Ερευνητές από το Cambridge Centre for Ageing and Neuroscience ζήτησαν από 577 άτομα, ηλικίας 18 έως 88 ετών, να παρακολουθήσουν ένα οκτάλεπτο απόσπασμα της σειράς Alfred Hitchcock Presents, ενώ καταγράφηκε η εγκεφαλική τους δραστηριότητα μέσω λειτουργικής μαγνητικής τομογραφίας. Η επιλογή του Χίτσκοκ δεν ήταν τυχαία: η ρυθμική και μαθηματική αφήγησή του επέτρεψε στους επιστήμονες να μετρήσουν πώς ο εγκέφαλος χωρίζει τα γεγονότα σε σκηνές.
Αναλύοντας τα δεδομένα, διαπίστωσαν ότι όσο μεγαλώνουμε, ο εγκέφαλος αλλάζει σκηνές πιο αργά. Οι νευρωνικές καταστάσεις διαρκούν περισσότερο και είναι λιγότερες, με αποτέλεσμα οι μεγαλύτεροι σε ηλικία άνθρωποι να καταγράφουν λιγότερα γεγονότα μέσα στον ίδιο χρόνο. Έτσι, η ζωή φαίνεται να περνά πιο γρήγορα.
Αυτό συνδέεται με μια αρχαία φιλοσοφική ιδέα του Αριστοτέλη: όσο περισσότερα αξιοσημείωτα γεγονότα βιώνουμε, τόσο πιο γεμάτος φαίνεται ο χρόνος. Αντίθετα, όταν οι εμπειρίες μας γίνονται ομοιόμορφες και επαναλαμβανόμενες, το μυαλό μας συμπιέζει την αίσθηση της διάρκειας. Οι ερευνητές αποδίδουν αυτή τη διαφορά στη λεγόμενη νευρωνική αποδιαφοροποίηση (dedifferentiation) που συνοδεύει τη γήρανση: οι περιοχές του εγκεφάλου γίνονται λιγότερο εξειδικευμένες και αντιδρούν πιο γενικά, μειώνοντας την αίσθηση της διάρκειας.
Ο εσωτερικός μας χρόνος δεν είναι γραμμικός
Η αίσθηση του χρόνου δεν ακολουθεί πάντα τις ώρες, τις μέρες ή τα χρόνια. Για παράδειγμα, ένα έτος αντιστοιχεί στο 20% της ζωής ενός πεντάχρονου, ενώ για έναν 50χρονο μόλις στο 2%. Καθώς η ζωή γεμίζει αναμνήσεις και επαναλήψεις, ο εσωτερικός μας χρόνος συμπιέζεται.
