτες εξελίσσονται διαρκώς, θυμίζοντας τη Λερναία Ύδρα: κόβεις ένα κεφάλι και ξεφυτρώνουν δύο καινούργια.
Στα τέλη του 2024, στην Ελλάδα καταγράφονταν κατά μέσο όρο τέσσερις παραπλανητικές κλήσεις ανά άτομο κάθε μήνα, ενώ σε χώρες όπως η Γαλλία και η Ισπανία ο αριθμός έφτανε τις 15. Η φραγή εισερχόμενων κλήσεων από το εξωτερικό για τραπεζικούς αριθμούς έδωσε ανάσα, όμως πλέον το επίκεντρο μετατοπίζεται στις απάτες με deepfake και κλωνοποίηση φωνής.
Από τις ψεύτικες κλήσεις στα deepfakes
«Οι επιτιθέμενοι είναι πάντα ένα βήμα μπροστά», εξηγεί ο Χρήστος Ξενάκης, καθηγητής Κυβερνοασφάλειας στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Η νέα γενιά απατών αξιοποιεί εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης, δημιουργώντας πλαστές φωνές και βίντεο που μιμούνται συγγενείς, συνεργάτες ή ανώτερα στελέχη εταιρειών.
Η Αλεξία Κωνσταντινίδη, αντιπρόεδρος Κυβερνοασφάλειας στην Kroll, περιγράφει πώς με μόλις λίγα λεπτά ηχητικού υλικού μπορεί να δημιουργηθεί πιστό αντίγραφο φωνής. Το αποτέλεσμα; Ηχητικά μηνύματα ή σύντομες κλήσεις που ζητούν άμεση αποστολή χρημάτων, εκμεταλλευόμενες το σοκ και το συναίσθημα.
Πραγματικά περιστατικά με μεγάλες απώλειες
Στην Ελλάδα έχουν ήδη καταγραφεί περιπτώσεις όπου επιχειρηματίες και στελέχη πολυεθνικών εξαπατήθηκαν μέσω deepfake βίντεο, χάνοντας εκατοντάδες χιλιάδες ή και εκατομμύρια ευρώ. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι ζημιές ήταν τόσο μεγάλες που οδήγησαν ακόμη και σε λουκέτα επιχειρήσεων.
Το πιο ανησυχητικό; Σύμφωνα με τους ειδικούς, τα χρήματα σπάνια επιστρέφονται, ενώ η ανωνυμία των δραστών και τα κενά στη διεθνή συνεργασία ενισχύουν το αίσθημα ατιμωρησίας.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως δίκοπο μαχαίρι
Η ΤΝ αποτελεί ταυτόχρονα όπλο άμυνας και επίθεσης. Από τη μία, βοηθά τράπεζες και οργανισμούς να ανιχνεύουν απάτες. Από την άλλη, δίνει στους απατεώνες πρωτοφανείς δυνατότητες παραπλάνησης. «Όσο περισσότερα δεδομένα δίνουμε σε ψηφιακές πλατφόρμες, τόσο αυξάνεται η επιφάνεια κινδύνου», προειδοποιεί ο κ. Ξενάκης.
