Μαρία Δούση Ύστερα από σχεδόν τρεις δεκαετίες αναμονής, η Ευρώπη ετοιμάζεται να ζήσει ξανά ένα από τα πιο εντυπωσιακά φαινόμενα του ουρανού: μια ολική έκλειψη Ηλίου. Τον Αύγουστο του 2026, η Σελήνη θα ευθυγραμμιστεί ιδανικά με τη Γη και τον Ήλιο, βυθίζοντας για λίγα λεπτά στο σκοτάδι περιοχές της ηπείρου – με την Ισπανία να βρίσκεται στο επίκεντρο της εμπειρίας.
Η τελευταία φορά που η ηπειρωτική Ευρώπη έγινε μάρτυρας ολικής έκλειψης ήταν το καλοκαίρι του 1999. Τότε, το φαινόμενο είχε καθηλώσει εκατομμύρια παρατηρητές. Το 2026, το ουράνιο αυτό «ταξίδι» θα ξεκινήσει από τη βόρεια Ρωσία, θα διασχίσει τον Αρκτικό Ωκεανό και την ανατολική Γροιλανδία, θα κορυφωθεί κοντά στην Ισλανδία και θα καταλήξει στη βόρεια Ισπανία, λίγο πριν δύσει ο Ήλιος.
Σε ισπανικές πόλεις, η πλήρης κάλυψη του ηλιακού δίσκου θα διαρκέσει έως και 1 λεπτό και 50 δευτερόλεπτα. Σε άλλες περιοχές της Ευρώπης, της δυτικής Αφρικής και της Βόρειας Αμερικής, το φαινόμενο θα εμφανιστεί ως μερική έκλειψη. Στην Ελλάδα, μόνο ορισμένες βορειοδυτικές περιοχές θα βρεθούν οριακά στη ζώνη της μερικής έκλειψης, με τόσο μικρό ποσοστό κάλυψης που ουσιαστικά δεν θα γίνεται αντιληπτό με γυμνό μάτι.
Πρόκειται για ιστορικό γεγονός και για την Ισπανία, η οποία δεν έχει δει ολική έκλειψη από το 1905, αλλά και για την Ισλανδία, όπου το φαινόμενο είχε να εμφανιστεί από το 1954. Και η συνέχεια δεν θα αργήσει: στις 2 Αυγούστου 2027, νέα ολική έκλειψη θα διασχίσει τη νότια Ευρώπη και τη Βόρεια Αφρική, δίνοντας αυτή τη φορά και στη νότια Ελλάδα τη δυνατότητα να παρακολουθήσει μια εντυπωσιακή μερική έκλειψη.
Πολύτιμο «παράθυρο» για την επιστήμη
Πέρα από το θέαμα, οι ολικές εκλείψεις αποτελούν πολύτιμο εργαλείο για την επιστημονική έρευνα. Όπως επισημαίνουν αστροφυσικοί, κατά τη διάρκεια της ολικότητας αποκαλύπτεται η εξωτερική ατμόσφαιρα του Ήλιου – η ηλιακή κορώνα. Η μελέτη της προσφέρει κρίσιμες πληροφορίες για τη σύστασή της και τις διεργασίες που εξελίσσονται σε αυτή, οι οποίες σχετίζονται άμεσα με την ηλιακή δραστηριότητα και τον διαστημικό καιρό.
Δεν είναι τυχαίο ότι επαγγελματίες και ερασιτέχνες αστρονόμοι από την Ελλάδα οργανώνουν ήδη ταξίδια προς την Ισπανία, ώστε να παρατηρήσουν το φαινόμενο από τη ζώνη της ολικότητας.
Μια χρονιά γεμάτη ουρανό
Το 2026 δεν περιορίζεται σε μία μόνο έκλειψη. Στις 17 Φεβρουαρίου θα σημειωθεί δακτυλιοειδής έκλειψη Ηλίου, κατά την οποία ο Ήλιος θα εμφανιστεί σαν φωτεινός δακτύλιος γύρω από τη Σελήνη. Το φαινόμενο θα είναι ορατό κυρίως στην Ανταρκτική, με μερική έκλειψη σε περιοχές του νοτίου ημισφαιρίου.
Λίγες εβδομάδες αργότερα, στις 3 Μαρτίου, μια ολική έκλειψη Σελήνης θα «βάψει» το φεγγάρι με χάλκινες και πορτοκαλί αποχρώσεις, το γνωστό φαινόμενο της «ματωμένης Σελήνης». Τον Αύγουστο θα ακολουθήσει και μερική σεληνιακή έκλειψη, ορατή και από την Ελλάδα, λίγο πριν την ανατολή του Ήλιου.
Το ημερολόγιο του 2026 περιλαμβάνει επίσης τρεις υπερπανσελήνους – τον Ιανουάριο, τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο – καθώς και ένα «μπλε φεγγάρι» τον Μάιο, όταν δύο πανσέληνοι θα εμφανιστούν μέσα στον ίδιο μήνα.
Για τους φίλους των διαττόντων αστέρων, η χρονιά υπόσχεται ιδανικές συνθήκες τον Αύγουστο: η κορύφωση των Περσείδων στις 12 και 13 Αυγούστου θα συμπέσει με νέα Σελήνη, προσφέροντας σκοτεινό ουρανό και εντυπωσιακές εικόνες.
Το 2026, με λίγα λόγια, δεν θα είναι απλώς μια χρονιά εκλείψεων. Θα είναι μια χρονιά που θα μας θυμίσει πόσο ζωντανός και θεαματικός παραμένει ο ουρανός πάνω από τα κεφάλια μας.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
48 νέες θέσεις Πιστοποιημένων Εκπαιδευτών ενηλίκων
Ρεβεγιόν με χιόνια στην Αττική - Προβλέψεις από Καλλιάνο και Κολυδά
Παν.Αιγαίου: Νέα Μοριοδοτούμενα σεμινάρια για Εκπαιδευτικούς με Υποτροφίες έως 31/12
