Η ευρωπαϊκή υπόσχεση για την τροφή μας
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επενδύσει εδώ και χρόνια σε ένα ισχυρό αφήγημα γύρω από την ποιότητα και την ασφάλεια των τροφίμων. Η στρατηγική "Από το Αγρόκτημα στο Πιρούνι" αποτελεί τη δέσμευση ότι τα τρόφιμα που φτάνουν στο τραπέζι των Ευρωπαίων πολιτών είναι ασφαλή, θρεπτικά και παράγονται με σεβασμό στο περιβάλλον, την καλή διαβίωση των ζώων και τον ίδιο τον αγρότη.
Αυτή η φιλοσοφία βασίζεται σε αυστηρούς κανόνες για τη χρήση φυτοφαρμάκων, στη διαφάνεια μέσω πιστοποιήσεων όπως ΠΟΠ και ΠΓΕ, αλλά και σε φιλόδοξους στόχους βιωσιμότητας που απορρέουν από την Πράσινη Συμφωνία. Πρόκειται για τον πυρήνα της λεγόμενης "ευρωπαϊκής διατροφικής ταυτότητας", όπου η τροφή δεν αντιμετωπίζεται ως απλό εμπόρευμα, αλλά ως αποτέλεσμα υπεύθυνης παραγωγής.
Όταν η ηθική συγκρούεται με τη γεωπολιτική
Στην πράξη, όμως, αυτή η ηθική βάση δοκιμάζεται έντονα από τις γεωπολιτικές επιλογές της Ένωσης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η εμπορική συμφωνία ΕΕ–Mercosur. Την ώρα που οι Ευρωπαίοι αγρότες καλούνται να τηρούν αυστηρότατα περιβαλλοντικά πρότυπα, η ευρωπαϊκή αγορά ανοίγει σε προϊόντα χωρών όπου καταγράφεται αποψίλωση δασών, χρήση απαγορευμένων φυτοφαρμάκων και χαμηλότερα στάνταρ ευζωίας των ζώων.
Έτσι δημιουργείται μια εμφανής αντίφαση: η Ευρώπη επιδιώκει καθαρή παραγωγή εντός των συνόρων της, αλλά εισάγει τρόφιμα που παράγονται με πρακτικές τις οποίες η ίδια απορρίπτει. Ο αγροδιατροφικός τομέας μετατρέπεται σε διαπραγματευτικό εργαλείο για την ενίσχυση της γεωπολιτικής επιρροής και την προώθηση βιομηχανικών συμφερόντων, υπονομεύοντας την ίδια τη φιλοσοφία που διακηρύσσει.
Τι σημαίνει αυτό για τον καταναλωτή
Οι συνέπειες αυτής της σύγκρουσης είναι άμεσες. Ο Ευρωπαίος καταναλωτής καλείται να πληρώσει ακριβότερα για προϊόντα που τηρούν υψηλά πρότυπα, ενώ δίπλα τους εμφανίζονται φθηνότερες εισαγόμενες επιλογές αμφίβολης ποιότητας και ηθικής. Το αποτέλεσμα είναι η διάβρωση της εμπιστοσύνης προς τις ετικέτες και τους θεσμούς, αλλά και η δημιουργία ενός συστήματος "δύο ταχυτήτων": ποιοτικά και βιώσιμα τρόφιμα για όσους αντέχουν οικονομικά και μαζικά, φθηνά προϊόντα για τους υπόλοιπους.
Η ελληνική διάσταση του προβλήματος
Για την Ελλάδα, το ζήτημα είναι ακόμη πιο σύνθετο. Η πίεση από φθηνές απομιμήσεις απειλεί εμβληματικά προϊόντα όπως η φέτα ΠΟΠ, το ελαιόλαδο και το μέλι, που αποτελούν κομμάτι της πολιτισμικής ταυτότητας της χώρας. Παράλληλα, οι λεγόμενες "ελληνοποιήσεις", προϊόντα που συσκευάζονται στην Ελλάδα αλλά παράγονται αλλού, παραπλανούν τον καταναλωτή και πλήττουν την έννοια της διαφάνειας.
Με δεδομένη τη χαμηλότερη αγοραστική δύναμη, ο Έλληνας καταναλωτής βρίσκεται συχνά μπροστά σε ένα σκληρό δίλημμα: να στηρίξει τον ντόπιο παραγωγό ή να επιλέξει το φθηνότερο προϊόν για λόγους επιβίωσης. Έτσι, η ηθική επιλογή συγκρούεται καθημερινά με την οικονομική πραγματικότητα.
Προς μια νέα συμφωνία αξιών
Η αντίφαση ανάμεσα στις διακηρυγμένες αξίες της Ευρώπης και τις εμπορικές της πρακτικές έχει φτάσει σε κρίσιμο σημείο. Δεν μπορεί να υπάρξει πράσινη και ηθική Ευρώπη όταν το περιβαλλοντικό κόστος μεταφέρεται εκτός συνόρων και οι ίδιοι οι αγρότες της υπονομεύονται. Η τροφή αφορά την υγεία, τον πολιτισμό και το περιβάλλον μας· δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απλό πιόνι στη γεωπολιτική σκακιέρα.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Αλλάζουν όλα στους μισθούς λόγω ΑΜΚΑ: Ποιες ηλικίες θα δουν αυξήσεις
«Έβλεπα τον γιο μου να καταρρέει και δεν ήξερα το γιατί»: Η μάχη μιας εκπαιδευτικού με τη δυσλεξία
Πώς τα χρήματά σας «φεύγουν» αθόρυβα από τον τραπεζικό σας λογαριασμό
Σπίτι με 50 ευρώ το μήνα για δημόσιους υπαλλήλους: Το νέο πρόγραμμα που αλλάζει τα δεδομένα
